Hà Nội – Chị Trinh, 46 tuổi, nhiều lần sảy thai sớm, lưu thai đi khám mới phát hiện vô sinh thứ phát do suy tuyến giáp.

Chị Trinh, quê Thái Bình, từng sinh 2 con vào năm 2003 và 2008. Sau đó chị tiếp tục có thai ngoài kế hoạch 2 lần nên buộc phải bỏ thai. Năm 2021, sau khi ổn định kinh tế, vợ chồng quyết định sinh thêm con thứ 3 nhưng chị Trinh bị sảy thai sớm khi mới 5 tuần. Chờ đợi 1 năm không có tin vui trở lại, vợ chồng đi khám, uống nhiều thuốc bổ nhưng 2 lần sau mang thai đều bị lưu khi 7 tuần.

Đến Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh) khám tháng 11/2023, bác sĩ phát hiện chỉ số dự trữ buồng trứng của chị Trinh giảm còn 1.10 ng/ml, hai vòi tử cung tắc. Xét nghiệm nội tiết cho thấy chức năng tuyến giáp suy giảm. Bác sĩ kết luận chị Trinh vô sinh thứ phát do suy tuyến giáp, tắc vòi tử cung, phải thụ tinh ống nghiệm (IVF) mới có con.

“Đây là trường hợp khó do người bệnh lớn tuổi, chất lượng trứng kém, tình trạng suy tuyến giáp làm giảm tỷ lệ thành công khi thực hiện IVF”, bác sĩ Đỗ Thị Thu Trang, IVF Tâm Anh cho hay.

Bác sĩ Trang giải thích, các hormon tuyến giáp có vai trò quan trọng trong quá trình kích thích sinh trưởng và phát dục. Khi tuyến giáp bị suy giảm chức năng sẽ không sản xuất đủ hormon cần thiết, giảm chất lượng nang trứng, khả năng thụ tinh, niêm mạc tử cung mỏng, giảm khả năng làm tổ của phôi thai, dẫn đến vô sinh, hiếm muộn.

Nếu mang thai, phụ nữ mắc bệnh không được điều trị có thể gặp các biến chứng khác như thiếu máu, cao huyết áp, tiền sản giật, sảy thai, lưu thai. Trường hợp ít gặp bệnh có thể gây suy tim, tăng nguy cơ tử vong khi mang thai. Bên cạnh đó thai nhi có thể bị chậm phát triển, có vấn đề thính giác, giảm nhận thức và khả năng vận động…

Khi thực hiện IVF, tình trạng suy giáp cũng làm giảm độ nhạy của buồng trứng với thuốc kích trứng, dẫn đến ít nang trứng và trứng chất lượng thấp hơn. Ngay cả khi chuyển phôi thành công, phụ nữ cũng có thể bị sảy thai hoặc gặp các vấn đề về phát triển nhau thai. Ngoài ra, việc sử dụng một số loại thuốc kích thích buồng trứng có thể dẫn đến tăng nồng độ estrogen, từ đó làm tăng sản xuất globulin liên kết tuyến giáp (TBG) của cơ thể, khả năng làm trầm trọng thêm các triệu chứng bệnh.

Để điều trị IVF, chị Trinh cần đảm bảo nồng độ hormone tuyến giáp trở về trạng thái cân bằng. Bác sĩ chuyên khoa Hỗ trợ sinh sản và Nội tiết, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội phối hợp lên phác đồ điều trị cá thể hóa cho người bệnh.

Trước khi thực hiện IVF, chị được chỉ định dùng thuốc nội tiết để cân bằng lượng hormone trong cơ thể. Người bệnh thăm khám chức năng tuyến giáp mỗi 4 tuần để điều chỉnh liều thuốc phù hợp cho đến khi tình trạng ổn định. Sau đó, bác sĩ Trung tâm IVF Tâm Anh chỉ định phác đồ kích thích nhẹ buồng trứng 2 lần nhằm gom noãn (trứng) cho người bệnh, giúp tối ưu số phôi thu được, tăng khả năng mang thai thành công.

Qua hai lần gom, số noãn đạt đủ điều kiện được thụ tinh với tinh trùng bằng kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI). Phôi được nuôi cấy trong tủ Time-lapse trang bị camera theo dõi 24/24 và tích hợp phần mềm trí tuệ nhân tạo, giúp chuyên viên phôi học dễ phát hiện những bất thường trong quá trình phân chia tế bào. Từ đó, bác sĩ đánh giá chất lượng để chọn phôi có đủ tiêu chuẩn chuyển vào tử cung.

Kết quả, sau hai lần chuyển phôi, chị Trinh thành công có thai. Người mẹ tiếp tục được theo dõi và điều chỉnh liều thuốc phù hợp để duy trì nồng độ hormone tối ưu, kiểm soát tốt các vấn đề có thể phát sinh do bệnh gây ra và hỗ trợ thai nhi phát triển. Chị Trinh may mắn trải qua thai kỳ an toàn. Giữa tháng 1/2025, gia đình hạnh phúc đón bé Bắp chào đời khỏe mạnh ở tuần thai 39 bằng phương pháp mổ.

Bệnh suy giáp thường gặp ở nữ giới trong độ tuổi sinh sản. Nam giới tuy ít gặp hơn nhưng tình trạng cũng có thể dẫn đến vô sinh do làm thiểu năng sinh dục, giảm ham muốn, rối loạn cương dương, giảm số lượng tinh trùng.

Nguyên nhân gây bệnh phổ biến nhất là do viêm giáp Hashimoto – tình trạng hệ miễn dịch tạo ra các kháng thể tấn công tuyến giáp, gây viêm và tổn thương tuyến giáp khiến cơ quan này tạo ra ít hormone hơn bình thường. Đây có thể cũng là hậu quả của viêm tuyến giáp sau sinh, suy giáp bẩm sinh, điều trị cường giáp bằng iod phóng xạ hay thuốc kháng giáp, phẫu thuật, mắc bệnh ở tuyến yên hoặc vùng dưới đồi, uống nhiều thuốc ảnh hưởng đến quá trình sản xuất hormone tuyến giáp, chế độ ăn hàng ngày thiếu hoặc thừa nhiều iod…

Suy giáp thường không bộc lộ triệu chứng hoặc triệu chứng không rõ ràng, đôi khi có thể nhầm lẫn với bệnh khác. Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, giảm khả năng chịu lạnh, giọng khàn, sưng mặt, tăng cân, táo bón, thay đổi tóc và da, nhịp tim chậm, giảm trí nhớ và khả năng tập trung, rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới.

Để phòng ngừa suy giáp và nguy cơ vô sinh hiếm muộn, bác sĩ… khuyên các cặp đôi nên chú ý bổ sung muối iod vào bữa ăn hàng ngày theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Những thực phẩm chứa nhiều iod gồm trứng, sản phẩm từ sữa, thịt, gia cầm, hải sản, rong biển…

Nếu có biểu hiện suy giáp hoặc vợ chồng nỗ lực thụ thai sau 1 năm không thành công, nên chủ động đi khám sức khỏe sinh sản sớm. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm tầm soát chức năng tuyến giáp toàn diện để xác định vấn đề tiềm ẩn và điều chỉnh phương pháp điều trị phù hợp. Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ IVF thành công và sinh con khỏe mạnh ở nữ giới bị suy giáp được điều trị tương đương người có chức năng tuyến giáp bình thường.

Khi mang thai, nữ giới mắc bệnh suy giáp cần tuân thủ các lưu ý của bác sĩ khi dùng thuốc. Các loại vitamin tổng hợp có thể làm giảm khả năng hấp thụ của thuốc chữa suy giáp, vì thế người mẹ cần chú ý uống các loại thuốc này cách nhau khoảng 2-3 giờ. Đồng thời, cần theo dõi và kiểm tra tuyến giáp thường xuyên sau mỗi 6 – 8 tuần.