Sốt virus ở người lớn: Nguyên nhân, điều trị và phòng ngừa

Sốt virus ở người lớn có thể do nhiều loại virus khác nhau gây ra. Các triệu chứng có thể diễn tiến từ nhẹ đến nặng tùy theo tác nhân gây bệnh… Vậy, làm sao để nhận biết dấu hiệu khi mắc bệnh sốt virus và nên điều trị như thế nào? Hãy cùng Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh theo dõi ngay qua bài viết dưới đây.

Sốt virus là gì?

Sốt virus là tình trạng nhiệt độ cơ thể tăng hơn mức bình thường (37 độ C) do nhiễm virus. Tình trạng này xảy ra do phản ứng tự nhiên của hệ miễn dịch nhằm tiêu diệt các tác nhân gây bệnh. Virus có thể tấn công bất cứ bộ phận nào của cơ thể, trong đó phổ biến là đường hô hấp.

Bên cạnh trẻ em, người trưởng thành vẫn có nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt là người trên 60 tuổi, hệ miễn dịch suy yếu, mắc bệnh nền mạn tính hoặc vào thời điểm giao mùa… Khác với sốt do vi khuẩn, bệnh sốt do virus không cần điều trị bằng kháng sinh và đa số có thể tự phục hồi sau vài ngày. Một số trường hợp có triệu chứng sốt không giảm cần được kiểm tra và theo dõi chặt chẽ để phòng tránh biến chứng nguy hiểm.

Nguyên nhân gây sốt virus

Người lớn bị sốt do virus có thể do những tác nhân, yếu tố nguy cơ như:

1. Nhóm virus thường gây sốt

Nguyên nhân gây sốt virus có thể do những tác nhân như:

• Virus đường hô hấp: Virus cúm, Rhinovirus, virus hợp bào hô hấp (RSV) có thể lây lan qua giọt bắn khi ho hoặc hắt hơi.
• Virus đường tiêu hóa: Norovirus và rotavirus có thể xâm nhập vào cơ thể do sử dụng thực phẩm nhiễm bẩn.
• Virus lây qua muỗi: Sốt xuất huyết hoặc virus Zika.
• Virus lan truyền qua dịch cơ thể: Virus viêm gan B, HIV, sởi, quai bị, rubella.

2. Suy giảm miễn dịch

Hệ miễn dịch suy giảm tạo điều kiện cho các loại virus tấn công cơ thể và dẫn đến sốt virus. Nguyên nhân gây ra tình trạng suy giảm miễn dịch có thể do:

• Bẩm sinh.
• Tuổi tác cao.
• Thiếu hụt dinh dưỡng.
• Dùng Steroid kéo dài.
• Xạ trị, hóa trị.
• Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.
• Mắc bệnh nền như tiểu đường, béo phì, bệnh tim mạch, bệnh gan…

3. Môi trường đông người, nóng ẩm

Những khu vực tập trung đông người như trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại, công viên, nhà hàng… là nơi tiềm ẩn nguy cơ lây lan virus cao. Mặt khác, thời tiết nóng bức kết hợp với thay đổi độ ẩm cũng tạo ra môi trường thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh phát triển và lan truyền nhanh chóng.

4. Vệ sinh cá nhân kém

Những thói quen có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh như không rửa tay thường xuyên, chạm tay lên mắt mũi miệng, ngủ không đủ giấc, ăn uống thiếu chất, ít vận động, bật điều hòa cả ngày, không đeo khẩu trang khi đến nơi đông người…

Dấu hiệu nhận biết bệnh sốt virus ở người lớn

Triệu chứng sốt do virus biểu hiện có thể khác nhau tùy theo tác nhân gây bệnh. Nhìn chung, người bệnh có thể nhận thấy những dấu hiệu như: (1)

• Sốt cao trên 39 độ C.
• Đau đầu, ớn lạnh, đổ mồ hôi đêm.
• Viêm đường hô hấp có thể gây đau họng, ho, rát họng, khó thở, tức ngực, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi.
• Đau nhức và yếu cơ, mệt mỏi và không thể làm việc, học tập.
• Đau bụng, chán ăn, buồn nôn, tiêu chảy.
• Phát ban trên da, ngứa ngáy.
• Một số trường hợp có thể nổi hạch ở vùng đầu mặt cổ.

Thời gian bị sốt virus thường là bao lâu?

Thông thường, sốt virus có thể kéo dài khoảng 5 – 7 ngày, một số ít lên đến vài tuần tùy vào tác nhân gây bệnh. Người bệnh cần thăm khám ngay khi các triệu chứng diễn ra lâu hơn và có xu hướng tăng dần mức độ nghiêm trọng.

Sốt do virus để lại hậu quả gì?

Bệnh sốt virus có nguy cơ diễn tiến nặng, đặc biệt khi tác nhân gây bệnh là các loại virus nguy hiểm, điều trị sai cách hoặc mắc bệnh lý nền kèm theo. Tình trạng này có thể dẫn đến biến chứng sốt virus nguy hiểm như:

• Viêm thanh quản.
• Viêm phổi, đặc biệt là khi nhiễm các chủng virus mới
• Viêm cơ tim, rối loạn nhịp tim.
• Sốc nhiễm trùng.
• Ảnh hưởng đến não bộ, gây co giật và hôn mê sâu, tăng nguy cơ tổn thương não vĩnh viễn hoặc tử vong.

Xem thêm: Các biến chứng sốt virus nhiều nguy hiểm khó lường.

Bệnh sốt virus được chẩn đoán như thế nào?

Sốt virus và vi khuẩn thường gây ra những triệu chứng tương tự nhau. Vì thế, việc chẩn đoán cần dựa trên triệu chứng và loại trừ các nguyên nhân do vi khuẩn. Trước tiên, bác sĩ tiến hành kiểm tra sức khỏe tổng quát kết hợp đo nhiệt độ, khai thác triệu chứng, bệnh sử và những thông tin cần thiết. Dựa trên kết quả thăm khám ban đầu, người bệnh có thể được chỉ định thực hiện các xét nghiệm như:

• Xét nghiệm công thức máu (CBC)
• Xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase (PCR)
• Nuôi cấy máu hoặc dịch hầu họng
• Xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang
• Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh (gồm chụp X-quang, chụp CT, MRI…) có thể được cân nhắc thực hiện nếu nghi ngờ xảy ra biến chứng.

Phương pháp điều trị bệnh sốt virus

Thường không cần sử dụng kháng sinh khi điều trị sốt do virus (trừ trường hợp có bội nhiễm vi khuẩn). Việc điều trị chủ yếu là kiểm soát triệu chứng và theo dõi sức khỏe. Tùy theo từng trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định áp dụng những phương pháp phù hợp như (thông tin mang tính tham khảo):

• Hạ sốt: Có thể dùng các loại thuốc không kê đơn để hạ sốt ở nhà. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý mua thuốc khi chưa tham khảo ý kiến của bác sĩ để hạn chế tác dụng ngoài ý muốn.
• Bù nước: Uống đủ 2 – 2,5 lít nước và Oresol nhằm phòng tránh mất nước và rối loạn điện giải.
• Kiểm soát triệu chứng: Những biện pháp như xông mũi, ngậm kẹo hoặc uống thuốc giảm đau theo chỉ định của bác sĩ có thể góp phần cải thiện tình trạng ho, nghẹt mũi và đau đầu.
• Nghỉ ngơi tại nhà: Người bệnh hạn chế ra ngoài khi không cần thiết và tránh tiếp xúc với người xung quanh để giảm nguy cơ lây lan bệnh.
• Điều chỉnh lối sống: Mặc quần áo thoáng mát, giữ ấm cơ thể, hạn chế thực hiện các hoạt động gắng sức, nghỉ ngơi điều độ, giữ vệ sinh thân thể…
• Áp dụng chế độ dinh dưỡng khoa học: Ăn uống đủ chất, tăng cường bổ sung vitamin C, ưu tiên dùng những thực phẩm dễ tiêu.
• Theo dõi sức khỏe: Đến bệnh viện ngay khi sốt cao trên 39 độ C kèm theo những triệu chứng nghiêm trọng khác.

Biện pháp phòng ngừa sốt virus ở nhà

Để phòng tránh sốt do virus, mỗi người nên thực hiện những biện pháp sau:

• Khám sức khỏe định kỳ 1 – 2 lần/năm hoặc ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường.
• Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và tiếp xúc với chất bẩn.
• Tránh tiếp xúc gần với người đang hoặc nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, nên áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn.
• Hạn chế đi đến nơi đông người hoặc khu vực đang lưu hành dịch bệnh.
• Đeo khẩu trang khi đến những nơi tập trung đông người, nhiều khói bụi.
• Không chạm tay lên mắt mũi miệng, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi.
• Nâng cao sức đề kháng bằng cách ăn uống đủ chất, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc.
• Tiêm vắc xin phòng bệnh cúm, viêm gan B, quai bị, sởi và rubella… theo khuyến cáo của bác sĩ.

Sốt virus gây ra các triệu chứng tương tự như sốt do vi khuẩn nhưng thường tự khỏi sau vài ngày. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng, nâng cao đề kháng và theo dõi sức khỏe thường xuyên, tránh tự ý dùng kháng sinh khi chưa tham khảo ý kiến của bác sĩ. Nếu bệnh kéo dài và có chiều hướng chuyển biến nghiêm trọng hơn, người bệnh nên khám lại càng sớm càng tốt để được kiểm tra và xử lý kịp thời.