Hiện tượng sốt virus ở trẻ em và lưu ý bố mẹ cần biết

Sốt virus ở trẻ em thường gặp, có nguy cơ gây biến chứng nếu không được điều trị hiệu quả. Khi gặp phải tình trạng này trẻ cũng cần được chăm sóc đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ. Vậy hiện tượng này có nguy hiểm không? Khi trẻ bị sốt virus bố mẹ nên làm gì?

Sốt virus ở trẻ em là sao?

Sốt virus ở trẻ em là tình trạng thân nhiệt trẻ tăng cao do nhiễm virus, trẻ có thể gặp tình trạng này nhiều lần và ở mọi độ tuổi, nhưng thường gặp hơn ở trẻ dưới 4 tuổi do hệ miễn dịch còn non yếu. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng làm tăng nguy cơ gặp biến chứng, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ.

Vì sao trẻ nhỏ bị sốt virus?

Virus gây sốt chủ yếu lây truyền qua đường hô hấp và tiêu hóa. Trẻ em là đối tượng dễ mắc bệnh do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khả năng chống lại virus còn hạn chế. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ bị sốt virus ở trẻ nhỏ bao gồm:

• Trẻ thường sinh hoạt trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm, ví dụ như khu vui chơi, trường học… làm tăng nguy cơ lây truyền virus từ người này sang người khác hoặc nhiễm virus từ bề mặt vật dụng, dụng cụ không được vệ sinh.
• Trẻ chưa ý thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, chẳng hạn như không rửa tay đúng cách, không che miệng khi ho hoặc hắt hơi, thường xuyên đưa tay lên mặt… vô tình tạo điều kiện cho virus xâm nhập vào cơ thể.
• Thời tiết thất thường, đặc biệt là vào thời điểm giao mùa, cơ thể trẻ không kịp thích nghi nên dễ bị sốt, bao gồm sốt virus.

Sốt virus ở trẻ em thường có triệu chứng gì?

Các dấu hiệu sốt virus ở bé thường thuyên giảm sau 3-5 ngày kể từ thời điểm khởi phát và hết hẳn sau khoảng 7 ngày. Một số biểu hiện thường gặp bao gồm:

1. Biểu hiện chung

• Sốt cao: Trẻ bị sốt virus thường có thân nhiệt tăng cao trên 39°C, trong một số trường hợp có thể lên đến 41°C. Tình trạng sốt thường xuất hiện sau 1-3 ngày kể từ khi nhiễm virus. Cùng với sốt, có thể biểu hiện kèm theo các triệu chứng khác như uể oải, chán ăn, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt thông thường… (1)
• Đau đầu, đau cơ, đau khớp: Các cơn đau khiến trẻ mệt mỏi và quấy khóc nhiều hơn. Đây là phản ứng cho thấy hệ miễn dịch đang hoạt động mạnh mẽ để chống lại virus.

2. Dấu hiệu do virus

• Ho, nghẹt mũi, chảy mũi: Là các triệu chứng thường gặp khi bé bị sốt virus, thường dễ bị nhầm lẫn với bệnh nhiễm trùng hô hấp do vi khuẩn.
• Nôn ói, tiêu chảy: Sốt virus ở trẻ có thể gây rối loạn tiêu hóa với các triệu chứng như nôn ói nhiều lần, tăng tần suất đi vệ sinh, đi ngoài phân lỏng kèm chất nhầy, không có máu…
• Phát ban: Là một trong những dấu hiệu đặc trưng của bệnh sốt virus ở trẻ nhỏ. Vết phát ban thường xuất hiện sau khi trẻ bị sốt khoảng 2-3 ngày, tự lặn sau vài ngày và không để lại sẹo.

3. Phân biệt sốt virus và sốt vi khuẩn

Một vài biểu hiện sốt virus ở bé dễ bị nhầm lẫn với sốt vi khuẩn do có sự tương đồng, có thể dẫn đến chẩn đoán sai làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, sốt virus và sốt vi khuẩn cũng có những điểm khác biệt như:

Phân biệt giữa sốt vi khuẩn và sốt virus ở trẻ đóng vai trò quan trọng trong quá trình chẩn đoán và định hướng điều trị. Khi trẻ bị sốt, bố mẹ nên nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân, kịp thời can thiệp bảo vệ sức khỏe của trẻ.

Sốt virus ở trẻ em có thể tiềm ẩn những nguy cơ gì?

Trong một số trường hợp, trẻ bị sốt virus không có biểu hiện rõ ràng, dễ khiến bố mẹ chủ quan, bỏ qua khoảng thời gian ‘vàng’ để can thiệp, điều trị hoặc không chăm sóc đúng cách. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể diễn tiến nhanh, tăng nguy cơ gặp biến chứng do sốt virus ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ:

• Biến chứng về hô hấp: Viêm phổi, viêm thanh quản, viêm phế quản cấp… khiến trẻ khó thở, thở khò khè, thở nhanh, ho nhiều… Không kịp thời can thiệp có thể dẫn đến thiếu oxy, suy hô hấp.
• Biến chứng về thần kinh: Virus tấn công vào hệ thần kinh trung ương gây co giật, rối loạn ý thức, động kinh, hôn mê. Nếu không được điều trị kịp thời, trẻ có thể bị chậm phát triển trí tuệ. Các dấu hiệu cảnh báo thường bao gồm run cơ, co giật toàn thân, mắt lờ đờ, ngủ li bì…
• Biến chứng về tim mạch: Virus lan rộng có thể ảnh hưởng đến cơ tim, gây viêm cơ tim. Trẻ mệt mỏi bất thường, da tím tái, khó thở, nôn mửa liên tục.

Điều trị trẻ bị sốt virus và chăm sóc tại nhà

Mặc dù sốt virus là bệnh thường gặp ở trẻ nhưng không nên chủ quan. Khi trẻ có biểu hiện sốt kéo dài, nên đưa trẻ đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Cần điều trị sốt virus ở trẻ em theo chỉ định, ngoài ra bố mẹ cũng cần chăm sóc trẻ đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ. Dưới đây là một số cách chăm sóc cho trẻ bị sốt virus tại nhà, bố mẹ có thể cân nhắc áp dụng (thông tin mang tính tham khảo):

• Cho trẻ dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ.
• Hỗ trợ hạ thân nhiệt cho trẻ bằng cách lau vùng trán, nách và bẹn bằng nước ấm…
• Cho trẻ mặc quần áo mỏng, rộng rãi và thoáng khí để giúp cơ thể tỏa nhiệt, hỗ trợ hạ sốt.
• Vệ sinh mũi, mắt cho trẻ bằng nước muối sinh lý để loại bỏ dịch tiết, giảm nghẹt mũi và ho.
• Trong chế độ dinh dưỡng cho trẻ, ưu tiên dùng các món ăn mềm, lỏng, dễ tiêu, bổ sung vitamin và khoáng chất để tăng cường sức đề kháng.

Nếu các triệu chứng của trẻ không thuyên giảm hoặc trở nặng sau khoảng một tuần, bố mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám và xử trí kịp thời.

Bố mẹ cần làm gì để trẻ nhỏ không bị sốt virus?

Sốt virus ở trẻ em là bệnh có thể phòng ngừa bằng cách:

• Đưa trẻ đi khám sức khỏe định kỳ.
• Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống, thường xuyên vệ sinh nhà cửa và vật dụng, hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách.
• Giữ ấm cho trẻ khi trời trở lạnh, đeo khẩu trang khi đến nơi công cộng.
• Bổ sung vitamin và các khoáng chất thiết yếu, giúp trẻ tăng cường sức đề kháng chống lại tác nhân gây bệnh.
• Tiêm vaccine phòng bệnh theo chỉ định của bác sĩ tại các trung tâm tiêm chủng hoặc bệnh viện uy tín.
• Nếu trẻ được chẩn đoán sốt do virus, nên cách ly trẻ để ngăn nguy cơ lây nhiễm.

Thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa sốt virus không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho trẻ nhỏ mà còn góp phần giảm nguy cơ hình thành dịch bệnh trong cộng đồng.

Khi nào nên đưa trẻ đến cơ sở y tế?

Trẻ nhỏ hoặc trẻ sơ sinh bị sốt virus cần được đưa đến bệnh viện ngay trong một số trường hợp sau:

• Sốt cao trên 38,5 độ hoặc sốt cao hơn 2 ngày, không đáp ứng với thuốc hạ sốt
• Trẻ có biểu hiện lơ mơ, ngủ li bì, co giật, buồn nôn hoặc nôn khan nhiều lần
• Trẻ bị đau đầu tăng dần, không thuyên giảm…

Sốt virus ở trẻ em là vấn đề sức khỏe cần được quan tâm đúng mức, xử trí đúng cách để bảo vệ sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Nên đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám và chỉ định điều trị thích hợp, không tự ý điều trị tại nhà khi chưa được bác sĩ chỉ định, hướng dẫn.