Tử cung của chị Mai (35 tuổi) nhiều u xơ, được bác sĩ dựng bản đồ 3D điều trị triệt để và chuyển phôi thành công giúp có con.

Kết quả siêu âm tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh) cho thấy chị Mai có khối u xơ kích thước 1x2cm nằm dưới niêm mạc và lồi sâu vào buồng tử cung, nhiều u xơ khác dưới thanh mạc (lớp màng mỏng bao bọc bề mặt bên ngoài tử cung) và lạc nội mạc tử cung trên buồng trứng trái. Kết quả xét nghiệm cho thấy dự trữ buồng trứng của chị thấp so với độ tuổi (AMH chỉ còn 0,96 ng/mL).

Theo bác sĩ Đặng Tuấn Anh, khối lạc nội mạc tử cung có thể liên quan đến tình trạng suy giảm dự trữ buồng trứng. Trong khi đó, các u xơ, đặc biệt là u xơ dưới niêm mạc làm biến dạng buồng tử cung, ảnh hưởng đến quá trình phôi làm tổ, dẫn đến khó có thai tự nhiên. Nếu trì hoãn điều trị, số lượng và chất lượng noãn tiếp tục giảm nhanh. Nhưng nếu chuyển phôi khi buồng tử cung chưa được đánh giá, xử trí phù hợp, cơ hội phôi làm tổ có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, người bệnh cần đồng thời giải quyết bài toán tạo phôi và tối ưu môi trường tiếp nhận phôi, thay vì chỉ tập trung vào một yếu tố.

Bác sĩ chỉ định thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) , ưu tiên kích thích buồng trứng và tạo phôi trước để không bỏ lỡ thời gian tối ưu cho sinh sản, sau đó đánh giá toàn diện tử cung và xử lý đa u xơ trước khi chuyển phôi.

Chị Mai được kích thích buồng trứng, chọc hút thu được 6 noãn, tạo 2 phôi ngày 5 chất lượng tốt và trữ đông.

Do chị Mai có đa u xơ phức tạp, ở nhiều vị trí và có kích thước khác nhau, nếu chỉ đánh giá từng khối riêng lẻ trên hình ảnh siêu âm thông thường, việc xác định mối tương quan giữa khối u với buồng tử cung, thành cơ tử cung và các cấu trúc xung quanh có thể khó khăn hơn.

Bác sĩ Tuấn Anh quyết định sử dụng siêu âm 3D Fibroid Mapping để dựng hình không gian ba chiều của tử cung. Từ kết quả siêu âm qua ngả âm đạo, bác sĩ khảo sát tử cung ở mặt cắt dọc giữa và thu nhận dữ liệu thể tích. Phần mềm Fibroid Mapping sau đó xử lý khối dữ liệu này để tái tạo hình ảnh tử cung trong không gian ba chiều. AI hỗ trợ nhận diện nội mạc và các khối u xơ, đường viền trong và ngoài tử cung để đo và tính toán thể tích. Bác sĩ kiểm tra, hiệu chỉnh và đánh dấu từng tổn thương.

Sau khi nhận diện và đo kích thước của từng u xơ, máy sẽ tự đặt u xơ vào khung hình 3D đã dựng, thể hiện mối tương quan của từng khối u với buồng tử cung và thành cơ tử cung. Bác sĩ có thể xoay mô hình để quan sát tử cung từ nhiều góc, xác định khối u nào lồi vào buồng tử cung, khối nào nằm sâu trong cơ hoặc ở xa vùng phôi làm tổ.

Kết quả là một “bản đồ u xơ 3 chiều” để quan sát đồng thời hình dạng, thành cơ tử cung, vết mổ cũ và vị trí từng khối u thay vì đánh giá chúng một cách rời rạc. Mỗi khối được đánh dấu theo vị trí giải phẫu, kích thước, mức độ lồi vào buồng tử cung hoặc ăn sâu trong lớp cơ. Dữ liệu này giúp bác sĩ phân biệt khối u nào có thể ảnh hưởng vùng phôi làm tổ, khối nào nằm xa buồng tử cung và có thể theo dõi, chưa cần can thiệp.

Theo bác sĩ Tuấn Anh, nếu chỉ dựa trên hình ảnh ban đầu và tập trung vào khối u dưới niêm mạc, phương án thường được cân nhắc xử trí sẽ là nội soi buồng tử cung cắt u xơ. Song sau khi xem bản đồ u xơ tử cung và hội chẩn với PGS.TS.BS Lê Hoàng, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, ê-kíp thống nhất kết hợp thêm nội soi ổ bụng để xử lý các tổn thương khác.

Chị Mai được phẫu thuật nội soi buồng tử cung xử lý u xơ tử cung dưới niêm mạc và nội soi ổ bụng bóc u xơ tử cung lớn, bóc nang lạc nội mạc trên buồng trứng. Thay vì chỉ “cắt một khối u”, mục tiêu của cuộc phẫu thuật là đưa tử cung về trạng thái thuận lợi hơn cho quá trình làm tổ của phôi, đồng thời bảo tồn tối đa mô lành và chức năng sinh sản.

Sau khi “tái tạo” được buồng tử cung, chị Mai được chuẩn bị niêm mạc và chuyển phôi. thành công ngay trong chu kỳ và trải qua thai kỳ thuận lợi, chị sinh một bé trai khỏe mạnh.

U xơ tử cung là khối u lành tính có thể gặp ở 70-80% phụ nữ. Không phải mọi trường hợp có u xơ đều gây vô sinh hoặc cần phẫu thuật. Quyết định điều trị phụ thuộc vào vị trí, kích thước, số lượng khối u, mức độ biến dạng buồng tử cung, triệu chứng và kế hoạch sinh sản của từng người. Tuy nhiên, u xơ dưới niêm, u làm biến dạng buồng tử cung hoặc ảnh hưởng vùng phôi làm tổ có thể làm giảm khả năng thụ thai, tăng nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc biến chứng thai kỳ.

Bác sĩ Tuấn Anh cho biết siêu âm 3D Fibroid Mapping là bước tiến mới giúp tối ưu hóa chiến lược điều trị u xơ tử cung cho người bệnh, đặc biệt là nhóm phụ nữ đang trong quá trình hỗ trợ sinh sản. “Có bản đồ đa chiều, lựa chọn phương án xử lý u xơ sẽ thuận tiện và tối ưu hơn”, bác sĩ nói.

Bác sĩ khuyến cáo phụ nữ hiếm muộn, từng sảy thai nhiều lần, rong kinh kéo dài, đau tức vùng chậu hoặc phát hiện u xơ tử cung nên khám chuyên khoa sớm. Việc đánh giá đầy đủ vị trí, số lượng, kích thước và tương quan của u xơ với buồng tử cung giúp bác sĩ chọn hướng theo dõi, phẫu thuật hoặc hỗ trợ sinh sản phù hợp, tránh can thiệp thiếu cần thiết nhưng cũng không bỏ sót yếu tố ảnh hưởng khả năng mang thai.