Ông Trung, 70 tuổi, táo bón, phát hiện ung thư đại tràng đã di căn; khối u tiến triển 7 cm gây tắc ruột, phải đặt stent tái thông để tiếp tục hóa trị.

Trước đó, ông Trung thường xuyên bị táo bón nhưng nghĩ là triệu chứng thường gặp ở người lớn tuổi nên không đi khám, tự mua thuốc xổ và men tiêu hóa uống mỗi ngày. Khi ông sụt cân nhanh, giảm 13 kg trong một tháng, kèm mệt mỏi, ăn uống kém, mới đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra.

Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh cho thấy ông mắc ung thư đại tràng giai đoạn tiến triển. Khối u xâm lấn các cấu trúc lân cận, đồng thời ung thư đã di căn gan đa ổ và tuyến thượng thận trái.

Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thanh Bình, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết với ung thư đại tràng đã di căn đến các cơ quan xa như ông Trung, người bệnh thường được điều trị toàn thân bằng hóa trị hoặc các phương pháp phù hợp khác nhằm kiểm soát bệnh, cải thiện triệu chứng. Sau một thời gian điều trị, bác sĩ sẽ đánh giá lại đáp ứng để lựa chọn chiến lược tiếp theo.

Sau hai chu kỳ hóa trị, ông Trung xuất hiện đau quặn bụng từng cơn, chướng bụng và không thể đi tiêu. Các bác sĩ nghi ngờ khối u đại tràng tiến triển gây tắc nghẽn đường tiêu hóa.

Nội soi đại tràng ghi nhận cách bờ hậu môn khoảng 30 cm có tổn thương dạng vòng nhẫn, làm hẹp khít lòng đại tràng. Bề mặt khối u sùi, có dạng sùi, nhiễm cứng, xen lẫn niêm mạc mủn và dễ chảy máu. Ống soi không thể vượt qua vị trí tổn thương để khảo sát đoạn ruột phía trên.

Kết quả chụp CT cho thấy thành đại tràng sigma dày không đều, có khối tổn thương chiếm gần toàn bộ chu vi lòng ruột, kéo dài khoảng 7 cm. Khối u làm mất cấu trúc các lớp thành ruột, bắt thuốc không đồng nhất, gây hẹp gần hoàn toàn lòng đại tràng và xâm lấn các cấu trúc lân cận. Xung quanh tổn thương có tình trạng thâm nhiễm mỡ, phía trên vị trí tắc ghi nhận ứ đọng phân.

Một đoạn đại tràng xuống cạnh khối u cũng dày thành không đều, gây hẹp lòng. Hình ảnh CT đồng thời cho thấy các quai ruột ứ dịch, một số hạch vùng cạnh động mạch chủ bụng và dịch ổ bụng lượng trung bình.

Theo bác sĩ Bình, khi khối u phát triển làm hẹp lòng đại tràng, phân và hơi khó lưu thông. Tình trạng tắc nghẽn có thể tiến triển từ bán tắc đến tắc hoàn toàn, gây đau quặn bụng, chướng bụng, buồn nôn hoặc nôn, bí trung đại tiện. Nếu kéo dài, tắc ruột có thể làm tăng áp lực trong lòng ruột, ảnh hưởng đến tưới máu thành ruột, dẫn đến thiếu máu, hoại tử, thủng ruột và viêm phúc mạc.

Trong trường hợp ông Trung, do ung thư đã ở giai đoạn muộn, người bệnh đang điều trị toàn thân và thể trạng suy yếu, các bác sĩ lựa chọn đặt stent kim loại tự giãn qua nội soi để giải phóng vị trí tắc, khôi phục lưu thông đường ruột mà không phải phẫu thuật cấp cứu ngay.

“Đặt stent giúp giải quyết tình trạng tắc nghẽn, giảm nhanh các triệu chứng và tạo điều kiện để người bệnh tiếp tục kế hoạch điều trị ung thư toàn thân. Nếu tắc ruột hoàn toàn xảy ra trong quá trình điều trị, người bệnh có thể phẫu thuật cấp cứu để giải áp”, bác sĩ Bình nói.

Quá trình nội soi đặt stent, bác sĩ đưa dây dẫn qua vị trí hẹp dưới hướng dẫn của nội soi và chụp cản quang để xác định chiều dài đoạn tắc. Sau đó, stent kim loại đường kính 25 mm, dài 120 mm được đưa qua tổn thương theo dây dẫn và bung dưới hướng dẫn của hệ thống C-arm. Vị trí stent được kiểm tra, đồng thời cố định bằng các clip nhằm hạn chế nguy cơ di lệch. Bác sĩ tiếp tục sử dụng bóng nong để mở rộng đoạn hẹp bên trong stent.

Sau can thiệp, nhiều dịch và phân ứ đọng phía trên vị trí tắc thoát ra. Người bệnh giảm nhanh tình trạng đau quặn bụng, có thể ăn thức ăn lỏng và đi tiêu trở lại, tiếp tục liệu trình hóa trị để kiểm soát ung thư.

Đặt stent đại tràng là phương pháp can thiệp ít xâm lấn, có thể được cân nhắc ở người bệnh tắc nghẽn đại tràng do ung thư, đặc biệt trong các trường hợp cần giảm nhẹ triệu chứng hoặc giải quyết tình trạng tắc nghẽn để tiếp tục điều trị bệnh nền. Việc lựa chọn đặt stent hay phẫu thuật phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí và mức độ tắc nghẽn, tình trạng toàn thân, nguy cơ thủng ruột, đặc điểm khối u và mục tiêu điều trị.

Trước đây, nhiều người bệnh ung thư đại tràng giai đoạn tiến triển bị tắc ruột phải phẫu thuật cấp cứu, trong đó có thể cần làm hậu môn nhân tạo để đưa phân ra ngoài. Phương pháp này giúp giải quyết tình trạng tắc nghẽn nhưng có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng sống. Một số trường hợp cần thêm phẫu thuật về sau để khôi phục lưu thông đường ruột.

Ở những người bệnh phù hợp, đặt stent qua nội soi có thể giúp tránh hoặc trì hoãn phẫu thuật cấp cứu, giảm triệu chứng tắc nghẽn và duy trì đường tiêu hóa tự nhiên. Tuy nhiên, phương pháp này không thay thế điều trị ung thư mà chủ yếu giúp giải quyết biến chứng, tạo điều kiện để người bệnh tiếp tục kế hoạch điều trị toàn thân.

Tắc nghẽn là một trong những biến chứng có thể gặp ở người bệnh ung thư đại tràng tiến triển. Bác sĩ Bình khuyến cáo người dân nên đi khám khi xuất hiện táo bón kéo dài, thay đổi thói quen đi tiêu, phân nhỏ dẹt, có máu trong phân, đau bụng kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi.

Nhiều người cho rằng táo bón là vấn đề thường gặp ở người lớn tuổi hoặc chỉ liên quan đến chế độ ăn uống nên tự mua thuốc điều trị. Việc này có thể làm chậm quá trình chẩn đoán, khiến bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Phát hiện sớm ung thư đại tràng giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả. Khi bệnh đã di căn, điều trị thường cần phối hợp nhiều phương pháp nhằm kiểm soát ung thư toàn thân, giảm biến chứng và duy trì chất lượng sống. Với người bệnh xuất hiện tắc nghẽn, can thiệp giải phóng đường ruột đúng thời điểm có thể giúp giảm đau, cải thiện khả năng ăn uống, sinh hoạt và tạo điều kiện tiếp tục các liệu trình điều trị ung thư.

(*) Tên người bệnh đã được thay đổi