U nang buồng trứng là căn bệnh phụ khoa thường gặp, phần lớn là lành tính nhưng vẫn có nguy cơ diễn tiến thành u nang buồng trứng ác tính. Làm thế nào để nhận biết u nang buồng trứng ác tính và bệnh được điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu cụ thể trong bài viết dưới đây.
Buồng trứng là cơ quan nội tiết quan trọng của người phụ nữ, tạo ra trứng “gặp gỡ” với tinh trùng, diễn ra quá trình thụ tinh thành công và tạo ra phôi thai. Bất kỳ sự tăng sinh nào ở buồng trứng đều có khả năng tạo ra u nang buồng trứng.
ThS.BS Lê Nhất Nguyên, Bác sĩ Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 cho biết, u nang buồng trứng được chia thành 2 loại là u nang cơ năng và u nang thực thể (còn gọi là u nang bệnh lý, gồm 2 loại chính là u lành tính và u ác tính). Phần lớn các trường hợp u nang buồng trứng là lành tính, có thể tự biến mất sau 1-2 chu kỳ kinh mà không cần can thiệp điều trị. Hiếm khi u nang buồng trứng ác tính (còn gọi là ung thư buồng trứng) ở chị em phụ nữ dưới 50 tuổi, tuy nhiên nguy cơ này sẽ tăng lên ở phụ nữ sau thời kỳ mãn kinh.
Các khối u nang buồng trứng ác tính có thể là ung thư biểu mô buồng trứng (thể ung thư thường gặp nhất, các tế bào ung thư phát triển từ các tế bào có ở bề mặt buồng trứng), ung thư tế bào mầm (ung thư xuất phát từ các tế bào sản xuất trứng) hoặc các loại khác di căn đến buồng trứng.
Theo thống kê của Tổ chức Ung thư toàn cầu (GLOBOCAN) năm 2022, ung thư buồng trứng là 1 trong 4 căn bệnh ung thư thường gặp nhất ở nữ giới Việt Nam với hơn 1.500 ca mắc mới và 1.000 ca tử vong mỗi năm.
Việc mắc bệnh ung thư buồng trứng không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể, khả năng sinh sản mà còn ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng sống của phụ nữ. Trong khi đó, bệnh hoàn toàn có thể tầm soát bằng cách khám phụ khoa và siêu âm định kỳ hàng năm. Phát hiện sớm u nang buồng trứng ác tính ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp chị em có kế hoạch điều trị hiệu quả.
U nang buồng trứng ác tính xảy ra do sự phát triển bất thường của các tế bào trong buồng trứng. Những tế bào này phát triển thành những khối u ác tính xâm lấn và tấn công phá hủy các mô, cơ quan lân cận trong cơ thể. Thậm chí, khối u có thể di căn đến nhiều cơ quan xa hơn, gây ung thư tại cơ quan đó.
Ngoài ra, có một số yếu tố làm tăng nguy cơ u nang buồng trứng ác tính gồm:
Lo sợ bệnh u nang buồng trứng hóa ác tính, nhiều chị em thắc mắc u nang buồng trứng ác tính có dấu hiệu gì? Giai đoạn đầu có thể không có triệu chứng gì hoặc triệu chứng khá mờ nhạt khó nhận biết. Khi ung thư buồng trứng chuyển sang giai đoạn sau, các triệu chứng thường rõ ràng hơn, gồm:
Ngay khi nhận thấy các triệu chứng này hoặc sau khi có chẩn đoán u nang buồng trứng mà cơ thể xuất hiện các dấu hiệu khác lạ, chị em nên thăm khám ngay để được kiểm tra, chẩn đoán chính xác và có giải pháp can thiệp kịp thời tránh nguy hiểm.
Liên đoàn Sản Phụ khoa Quốc tế (International Federation of Gynecology and Obstetrics – FIGO) và Ủy ban Ung thư Hoa Kỳ (American Joint Committee on Cancer – AJCC) sử dụng 3 yếu tố để phân loại các giai đoạn phát triển của u nang buồng trứng ác tính, gồm:
Dựa theo 3 yếu tố này, u nang buồng trứng ác tính được chia thành 4 giai đoạn là:
Khối u ác tính hiện diện ở một hoặc cả hai buồng trứng, vòi trứng, chưa lan rộng ra các hạch bạch huyết và các khu trú khác trên cơ thể. Tuy nhiên, một số trường hợp bắt gặp khối u buồng trứng phát triển ở bề mặt buồng trứng hoặc tế bào ác tính bong ra, xuất hiện dịch ở ổ bụng và vùng chậu.
Giai đoạn 1 có 3 giai đoạn phụ gồm:
Bước sang giai đoạn 2, khối u ác tính bắt đầu lan sang các cơ quan lân cận ở như tử cung, bàng quang, đại trực tràng nhưng chưa lan đến các hạch bạch huyết và khu vực ở ngoài vùng chậu.
Giai đoạn 2 có 2 giai đoạn phụ gồm:
Khối u buồng trứng đã hiện diện ở một hoặc cả hai buồng trứng, vòi trứng và phúc mạc, di căn phúc mạc ngoài tiểu khung và/hoặc di căn hạch ở sau phúc mạc.
Giai đoạn 3 có 4 giai đoạn phụ gồm:
Đến giai đoạn 4, khối u nang buồng trứng ác tính đã hiện diện ở dịch quanh phổi, gan, xương, ruột, lá lách và các hạch bạch huyết xa hơn.
Giai đoạn 4 có 2 giai đoạn phụ gồm:
Ngay khi nhận thấy các dấu hiệu của u nang buồng trứng ác tính, chị em cần thăm khám ngay để được kiểm tra và chẩn đoán chính xác. Kết hợp các triệu chứng bất thường chị em gặp phải với thăm khám nghi ngờ có khối u buồng trứng, bác sĩ sẽ chỉ định một số kiểm tra cận lâm sàng cần thiết.
Bác sĩ Nguyên chia sẻ, siêu âm là phương pháp cận lâm sàng đầu tay trong chẩn đoán u nang buồng trứng. Siêu âm có những tiêu chuẩn giúp chẩn đoán phân biệt giữa khối u buồng trứng với các loại u khác, cũng như xác định u nang buồng trứng lành tính hay ác tính.
Nếu trên siêu âm bác sĩ thấy khối u echo hỗn hợp, đặc và có nang, có chồi, có nhú, nhiều thùy, nhiều vách và đặc biệt là tăng sinh nhiều mạch máu trên thành nang và các vách, kích thước u lớn, đồng thời có dịch ổ bụng… nhiều khả năng đó là u nang buồng trứng ác tính.
Để gia tăng kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ chỉ thêm một số xét nghiệm khác, chẳng hạn như beta HCG, CA-125, AFP, HE4, chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp điện toán (CT scan), sinh thiết mô bệnh phẩm… để xác định chính xác tính chất khối u buồng trứng cũng như mức độ ác tính để có hướng can thiệp điều trị thích hợp.
>>> Xem thêm: U nang buồng trứng xoắn và các lưu ý cần cẩn trọng
Khi có chẩn đoán u nang buồng trứng ác tính, tùy thuộc vào giai đoạn ung thư, tình trạng sức khỏe bệnh nhân, tuổi tác, mức độ đáp ứng với các phương pháp điều trị cũng như nguyện vọng mang thai và sinh nở trong tương lai… bác sĩ sẽ tư vấn và hướng dẫn phương pháp điều trị thích hợp như phẫu thuật, hóa xạ trị, điều trị miễn dịch hay liệu pháp điều trị đích…
Một số phương pháp điều trị khối u buồng trứng ác tính có thể làm tổn thương cơ quan sinh sản của phụ nữ, làm suy giảm hoặc mất đi khả năng mang thai sau điều trị. Do đó, nếu phụ nữ vẫn còn nguyện vọng mang thai và sinh nở trong tương lai, cần trao đổi cụ thể với bác sĩ để được hướng dẫn phương pháp bảo tồn khả năng sinh sản.
Trung tâm Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM từng tiếp nhận thăm khám và điều trị nhiều trường hợp u nang buồng trứng ác tính ở nhiều độ tuổi khác nhau. Trong đó, trung tâm từng phẫu thuật thành công cứu bé gái mắc u nang buồng trứng ác tính khi chỉ 16 tuổi – một độ tuổi rất trẻ.
Em Uyên Phương (16 tuổi, ngụ tỉnh Cà Mau, tên nhân vật đã được thay đổi) phát hiện bụng mình ngày càng lớn. Ban đầu, em nghĩ rằng do mình ăn uống không điều độ và nằm nghỉ nhiều. Nhưng khi bụng ngày một lớn hơn, em sờ thấy có khối u cứng, hít sâu cảm nhận sự khác biệt rõ rệt ở vùng bụng. Đến khi khối u gây đau, em mới tâm sự cùng bố mẹ.
Nghĩ rằng em bị u nang hoặc u xơ vì trước đây bà nội của em cũng có triệu chứng tương tự, bố mẹ em đưa em đến khám ở bệnh viện địa phương. Ở đó, bác sĩ phát hiện em có bướu kích thước lớn chèn ép các tạng trong ổ bụng, nghi ngờ ác tính. Ngay lập tức, bố mẹ đưa em đến Trung tâm Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để được kiểm tra lại và can thiệp điều trị. Tại đây, em được chẩn đoán có khối u buồng trứng ác tính (ung thư) kích thước lớn 10x15x25mm, nhưng may mắn ung thư thuộc tế bào mầm nên cho phép giữ lại tử cung và một bên buồng trứng.
Ca phẫu thuật kéo dài 90 phút, em Phương được mổ hở đi dọc đường dài, cắt một bên buồng trứng và bóc toàn bộ khối u. Nguy cơ tai biến do gây mê luôn tiềm ẩn nên đòi hỏi các chuyên gia – bác sĩ thao tác chuẩn xác, nhanh chóng, hạn chế mất máu và rút ngắn thời gian phẫu thuật để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân. Sau bóc tách khối u, em được lau rửa sạch ổ bụng, tránh làm sót chất nhầy có thể gây biến chứng tắc ruột, viêm phúc mạc. 5 ngày sau phẫu thuật, sức khỏe em tiến triển tốt, khỏe mạnh nên được xuất viện về nhà.
>>> Xem thêm: 3 phương pháp điều trị u nang buồng trứng tiên tiến hiện nay
Vẫn chưa có biện pháp dự phòng hiệu quả u nang buồng trứng nói chung, u nang buồng trứng ác tính nói riêng. Tuy nhiên, chị em nên thực hiện lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống khoa học, tập luyện thể dục thể thao điều độ để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.
Quan trọng nhất, chị em nên sắp xếp thời gian thăm khám phụ khoa định kỳ mỗi 6 tháng đến 1 năm một lần và khám ngay khi cơ thể có những dấu hiệu bất thường để được tầm soát, phát hiện sớm các vấn đề nếu có, can thiệp điều trị kịp thời ngay từ giai đoạn đầu mang lại hiệu quả cao.
Mặc dù u nang buồng trứng ác tính là căn bệnh có tính chất nguy hiểm với phụ nữ, nhưng bệnh có tỷ lệ chữa khỏi cao nếu được phát hiện sớm và can thiệp điều trị kịp thời ngay từ giai đoạn đầu. Vì thế, chị em cần yêu thương bản thân, lắng nghe các dấu hiệu khác lạ của cơ thể để thăm khám ngay.
U nang buồng trứng ác tính sống được bao lâu phụ thuộc vào thời điểm phát hiện bệnh ở giai đoạn nào, tình trạng sức khỏe, khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị… Nếu được điều trị hiệu quả ngay từ giai đoạn đầu, người bệnh có tiên lượng sống tốt.
Trung tâm Sản Phụ khoa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ đội ngũ chuyên gia – bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm; phác đồ thăm khám và điều trị cá thể hóa; phối hợp chặt chẽ cùng các chuyên khoa khác như Trung tâm Xét nghiệm, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Khoa Ung bướu…; bệnh viện có hệ thống máy móc hiện đại như máy chụp CT 768 lát cắt Somatom Drive, máy chụp MRI thế hệ mới nhất Magnetom Amira BioMatrix, máy siêu âm tổng quát cao cấp Acuson Sequoia, hệ thống máy xét nghiệm Cobas Pro đầu tiên tại Đông Nam Á… Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cũng triển khai các gói tầm soát ung thư phụ khoa như ung thư buồng trứng, ung thư vú, ung thư cổ tử cung… giúp phát hiện sớm và can thiệp điều trị hiệu quả ngay từ khi phụ nữ chưa có dấu hiệu u nang buồng trứng ác tính.
Để đặt hẹn thăm khám và tư vấn với các chuyên gia – bác sĩ Sản Phụ khoa tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, chị em vui lòng liên hệ đến:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những thông tin tổng quan về u nang buồng trứng ác tính. Hy vọng qua bài viết này chị em đã nắm được các biểu hiện của u nang buồng trứng ác tính để thăm khám sớm. Nếu có bất kỳ lo lắng hoặc thắc mắc nào, chị em có thể đến ngay Trung tâm Sản Phụ khoa Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được các chuyên gia – bác sĩ giỏi hỗ trợ!
