Uống kháng sinh bị tiêu chảy phải làm sao là băn khoăn của nhiều người, bởi một trong những tác dụng phụ phổ biến của thuốc này là tiêu chảy. Vậy đâu là dấu hiệu nhận biết tiêu chảy do kháng sinh và phương pháp điều trị kháng sinh tiêu chảy hiệu quả?
Trước khi tìm hiểu uống kháng sinh bị tiêu chảy phải làm sao, chúng ta cần làm rõ nguyên nhân uống kháng sinh bị tiêu chảy. Thuốc kháng sinh có thể tiêu diệt cả khi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại trong ruột. Trong đó, các vi khuẩn có lợi trong ruột có tác động tích cực đến quá trình tiêu hóa, đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe.
Tuy nhiên, thuốc kháng sinh có thể phá vỡ sự cân bằng này và một trong những tác dụng phụ của mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột là tiêu chảy (đi tiêu phân lỏng, tần suất nhiều hơn 3 lần/ngày).
Ngoài ra, vi khuẩn có lợi đóng vai trò kiểm soát sự phát triển của vi khuẩn cơ hội. Những vi khuẩn cơ hội như Clostridium difficile (C. difficile) có thể gây nhiễm trùng nặng nếu phát triển mạnh, đặc biệt khi các vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt bởi thuốc kháng sinh. Độc tố của Clostridium difficile có thể gây viêm ruột và dẫn đến tiêu chảy. [1]
Để nhận biết và can thiệp sớm tình trạng tiêu chảy do kháng sinh, mỗi người cần lưu ý một số triệu chứng/dấu hiệu nhận biết như:
Tiêu chảy do kháng sinh thường hiếm khi sốt, nôn ói nhiều, đi tiêu phân nhầy máu hoặc đau quặn bụng dữ dội. Nếu có các dấu hiệu này, cần tới ngay cơ sở y tế gần nhất vì có thể đã có biến chứng hoặc nhầm lẫn nhiều tình trạng bệnh lý nguy hiểm khác.
Bên cạnh uống kháng sinh bị tiêu chảy phải làm sao, nhiều người cũng thắc mắc đối tượng nào dễ bị tiêu chảy khi uống kháng sinh. Thực tế, tiêu chảy do thuốc kháng sinh có thể xảy ra ở bất kỳ đối tượng nào, trong đó các đối tượng sau nguy cơ mắc phải có thể cao hơn bình thường:
Nếu trẻ xuất hiện tiêu chảy sau khi dùng kháng sinh, phụ huynh có thể xem thêm bài viết trẻ uống kháng sinh bị tiêu chảy để biết cách chăm sóc và theo dõi tại nhà.
Tiêu chảy do dùng kháng sinh có thể gây ra nhiều biến chứng mà người bệnh cần lưu tâm, cụ thể:
Mất nước là một trong những biến chứng nghiêm trọng nhất của tiêu chảy, bao gồm tiêu chảy do tác dụng phụ của thuốc kháng sinh. Mất nước kéo dài, không được can thiệp đúng cách có thể gây suy thận, tụt huyết áp, thậm chí đe dọa đến tính mạng, vì thế người bệnh cần lưu ý một số dấu hiệu mất nước như khô miệng, khát nước dữ dội, tiểu ít, chóng mặt, yếu ớt…
Quá trình tiêu chảy kéo dài có thể mất nước đi kèm với sự mất điện giải qua phân, nếu không được bù ion Natri, Kali kịp thời, người bệnh có thể bị rối loạn điện giải nhiều dẫn đến rối loạn nhịp tim, mệt mỏi, chuột rút…
Viêm đại tràng giả mạc do C.difficile là một biến chứng nặng khi sử dụng kháng sinh. Phình đại tràng cũng có thể xảy ra khi nhiễm trùng nặng, có thể khiến người bệnh không thể đi tiêu phân khỏi đại tràng một cách bình thường. Điều này khiến đại tràng phình to, nếu không được can thiệp sớm có thể dẫn đến vỡ đại tràng. Ngoài ra, vi khuẩn cũng có thể xâm nhập vào máu, chứng phình đại tràng có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời, đúng cách.
Tiêu chảy do nhiễm trùng C.difficile có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, bao gồm thủng ruột. Tình trạng hiếm gặp này xảy ra do tổn thương niêm mạc đại tràng hoặc phình đại tràng nhiễm độc. Vi khuẩn từ đại tràng tràn vào khoang bụng có thể dẫn đến nhiễm trùng, đe dọa đến tính mạng.
Uống kháng sinh bị tiêu chảy phải làm sao là thắc mắc chung của nhiều người. Theo bác sĩ chuyên khoa, để kiểm soát tiêu chảy do sử dụng kháng sinh, người bệnh cần:
Trường hợp bị tiêu chảy nghi ngờ nguyên nhân đến từ thuốc kháng sinh, người bệnh cần thông báo với bác sĩ loại thuốc đang dùng và các triệu chứng đang gặp phải. Tùy vào trường hợp cụ thể mà bác sĩ có thể điều chỉnh loại thuốc hoặc liều dùng phù hợp.
Dùng thuốc kháng sinh sai chỉ định của bác sĩ là nguyên nhân hàng đầu gây ra các tác dụng phụ không mong muốn, bao gồm tiêu chảy. Vì thế, người bệnh cần dùng thuốc đúng liều lượng.
Trong thời gian dùng thuốc nếu xuất hiện triệu chứng bất thường như tiêu chảy cần thông báo ngay với bác sĩ chuyên khoa để được cân nhắc điều chỉnh liều dùng phù hợp hoặc tạm ngưng sử dụng nếu cần thiết.
Bổ sung men vi sinh giúp bổ sung lại các vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt bởi thuốc kháng sinh, từ đó giúp cơ thể chống lại tác dụng phụ của thuốc. Tuy nhiên, việc dùng men vi sinh sai cách có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Do đó, người bệnh nên dùng men vi sinh dưới hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn, hiệu quả, tránh rủi ro không mong muốn.
Như đã đề cập, mất nước và điện giải là một trong những biến chứng điển hình của tiêu chảy, để tránh mất nước và mất cân bằng điện giải, người bệnh cần cung cấp đủ lượng nước cần thiết cho cơ thể kèm với điện giải phù hợp. Người bệnh có thể uống nước chín, nước oresol, nước cháo…
Uống kháng sinh bị tiêu chảy phải làm sao? Khi bị tiêu chảy do kháng sinh, người bệnh cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp, bởi dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục ở người bệnh tiêu chảy, lưu ý:
Tùy vào triệu chứng gặp phải, bác sĩ có thể kê đơn thuốc phù hợp để kiểm soát triệu chứng, người bệnh cần dùng thuốc theo đúng chỉ định để đảm bảo an toàn, tối ưu hiệu quả điều trị. [2]
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Uống kháng sinh bị tiêu chảy phải làm sao đã được giải đáp trong bài viết. Tiêu chảy kéo dài có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như mất nước, thủng ruột, phình đại tràng… Do đó, trường hợp đi ngoài liên tục nhiều ngày, người bệnh nên chủ động thăm khám để được xác định nguyên nhân, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị tiêu chảy phù hợp theo hướng cá nhân hóa.
