HÀ NỘI – Chị Lan, 35 tuổi, thấy da đầu nhiều vảy trắng, ngứa, nghĩ bị gàu nên liên tục đổi dầu gội, song các mảng đỏ ngày càng lan rộng, tái phát nhiều lần.

Khoảng vài tháng trước, chị Lan bắt đầu thấy da đầu xuất hiện những mảng vảy trắng, kèm ngứa. Vảy bong nhiều hơn sau mỗi lần gội, tập trung ở vùng chân tóc, sau tai. Nghĩ bị gàu chị mua dầu gội trị gàu sử dụng nhưng không cải thiện, có thời điểm tự mua thuốc bôi vì ngứa nhiều. Các triệu chứng giảm trong thời gian ngắn rồi tái phát. Khi bệnh kéo dài, da đầu đỏ, nhiều mảng vảy trắng vàng bám thành từng lớp, chị đến khám chuyên khoa da liễu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

Ths.BS Doãn Minh Thành ghi nhận các mảng đỏ phủ vảy ở da đầu, tập trung tại vùng nhiều tuyến bã nhờn; tổn thương cũng xuất hiện ở vùng sau tai. Đây là những vị trí điển hình của viêm da tiết bã, một bệnh viêm da mạn tính thường gặp nhưng dễ bị nhầm với gàu.

Viêm da tiết bã thường gây các mảng đỏ, vảy trắng hoặc vàng, có thể kèm ngứa và cảm giác nhờn. Tổn thương không chỉ xuất hiện ở da đầu mà còn có thể gặp ở chân tóc, lông mày, hai bên cánh mũi, sau tai hoặc những vùng da có nhiều tuyến bã nhờn.

Gàu và viêm da tiết bã có nhiều điểm tương đồng nên người bệnh thường tự điều trị trong thời gian dài. Gàu chủ yếu biểu hiện bằng tình trạng bong vảy trên da đầu, trong khi viêm da tiết bã có yếu tố viêm rõ hơn, thường xuất hiện vùng da đỏ, vảy bám và có thể tái phát thành từng đợt.

Bác sĩ Thành cho biết một trong những yếu tố liên quan là nấm men Malassezia, loại vi sinh vật thường cư trú trên da, đặc biệt tại những vùng nhiều bã nhờn. Ở một số người, sự tương tác giữa hệ vi sinh trên da, lượng bã nhờn và đáp ứng miễn dịch có thể thúc đẩy phản ứng viêm, dẫn đến bong vảy và đỏ da.

Bệnh có xu hướng diễn biến mạn tính, với những giai đoạn giảm triệu chứng xen kẽ các đợt bùng phát. Thời tiết lạnh hoặc khô, stress, thiếu ngủ và một số yếu tố môi trường có thể khiến triệu chứng nặng hơn ở một số người.

Một nguyên nhân khiến người bệnh khó kiểm soát viêm da tiết bã là tình trạng có thể cải thiện nhưng tái phát. Vì vậy, điều trị không chỉ nhằm làm sạch vảy mà còn kiểm soát tình trạng viêm và giảm nguy cơ bệnh bùng phát trở lại.

Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định dầu gội hoặc thuốc bôi có tác dụng chống nấm, kiểm soát bong vảy và giảm viêm. Một số trường hợp cần phối hợp nhiều phương pháp trong từng giai đoạn. Việc lựa chọn thuốc phụ thuộc vào vị trí, mức độ tổn thương và tình trạng da của từng người.

Người bệnh không nên tự ý sử dụng các loại thuốc bôi có corticoid trong thời gian dài dù thuốc có thể giúp giảm đỏ và ngứa nhanh. Sử dụng không đúng chỉ định có thể gây teo da, giãn mạch và làm phát sinh những vấn đề khác. Tương tự, việc liên tục đổi dầu gội hoặc sử dụng nhiều sản phẩm trị gàu cùng lúc có thể khiến da đầu kích ứng, làm triệu chứng khó kiểm soát hơn.

Chăm sóc da đầu đúng cách giúp hỗ trợ điều trị và hạn chế tái phát. Người bệnh nên sử dụng dầu gội phù hợp, làm sạch da đầu đều đặn, tránh cào hoặc bóc vảy bằng móng tay và hạn chế các sản phẩm tạo kiểu có khả năng gây kích ứng. Khi triệu chứng đã được kiểm soát, bác sĩ có thể hướng dẫn chế độ chăm sóc duy trì phù hợp.

Viêm da tiết bã không phải bệnh lây truyền và thường không gây rụng tóc vĩnh viễn. Tuy nhiên, ngứa nhiều khiến người bệnh gãi liên tục có thể làm trầy xước da, tạo điều kiện cho nhiễm trùng thứ phát. Tình trạng viêm kéo dài cũng gây khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Với bệnh mạn tính, mục tiêu không phải chỉ làm hết vảy trong một thời gian ngắn mà là kiểm soát viêm, duy trì da đầu khỏe và hạn chế các đợt tái phát.

Người có da đầu bong vảy kéo dài, đỏ, ngứa, tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng với các sản phẩm trị gàu thông thường nên khám da liễu thay vì tự điều trị kéo dài. Đặc biệt, những trường hợp vảy dày, tổn thương lan rộng, rụng tóc thành từng mảng hoặc có dịch, mủ trên da đầu cần được kiểm tra để loại trừ các bệnh khác như vảy nến, nấm da đầu hoặc viêm da tiếp xúc.