Bà Ân, 54 tuổi, bị suy thận giai đoạn cuối do biến chứng đái tháo đường, phải lọc máu định kỳ nhưng bị ngứa dữ dội, được bác sĩ Bệnh viện Tâm Anh lọc máu bằng kỹ thuật HDF Online giúp cải thiện triệu chứng.

7 năm trước, bà Ân được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn 4 do biến chứng của đái tháo đường, được điều trị nội khoa tại một bệnh viện. Sau đó bàn chân bà bị hoại tử nhiều ngón, phải phẫu thuật cắt cụt. Lúc này bà đã suy thận đến giai đoạn cuối, phải lọc máu định kỳ. Tuy nhiên, khi chạy thận bà bị ngứa dữ dội, chuyển qua ba bệnh viện nhưng không cải thiện.

Sau hơn một năm lọc máu, cơ thể bà xuất hiện nhiều nốt sần nổi khắp người, da mặt sạm nám. Cơn ngứa ngày càng tăng, đặc biệt về đêm, khiến bà thường xuyên tỉnh giấc, phải gãi liên tục, mất ngủ. Bà từng được điều trị bằng thuốc nhằm kiểm soát phospho máu nhưng tình trạng ngứa không thuyên giảm.

Việc phải cắt cụt nhiều ngón chân, sống phụ thuộc vào những buổi lọc máu định kỳ và liên tục chịu đựng cơn ngứa khiến tinh thần bà Ân suy sụp. Những đêm mất ngủ triền miên, cơ thể khó chịu mà không tìm được cách giảm ngứa khiến bà nhiều lần ngồi khóc một mình. Những tổn thương chồng chất cùng cảm giác bất lực khiến bà gần như rơi vào trạng thái trầm cảm, cuộc sống ngày càng nặng nề.

Đầu tháng 10 năm nay, bà Ân đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 đăng ký chạy thận với hy vọng cải thiện tình trạng ngứa kéo dài. BS.CKI Lại Tấn Tài, Đơn vị Nội Thận – Lọc máu, cho biết, kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ beta-2 microglobulin (β2-M) trong máu bệnh nhân lên đến 12.477 µg/L, cao gần 6 lần bình thường (2.164 µg/L). Đây là một loại protein được cơ thể tạo ra và chủ yếu được thận đào thải.

Bác sĩ Tài lý giải, ở người suy thận giai đoạn cuối, β2-M có thể tích tụ trong máu do chức năng thận suy giảm, trong khi phương pháp lọc máu thông thường loại bỏ chất này còn hạn chế. Nếu tích tụ β2-M kéo dài, có thể làm tăng nguy cơ tổn thương xương khớp và một số cơ quan.

Bên cạnh đó, ngứa là triệu chứng thường gặp ở người bệnh suy thận mạn đang lọc máu. Khi thận suy giảm chức năng, nhiều chất chuyển hóa khó được đào thải hiệu quả, đồng thời những thay đổi trong phản ứng viêm, chuyển hóa khoáng chất và tình trạng da cũng có thể góp phần gây ngứa. Ở người mắc đái tháo đường như bà Ân, tổn thương thần kinh và các vấn đề về da cũng khiến triệu chứng phức tạp hơn.

Bác sĩ Tài tư vấn bà Ân chuyển sang lọc máu HDF Online nhằm tăng hiệu quả đào thải β2-M và các chất có trọng lượng phân tử trung bình tích tụ trong máu. Khác với lọc máu thông thường (HD) chủ yếu dựa vào cơ chế khuếch tán, HDF Online kết hợp khuếch tán và đối lưu, giúp loại bỏ hiệu quả hơn một số chất mà phương pháp truyền thống khó đào thải, qua đó góp phần cải thiện triệu chứng và chất lượng sống của người bệnh.

Trong tháng đầu, bà Ân được lọc máu HDF Online ba lần mỗi tuần. Sau đó, bác sĩ giảm xuống còn một buổi HDF Online và hai buổi lọc máu định kỳ (HD). Bên cạnh lọc máu, bà Ân được bác sĩ tư vấn điều chỉnh chế độ ăn phù hợp với tình trạng bệnh, tập trung kiểm soát lượng muối, nước và các thực phẩm giàu photpho nhằm hạn chế tích tụ chất thải và hỗ trợ kiểm soát triệu chứng.

Sau ba tuần lọc máu theo phác đồ mới, tình trạng ngứa của bà Ân giảm rõ rệt, các nốt sần trên da lặn dần, bà không còn ngứa nhiều như trước và giấc ngủ cải thiện, đồng thời ăn uống ngon miệng hơn.

Bác sĩ Tài cho biết, bệnh đái tháo đường có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, khiến khả năng lọc chất thải suy giảm dần. Bệnh thận do đái tháo đường thường tiến triển âm thầm, người bệnh có thể chưa xuất hiện triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu. Khi chức năng thận suy giảm nặng, cơ thể có thể xuất hiện phù, mệt mỏi, chán ăn, thay đổi lượng nước tiểu hoặc ngứa da, trường hợp nặng có thể phải điều trị thay thế thận bằng lọc máu hoặc ghép thận.

Ngứa da là triệu chứng có thể gặp ở người bệnh suy thận mạn, đặc biệt ở những người đang lọc máu định kỳ. Theo thống kê, khoảng 80% người phải chạy thận gặp phải tình trạng ngứa và da khô. Tình trạng này có thể liên quan đến sự tích tụ các chất chuyển hóa, rối loạn cân bằng khoáng chất, da khô hoặc các yếu tố khác. Cơn ngứa có thể xuất hiện ở nhiều vùng cơ thể, kéo dài hoặc nặng hơn vào ban đêm, gây trầy xước da, mất ngủ và ảnh hưởng chất lượng sống.

Bác sĩ Tài khuyến cáo, bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối nếu xuất hiện tình trạng ngứa dai dẳng cần đi khám sớm để được bác sĩ đánh giá các yếu tố liên quan và lựa chọn hướng điều trị phù hợp, không nên tự dùng thuốc giảm ngứa tại nhà.