Ông Frank, quốc tịch Mỹ, phát hiện khối u ở thận trái, quyết định đến Việt Nam phẫu thuật bằng robot Da Vinci Xi, với chi phí chỉ bằng 1/10, hồi phục nhanh, xuất viện chỉ sau 3 ngày.

Đã 9 lần đến Việt Nam thăm gia đình, lần này ông Frank, 67 tuổi, quốc tịch Mỹ, tiếp tục chọn Việt Nam làm điểm đến để điều trị bệnh. Trước đó vào cuối tháng 8, trong một lần khám sức khỏe định kỳ tại Mỹ, ông tình cờ phát hiện khối u ở thận trái không gây đau lưng hay tiểu máu. Ngay sau khi biết kết quả, ông quyết định đến Việt Nam và được vợ đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thăm khám.

ThS.BS Nguyễn Tân Cương, Trưởng khoa Tiết niệu B, Trưởng Đơn vị Ung thư tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết kết quả chụp CT ghi nhận khối u thận trái kích thước khoảng 3,2 x 3,5cm, nghi ung thư biểu mô tế bào thận (RCC).

Khối u nằm ở mặt sau vùng rốn thận, chìm sâu trong xoang thận (khu vực tập trung các mạch máu lớn nuôi thận và hệ thống đài bể thận), được đánh giá là một trong những vị trí phẫu thuật khó nhất, khiến việc cắt u bảo tồn thận phức tạp hơn so với những khối u nằm ở vùng ngoại vi, nhô rõ trên bề mặt thận.

Ông Frank còn có nhiều bệnh nền gồm tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, bệnh mạch vành, từng đặt stent mạch vành và phẫu thuật bắc cầu động mạch vành khoảng một năm trước. Do đó, ngoài việc đánh giá đặc điểm và vị trí khối u, êkíp còn khảo sát nguy cơ tim mạch, nguy cơ chảy máu và khả năng hồi phục sau phẫu thuật.

Theo bác sĩ Cương, trường hợp này có hai thách thức cộng dồn: khối u nằm sâu ở vùng rốn thận, sát các cấu trúc mạch máu, trong khi bệnh nhân có nền bệnh tim mạch và chuyển hóa, làm tăng nguy cơ khi phẫu thuật. “Nếu can thiệp không cẩn trọng có thể gây tổn thương mạch máu thận, dẫn đến chảy máu nhiều hoặc tổn thương hệ thống đài bể thận, gây rò nước tiểu sau mổ”, bác sĩ Cương nói.

Một cuộc hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các bác sĩ Tiết niệu, Tim mạch và Gây mê Hồi sức được thực hiện. Qua đánh giá, người bệnh có nguy cơ khoảng 6% xảy ra đột quỵ trong giai đoạn chu phẫu. Do đó, êkíp thống nhất kế hoạch tạm ngưng thuốc chống kết tập tiểu cầu 5 ngày trước phẫu thuật và sử dụng lại sớm sau mổ theo đánh giá cân bằng giữa nguy cơ chảy máu và nguy cơ huyết khối.

Sau hội chẩn, hai phương án được cân nhắc gồm phẫu thuật mở và phẫu thuật nội soi cắt u thận bảo tồn với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi. Sau khi được bác sĩ giải thích về lợi ích, nguy cơ của từng phương pháp, ông Frank lựa chọn phẫu thuật bằng robot Da Vinci Xi.

Bác sĩ Cương cùng êkíp ThS.BS Nguyễn Trường Hoan và BS.CKI Phan Trường Nam tiến hành ca phẫu thuật, mục tiêu là lấy trọn khối u nhưng đồng thời bảo tồn tối đa nhu mô thận lành cho người bệnh, giúp giảm nguy cơ biến cố tim mạch về lâu dài so với cắt thận toàn phần.

Khi tiếp cận khối u, êkíp nhận thấy vị trí thực tế phức tạp hơn so với hình ảnh quan sát từ bên ngoài. Khối u nằm ở mặt sau vùng rốn thận, chìm sâu trong xoang thận và chỉ một phần nhỏ nhô ra ngoài bề mặt. Từ phía trước theo đường nội soi trong ổ bụng, bác sĩ gần như không thể quan sát toàn bộ khối u. Êkíp phải lần lượt bóc tách vùng rốn thận, tiếp cận từ phía trước ra phía sau để xác định chính xác vị trí và ranh giới tổn thương, đồng thời kiểm soát các cấu trúc mạch máu trước khi cắt u.

“Khó khăn lớn nhất là phải xác định đúng lớp bóc tách và kiểm soát tốt các cấu trúc mạch máu xung quanh. Khối u nằm sâu, sát các mạch máu nên chỉ một thao tác không chính xác cũng có thể gây tổn thương mạch thận. Nếu xảy ra chảy máu lớn, cuộc mổ có thể phải chuyển sang mổ mở để đảm bảo an toàn cho người bệnh”, bác sĩ Cương nói.

Từ bàn điều khiển robot Da Vinci Xi, bác sĩ Cương liên tục trao đổi, phối hợp với hai bác sĩ phụ mổ. Hệ thống camera 3D độ phân giải cao giúp phóng đại trường mổ gấp 10-15 lần, hỗ trợ êkíp quan sát rõ hơn các cấu trúc giải phẫu sâu, hẹp. Các cánh tay robot với khả năng vận động linh hoạt như cổ tay người, giúp bác sĩ bóc tách u, khâu và cắt chính xác trong không gian hẹp.

Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 180 phút, lượng máu mất khoảng 100 ml. Khối u được lấy trọn, phần mô thận lành được bảo tồn. Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác định khối u là ung thư biểu mô tế bào thận (RCC), phù hợp với chẩn đoán hình ảnh trước phẫu thuật.

Ông Frank hồi phục sau ca phẫu thuật cắt u thận trái bằng robot Da Vinci Xi, bày tỏ hài lòng với việc chăm sóc y tế tại Việt Nam. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Vài giờ sau phẫu thuật, ông Frank đã có thể ăn uống, ngồi dậy, đi lại trong phòng và tự làm một số việc cá nhân. Sức khỏe ổn định, ông vui mừng vì quá trình hồi phục thuận lợi.

Ông cho biết các quy trình khám, xét nghiệm và điều trị tại Việt Nam diễn ra nhanh chóng, bác sĩ chuyên môn cao, dịch vụ chuyên nghiệp, trong khi chi phí thấp hơn 1/10 so với dự kiến tại Mỹ. Trở ngại lớn nhất của ông là ngôn ngữ, tuy nhiên đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có thể giao tiếp tiếng Anh, giúp việc trao đổi thông tin thuận lợi hơn.

“Ca phẫu thuật được tiến hành nhanh chóng, nhờ vậy tôi không mất nhiều thời gian. Ở Việt Nam cũng sử dụng hệ thống robot Da Vinci như ở Mỹ và các bác sĩ ở đây có nhiều kinh nghiệm. Đó là lý do tại sao tôi quyết định tiến hành mổ ngay bây giờ. Tôi đánh giá chất lượng chăm sóc y tế tại đây ở mức rất cao, không thua kém những nơi tôi từng biết, và tôi rất hài lòng với quá trình điều trị”, ông Frank chia sẻ.

Theo bác sĩ Cương, với những trường hợp ung thư thận còn khu trú và có thể bảo tồn thận, phẫu thuật cắt một phần thận là một trong những phương pháp điều trị quan trọng, với mục tiêu loại bỏ hoàn toàn tổn thương và giữ lại tối đa nhu mô thận lành. Sau phẫu thuật, người bệnh cần được theo dõi định kỳ để đánh giá chức năng thận, sức khỏe tổng thể và nguy cơ tái phát.

Để thuận tiện cho ông Frank tiếp tục theo dõi tại Mỹ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cung cấp hồ sơ bệnh án bằng tiếng Anh, biên bản phẫu thuật và kết quả giải phẫu bệnh… để người bệnh cung cấp cho bác sĩ tại Mỹ.

Ung thư biểu mô tế bào thận (RCC) là loại ung thư thận ác tính phổ biến nhất ở người trưởng thành, chiếm khoảng 80-90% các trường hợp ung thư thận. Ở giai đoạn sớm, bệnh thường không gây triệu chứng rõ ràng và có thể được phát hiện tình cờ qua siêu âm, CT hoặc MRI khi người bệnh kiểm tra sức khỏe vì một lý do khác.

Theo bác sĩ Cương, không phải mọi khối u thận đều cần phẫu thuật ngay. Với những khối u nhỏ, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc có bệnh nền khiến nguy cơ can thiệp cao, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi chủ động bằng hình ảnh học hoặc các phương pháp điều trị khác tùy từng trường hợp. Khi khối u còn khu trú và có thể phẫu thuật an toàn, kỹ thuật cắt một phần thận thường được ưu tiên nhằm loại bỏ tổn thương vừa bảo tồn tối đa mô thận lành. Cắt toàn bộ thận có thể được chỉ định khi khối u lớn, xâm lấn rộng hoặc vị trí, đặc điểm tổn thương không phù hợp bảo tồn thận.

Bác sĩ khuyến cáo khối u thận ở giai đoạn sớm thường không gây triệu chứng, do đó người dân nên duy trì khám sức khỏe định kỳ mỗi 6-12 tháng, đặc biệt khi có yếu tố nguy cơ, để phát hiện sớm các bất thường và điều trị kịp thời.