Ông Hoàng, 50 tuổi, ngủ ngáy và ngưng thở khi ngủ hơn 10 năm do vẹo vách ngăn, phì đại cuốn mũi, viêm amidan quá phát, hẹp eo họng; vừa phẫu thuật “4 trong 1” thành công.

Ông Hoàng từ Úc về Việt Nam phẫu thuật do thường xuyên mệt mỏi sau khi thức dậy, buồn ngủ ban ngày, không tỉnh táo dù ngủ đủ giấc. Ông từng dự định đi điều trị nhưng lại thôi nên tình trạng ngày càng nghiêm trọng.

ThS.BS.CKII Phạm Thái Duy, Trung tâm Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, khám lâm sàng ghi nhận người bệnh thường xuyên khô rát họng, đặc biệt vào buổi sáng; viêm họng tái diễn liên tục, nghẹt mũi dai dẳng, thường xuyên thở bằng miệng, ngộp thở khi ngủ, nhiều lần giật mình bật dậy thở sâu.

Kết quả nội soi tai mũi họng ông Hoàng cho thấy vách ngăn mũi và cuốn mũi dưới phì đại gây tắc nghẽn đường thở, amidan viêm quá phát và phù nề mô mềm quanh họng, hẹp eo họng. Ông Hoàng được chẩn đoán ngưng thở khi ngủ, ngủ ngáy do vẹo vách ngăn, phì đại cuốn mũi dưới hai bên, viêm amidan quá phát và hẹp eo họng.

Theo bác sĩ Duy, ngủ ngáy và ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) xảy ra khi đường thở trên bị hẹp hoặc xẹp lặp đi lặp lại trong lúc ngủ, khiến luồng khí giảm hoặc ngừng từ 10 giây trở lên. Nguyên nhân gồm các yếu tố tại chỗ như tắc nghẽn mũi xoang (lệch vách ngăn, polyp mũi, phì đại cuốn mũi dưới, VA quá phát), tắc nghẽn ở họng (amidan quá phát, eo họng hẹp, lưỡi to, cằm lẹm) và các yếu tố toàn thân như béo phì, vòng cổ lớn, giới nam. Nếu không điều trị, bệnh làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, đái tháo đường khó kiểm soát và đột quỵ.

“Người bệnh có triệu chứng điển hình của ngủ ngáy, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA)”, bác sĩ Duy nói. Để giải quyết tình trạng tắc nghẽn nặng ở mũi và họng, bác sĩ Duy tư vấn hai hướng điều trị: phẫu thuật “4 trgn 1” chỉnh hình cuốn mũi, chỉnh hình vách ngăn, cắt amidan, chỉnh hình họng, màn hầu, lưỡi gà trong cùng một ca mổ; hoặc đeo máy thở áp lực dương (CPAP) khi ngủ. Ông Hoàng đồng ý phẫu thuật do không có nhiều thời gian ở Việt Nam, muốn giải quyết bệnh trong một lần và không muốn giấc ngủ bị ảnh hưởng vì phải đeo máy hàng ngày.

Ca phẫu thuật kéo dài 120 phút, gồm bốn kỹ thuật thực hiện nối tiếp (“4 trong 1”). Trước tiên, bác sĩ Duy cắt amidan bằng dao Coblator, đồng thời cắt bỏ phần mô thừa ở khẩu cái mềm, lưỡi gà và thành bên họng để mở rộng đường thở. Tiếp theo, quan sát qua nội soi, bác sĩ cắt bán phần cuốn mũi dưới, bảo tồn niêm mạc mũi; cuối cùng bóc tách niêm mạc hai bên vách ngăn khỏi phần xương vẹo, cắt bỏ phần sụn và xương vẹo này.

Hậu phẫu ông Hoàng hồi phục sức khỏe tốt, đau ít và xuất viện sau 2 ngày. Tái khám, vết mổ lành thương tốt, cải thiện rõ tình trạng ngủ ngáy, nghẹt mũi, đau họng. Người bệnh cần duy trì vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý hàng ngày, tránh khói bụi, đeo khẩu trang khi ra ngoài.

Sau 3 tuần, vết mổ ổn định, lành hẳn, đảm bảo an toàn khi máy bay cất và hạ cánh với áp suất thay đổi đột ngột, ông Hoàng bay về Úc.

Theo bác sĩ Duy, nhiều người xem ngủ ngáy là bình thường, thậm chí là dấu hiệu ngủ ngon. Thực tế, ngủ ngáy có thể do sinh lý hoặc do bệnh lý. Ngủ ngáy sinh lý xảy ra thỉnh thoảng, khi cơ thể mệt mỏi sau một ngày làm việc quá sức, sau khi uống nhiều rượu bia hoặc khi nằm sai tư thế. Tình trạng ngáy cải thiện khi thay đổi thói quen này.

Ngủ ngáy bệnh lý thường tiếng ngáy to, xuất hiện liên tục nhiều đêm. Sau khi thức dậy, người bệnh thường mệt mỏi, đau đầu, đau họng, ban ngày buồn ngủ. Một số trường hợp có kèm ngưng thở khi ngủ. Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người bệnh nên đi khám để bác sĩ chuyên khoa đánh giá và điều trị kịp thời.

Ngủ ngáy cũng là triệu chứng thường gặp của hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, nếu không điều trị kịp thời tăng nguy cơ tăng huyết áp, đái tháo đường, suy giảm trí nhớ, rối loạn chức năng tình dục, đột quỵ, cũng như tai nạn khi lái xe hoặc lao động do buồn ngủ.