Anh Tiến, 30 tuổi, đột ngột đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, bác sĩ phát hiện túi phình động mạch não sau đã vỡ, gây xuất huyết trong não.

Một ngày trước khi nhập viện, anh Tiến đang chạy xe đi làm về nhà thì đột ngột thấy đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, tay lái chao đảo. Nghĩ do đi làm mệt hoặc rối loạn tiền đình, anh nằm nghỉ và uống thuốc giảm đau nhưng tình trạng không giảm mà còn xuất hiện thêm triệu chứng buồn nôn, mệt lả.

30 phút sau, cảm giác tê rần xuất hiện ở nửa người trái rồi nhanh chóng chuyển thành yếu hẳn. Anh cầm đồ vật liên tục làm rơi, đứng không vững nên người nhà lập tức đưa anh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) cấp cứu.

ThS.BSNT.CKI Phó Thiên Phước, khoa Cấp cứu cho biết khi tiếp nhận người bệnh tỉnh nhưng đau đầu nhiều, chóng mặt, nôn ói liên tục, đồng tử hai bên khoảng 5 mm, phản xạ ánh sáng kém, sụp mi phải, liệt dây thần kinh số VII, cổ gượng và yếu nửa người trái, sức cơ chỉ còn 3/5.

Hàng loạt dấu hiệu thần kinh điển hình xuất hiện cùng lúc khiến bác sĩ lập tức nghĩ đến tổn thương não cấp. Người bệnh được chỉ định chụp CT mạch máu não bằng hệ thống CT 1975 lát cắt.

Kết quả CT ghi nhận máu đã xuất hiện ở nhiều vị trí trong não, từ các bể quanh cầu não, quanh đại não phải đến khoang dưới nhện vùng thái dương phải, khe Sylvius phải và mặt dưới thùy trán phải. Nhu mô não vùng chẩm phải cũng giảm nhẹ đậm độ, gợi ý vùng não này đang có dấu hiệu thiếu máu. Hình ảnh còn cho thấy một túi phình động mạch não sau bên phải, đoạn P1-P2, kích thước khoảng 6 x 5 mm, cổ túi phình khoảng 5 mm nhưng bờ không đều.

Kết hợp triệu chứng lâm sàng và kết quả hình ảnh học, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị xuất huyết nội sọ do vỡ túi phình động mạch não sau.

Túi phình động mạch não là tình trạng thành mạch yếu đi, phình ra giống một túi nhỏ. Khi túi phình vỡ, máu tràn vào khoang dưới nhện hoặc các vùng khác trong sọ, có thể gây đau đầu đột ngột, nôn ói, cứng cổ, rối loạn ý thức hoặc các dấu hiệu thần kinh khu trú.

Ê kíp Cấp cứu nhanh chóng hội chẩn khẩn với bác sĩ Nội thần kinh và Đơn vị Can thiệp thần kinh để đánh giá mức độ tổn thương, nguy cơ chảy máu tiếp diễn và lựa chọn phương án xử trí phù hợp.

BSNT.CKII Dương Đình Hoàn, Trưởng Đơn vị Can thiệp thần kinh, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, cho biết, thay vì mở hộp sọ để tiếp cận túi phình, ê-kíp lựa chọn phương pháp chụp và can thiệp mạch não bằng kỹ thuật số hóa xóa nền (DSA). Với mổ mở, bác sĩ phải đi qua hộp sọ và tiếp cận trực tiếp vùng não tổn thương, nguy cơ tổn thương mô não, mạch máu hoặc dây thần kinh lân cận, chảy máu, phù não và nhiễm trùng, đặc biệt trong trường hợp túi phình động mạch não sau nằm sâu trong não, gây khó khăn rất nhiều cho phẫu thuật viên tiếp cận và kẹp túi phình.

Dưới hệ thống máy DSA cho phép bác sĩ đi theo lòng mạch, tiếp cận trực tiếp túi phình bằng dụng cụ chuyên biệt để bít nguồn chảy máu mà không cần mở sọ. Đồng thời, hình ảnh mạch máu theo thời gian thực giúp bác sĩ kiểm soát vị trí túi phình, dòng chảy và kết quả sau can thiệp ngay trong thủ thuật.

Người bệnh lập tức được chuyển đến phòng DSA. Êkíp đưa ống thông từ động mạch đùi đến động mạch đốt sống trái để khảo sát hệ tuần hoàn não phía sau. Hình ảnh DSA xác định túi phình động mạch não sau phải đã vỡ. Êkíp tiếp tục chọn lọc và đưa vi ống thông vào túi phình, lần lượt thả coil vào bên trong để làm tắc túi phình. Chụp kiểm tra sau can thiệp cho thấy túi phình được bít hoàn toàn, không còn dòng máu đi vào túi.

Sau can thiệp, người bệnh tiếp tục được theo dõi sát tình trạng thần kinh và tuần hoàn não tại khoa Hồi sức tích cực và chống độc (ICU) nhằm kiểm soát các biến chứng có thể xảy ra sau xuất huyết dưới nhện.

Một ngày sau can thiệp, anh Tiến hết đau đầu, hết chóng mặt, không còn nôn ói, có thể ăn uống, sinh hoạt bình thường. Sau 2 ngày theo dõi, anh được xuất viện.

Theo bác sĩ Hoàn, đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội, đặc biệt khi kèm chóng mặt, buồn nôn, yếu hoặc tê một bên cơ thể, méo miệng, sụp mi, cổ gượng hay rối loạn ý thức… có thể là dấu hiệu của xuất huyết não hoặc tổn thương mạch máu não. Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu và chẩn đoán hình ảnh khẩn, để xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời. Với túi phình não đã vỡ, chẩn đoán sớm giúp bác sĩ nhanh chóng kiểm soát nguồn chảy máu, hạn chế nguy cơ tái xuất huyết và các tổn thương não nặng hơn.

*Tên của người bệnh đã được thay đổi