Hải, 1 tuổi, dính thắng lưỡi kèm 4 hạch nách lớn sau tiêm vaccine lao, được bác sĩ phẫu thuật xử lý cả hai trong một lần gây mê.

ThS.BS.CKII Lâm Thiên Kim, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết Hải có 4 hạch nách trái, hạch lớn nhất kích thước khoảng 2 cm. Siêu âm phần mềm ghi nhận bên trong có những vùng đóng vôi rải rác.

Theo gia đình, hạch bắt đầu xuất hiện sau khi bé được tiêm vaccine phòng bệnh lao, sau đó tăng dần cả về số lượng và kích thước.

Bác sĩ Kim cho biết hạch vùng nách cùng bên tiêm có thể xuất hiện sau tiêm BCG. Phần lớn trường hợp cần được đánh giá dựa trên kích thước, diễn tiến và tình trạng viêm tại chỗ. Trường hợp của Hải, các hạch không nhỏ dần mà tiếp tục phát triển, có nguy cơ hóa mủ, sưng đỏ rồi tự vỡ, tạo đường rò kéo dài. Do đó, bác sĩ chỉ định phẫu thuật lấy hạch để xử lý tổn thương và hạn chế nguy cơ hạch tiến triển, gây biến chứng.

Trong quá trình đánh giá trước mổ, bác sĩ đồng thời phát hiện Hải bị dính thắng lưỡi. Dây thắng dưới lưỡi ngắn và căng làm hạn chế vận động của lưỡi, cũng cần được đánh giá khả năng can thiệp.

Do cả hai vấn đề đều cần can thiệp bằng thủ thuật, êkíp Ngoại Nhi quyết định thực hiện cắt hạch nách và cắt dính thắng lưỡi trong cùng một lần. Cách này giúp bé tránh phải trải qua hai đợt thủ thuật riêng biệt, chỉ một lần gây mê, đồng thời giảm số lần nhập viện và thời gian chăm sóc sau phẫu thuật.

Ca phẫu thuật kéo dài khoảng một giờ. Êkíp lần lượt bóc tách và lấy 4 hạch vùng nách trái, đồng thời xử lý dính thắng lưỡi. Sau mổ, bé ổn định, không ghi nhận bất thường và được xuất viện trong ngày. Hải được hẹn tái khám sau 7 ngày để kiểm tra vết mổ và đánh giá quá trình hồi phục.

Theo bác sĩ Kim, hạch là một phần của hệ miễn dịch và có thể tăng kích thước khi cơ thể có dấu hiệu viêm hoặc nhiễm trùng. Ở trẻ nhỏ, nguyên nhân nổi hạch đa dạng nên không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật.

Với hạch xuất hiện sau tiêm BCG, bác sĩ cần đánh giá vị trí, kích thước, tốc độ phát triển, tình trạng da phía trên và dấu hiệu hóa mủ để lựa chọn cách xử trí. Nếu hạch lớn dần, sưng đỏ, đau, hóa mủ hoặc có nguy cơ tạo đường rò cần được đánh giá khả năng can thiệp.

Bác sĩ Kim khuyến cáo phụ huynh không tự nặn, chích hoặc đắp thuốc lên vùng hạch. Khi phát hiện hạch lớn dần, cứng bất thường, sưng đỏ, đau, mềm hoặc bắt đầu rỉ dịch, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và mức độ tổn thương. Việc đánh giá sớm giúp bác sĩ lựa chọn cách xử trí phù hợp.

Về dính thắng lưỡi, dây thắng ngắn hoặc căng có thể kéo đầu lưỡi xuống, hạn chế khả năng đưa lưỡi ra trước và nâng lên. Ở trẻ nhỏ, tình trạng này có thể ảnh hưởng khả năng bú hoặc ăn nếu mức độ hạn chế đáng kể. Khi trẻ lớn hơn, một số trường hợp có thể gặp khó khăn khi phát âm.

Phụ huynh có thể phát hiện dính thắng lưỡi khi thấy trẻ khó đưa lưỡi ra ngoài hoặc nâng lên, đầu lưỡi lõm ở giữa hoặc có hình trái tim khi đưa ra trước. Với trẻ đã ăn dặm, cha mẹ có thể nhận thấy bé khó đưa thức ăn trong miệng hoặc vận động lưỡi hạn chế.

Khi những biểu hiện này kéo dài, ảnh hưởng đến bú, ăn hoặc tăng trưởng, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ thăm khám, đánh giá và can thiệp vào thời điểm phù hợp.

* Tên nhân vật đã được thay đổi