Bé Hạnh, 10 tuổi, bị sốt cao 39 độ kéo dài kèm sưng to góc hàm bên phải, đau họng, khó nuốt, bác sĩ nghi ngờ biến chứng áp xe thành sau họng.

Ban đầu, gia đình nghĩ bé bị viêm amidan nên đưa đi khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Tại đây, BS.CKI Nguyễn Hữu Hiếu, khoa Nhi cho biết kết quả siêu âm cho thấy bệnh nhi có khối áp xe khoang cạnh hầu bên phải, chụp X-quang cổ nghi bị tổn thương mô mềm ở phía trước cột sống cổ. Sau khi hội chẩn chuyên khoa Tai Mũi Họng, bé được chỉ định chụp CT vùng cổ để đánh giá chính xác kích thước và vị trí ổ áp xe.

Khối áp xe chưa gây tắc nghẽn đường thở, chưa lan xuống trung thất, bé được điều trị truyền kháng sinh phổ rộng và kháng viêm đường tĩnh mạch, đồng thời xem xét phẫu thuật dẫn lưu nếu không cải thiện. May mắn bé đáp ứng kháng sinh tốt, hết sốt, hết sưng vùng góc hàm, được xuất viện sau 7 ngày điều trị. Bác sĩ hướng dẫn người nhà theo dõi và tái khám định kỳ bởi bệnh vẫn có nguy cơ tái phát trở lại.

Bác sĩ Hiếu cho biết nguyên tắc điều trị đối với áp xe thành sau họng là hỗ trợ đường thở nếu có tắc nghẽn hô hấp, truyền kháng sinh phổ rộng kiểm soát nhiễm trùng, dẫn lưu mủ khi cần, đảm bảo đủ dịch và dinh dưỡng. Đặc biệt cần theo dõi sát biến chứng và có sự phối hợp chuyên khoa với các bác sĩ Tai Mũi Họng để đánh giá can thiệp phẫu thuật bởi thành sau họng có cấu trúc mỏng, dễ bị vỡ ổ mủ và tràn vào đường hô hấp và trung thất, đây là những biến chứng đe dọa tính mạng của bệnh nhi.

“Trường hợp trẻ sốt cao, nuốt đau, khó nuốt, kèm theo tư thế cổ nghiêng bất thường có thể là dấu hiệu của tình trạng nhiễm trùng nguy hiểm đe dọa tính mạng nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời”, bác sĩ Hiếu nói.

Áp xe thành sau họng là tình trạng tích tụ mủ trong khoang sau họng do nhiễm trùng lan rộng, thường khởi phát từ các ổ viêm ở mũi, xoang, họng hoặc amidan. Đây là bệnh lý nhiễm khuẩn sâu vùng cổ, diễn tiến nhanh và có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Ổ áp xe có thể lan xuống trung thất gây viêm nặng, nếu vỡ vào đường thở sẽ gây tắc nghẽn hô hấp, ăn mòn phế quản, hoặc thậm chí thủng thực quản. Đây là tình trạng không thể tự khỏi và cần can thiệp y tế sớm để kiểm soát nhiễm trùng và bảo vệ đường thở.

Áp xe thành sau họng là một trong những nguyên nhân có nguy cơ cao gây tử vong trong nhóm các bệnh lý cấp cứu Tai Mũi Họng nhi. Đây là một bệnh lý ít gặp nhưng nguy hiểm, đặc biệt đối với trẻ dưới 5 tuổi.

Diễn tiến lâm sàng của bệnh thường trải qua ba giai đoạn. Giai đoạn đầu, trẻ có các triệu chứng không đặc hiệu như sốt nhẹ, đau họng, khó nuốt, ho có đờm, sổ mũi, giảm ăn, quấy khóc nên dễ bị nhầm lẫn với viêm họng thông thường. Ở giai đoạn toàn phát như bé Hạnh, trẻ thường sốt cao 39-40°C, kèm theo rét run, đau cổ, cứng cổ, hạn chế vận động cổ, khó nuốt, tư thế cổ nghiêng bất thường, khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói, khó thở, thở rít, thở nhanh, sưng nề vùng cổ trước hoặc sau. Nếu không được điều trị sớm, ổ áp xe sẽ phát triển lớn và lan sâu xuống vùng hầu họng, dẫn đến các biến chứng tắc nghẽn đường thở, viêm trung thất, thủng thực quản, sốc nhiễm trùng.

Khi thấy trẻ có các hiểu hiện nghi ngờ bệnh, cần đưa đến các bệnh viện có chuyên khoa Nhi và Tai Mũi Họng để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.