Bà Nhinh, 45 tuổi, tiêu chảy kéo dài, sụt cân nhanh, bác sĩ phát hiện ung thư trực tràng, dùng robot đại phẫu cắt u, bảo tồn cơ vòng hậu môn.

Trước đó, bà Nhinh xuất hiện tiêu chảy kéo dài, ăn uống kém và sụt cân nhanh. Kết quả nội soi đại tràng phát hiện khối u sùi loét, gây hẹp lòng trực tràng đến mức ống soi không thể đi qua. Khối u cách bờ hậu môn khoảng 5 cm, nghi ngờ ác tính nên được sinh thiết. Kết quả giải phẫu bệnh xác định ung thư biểu mô tuyến trực tràng. Hình ảnh CT cho thấy thành trực tràng dày không đều, lòng đại tràng và ruột non phía trên ứ dịch. Khối u nằm thấp, gần hậu môn và có dấu hiệu tiến triển tại chỗ.

Tiến sĩ, bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết ung thư trực tràng thấp nằm sâu trong vùng chậu, không gian phẫu thuật hẹp, trong khi xung quanh có nhiều mạch máu, thần kinh và cơ quan quan trọng như hệ tiết niệu, sinh dục.

Đây là ca bệnh phẫu thuật khó. Quá trình phẫu thuật đòi hỏi bác sĩ phải thao tác chính xác trong vùng chậu sâu và hẹp, đồng thời bảo đảm lấy được khối u cùng mạc treo trực tràng nhưng cần hạn chế tổn thương các cấu trúc thần kinh và cơ vòng. Mục tiêu giúp người bệnh có cơ hội duy trì đường đại tiện tự nhiên, chủ động kiểm soát việc đi tiêu và tránh phải mang hậu môn nhân tạo.

Ngoài vị trí khối u khó tiếp cận, người bệnh còn có tình trạng thiếu máu, thể trạng suy kiệt, cân nặng 35 kg. Suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư có thể làm tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng quá trình hồi phục sau phẫu thuật, do đó các bác sĩ cân nhắc kỹ trước khi quyết định can thiệp.

Bà Nhinh được chỉ định điều trị tân hỗ trợ trước phẫu thuật nhằm kiểm soát bệnh và tạo điều kiện thuận lợi cho ca mổ. Bà hoàn tất 25 phân liều xạ trị, sau đó được đánh giá lại bằng nội soi và cộng hưởng từ (MRI) vùng chậu.

Kết quả khối u vẫn còn tổn thương tại chỗ. Sau hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ quyết định phẫu thuật cắt bỏ đồng thời khối u và toàn bộ mạc treo trực tràng, đồng thời trực tiếp đánh giá khả năng bảo tồn cơ vòng hậu môn.

Bà Nhinh được phẫu thuật nội soi robot Da Vinci Xi. Hệ thống cho phép bác sĩ quan sát trường mổ qua hình ảnh 3D độ phân giải cao, phóng đại lớn, đồng thời điều khiển các dụng cụ từ 4 cánh tay robot có khả năng chuyển động linh hoạt trong không gian hẹp., hỗ trợ bác sĩ thao tác chính xác.

Trong quá trình mổ, các bác sĩ ghi nhận khối u trực tràng co kéo thanh mạc và nằm sâu trong vùng chậu. Một số hạch dọc theo động mạch mạc treo tràng dưới được ghi nhận.

Ê Kíp tiến hành phẫu tích, nạo hạch theo nguyên tắc ung thư học, kiểm soát các mạch máu liên quan, giải phóng đại tràng sigma và đại tràng xuống. Phần trực tràng được phẫu tích xuống sát cơ nâng hậu môn. Mô quanh trực tràng viêm dính, trong đó trực tràng dính vào thành sau âm đạo, khiến quá trình bóc tách khó khăn hơn.

Các bác sĩ tách trực tràng khỏi thành âm đạo, cắt đoạn trực tràng phía dưới khối u với khoảng cách an toàn theo nguyên tắc phẫu thuật ung thư, sau đó nối đại tràng với trực tràng bằng dụng cụ khâu nối. Miệng nối được kiểm tra, không căng và không ghi nhận dấu hiệu bất thường. Người bệnh không phải làm hậu môn nhân tạo.

Sau phẫu thuật, bà Nhinh hồi phục thuận lợi. Người bệnh có thể đi lại và ăn uống từ ngày đầu, bắt đầu ăn thức ăn lỏng từ ngày thứ ba và xuất viện sau 5 ngày.

Kết quả giải phẫu bệnh ghi nhận ung thư biểu mô tuyến xâm nhập, biệt hóa vừa, khối u xâm lấn đến lớp cơ. Sau điều trị trước mổ, tổn thương có mức độ thoái triển đáng kể. Hai trong 33 hạch được lấy ra có tế bào ung thư di căn; hai hạch khác có xơ hóa, hoại tử và phản ứng mô bào, phù hợp với thay đổi thoái triển sau điều trị, không còn tế bào u sống. Diện cắt trên, dưới và vòng quanh không ghi nhận tế bào ung thư.

Kết quả bệnh học sau điều trị được xếp giai đoạn 3B, khối u đã xâm lấn đến lớp cơ của thành trực tràng và có 2 hạch vùng chứa tế bào ung thư. Người bệnh tiếp tục được theo dõi và điều trị bổ trợ theo phác đồ của bác sĩ ung bướu nhằm giảm nguy cơ tái phát, di căn.

Theo GLOBOCAN 2024, Việt Nam ghi nhận khoảng 23.000 ca ung thư đại trực tràng mới, chiếm 12,7% tổng số ca ung thư mới, đứng thứ tư trong các bệnh ung thư phổ biến nhất. Ở nam giới, bệnh đứng thứ tư với hơn 9.400 ca; ở nữ giới đứng thứ ba với hơn 7.400 ca.

Ung thư đại trực tràng nếu được phát hiện sớm có tiên lượng tốt hơn đáng kể so với giai đoạn đã xâm lấn hoặc di căn. Nội soi đại tràng không chỉ giúp phát hiện ung thư mà còn có thể nhận diện và loại bỏ một số tổn thương tiền ung thư, qua đó góp phần phòng ngừa bệnh.

Bác sĩ khuyến cáo người dân nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm bắt đầu tầm soát dựa trên tuổi, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ. Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp tuyến có nguy cơ cao có thể cần tầm soát sớm và thường xuyên hơn.

Đặc biệt, không nên chờ đến tuổi tầm soát nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đi ngoài ra máu, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài, tiêu chảy hoặc táo bón dai dẳng, phân nhỏ hoặc dẹt hơn bình thường, đau bụng, chướng bụng, cảm giác đi tiêu không hết, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc thiếu máu chưa tìm được nguyên nhân.

Ở người trẻ, các triệu chứng này dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, nếu kéo dài hoặc tiến triển, người bệnh cần khám chuyên khoa tiêu hóa để được đánh giá và chỉ định nội soi khi cần thiết. Việc phát hiện tổn thương ở giai đoạn sớm giúp tăng cơ hội điều trị triệt căn và hạn chế những cuộc phẫu thuật phức tạp khi bệnh đã tiến triển.