Anh Dũng, 52 tuổi, đột ngột chóng mặt rồi ngất xỉu, nhiều lần kiểm tra mới phát hiện hẹp nhiều nhánh mạch vành, chức năng co bóp tim giảm nặng.

Trước đó, anh Dũng sinh hoạt và làm việc bình thường cho đến khi cơn chóng mặt bất ngờ ập đến, khiến anh bất tỉnh. Vài phút sau anh tỉnh lại, nằm nghỉ một lúc thì khỏe. Lo lắng nguy cơ đột quỵ, anh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra.

ThS.BS.CKII Huỳnh Hoàng Khang, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, cho biết có nhiều nguyên nhân gây ngất như ngất phản xạ, hạ huyết áp tư thế. Các bệnh lý tim mạch như rối loạn nhịp tim, bệnh van tim, bệnh tim cấu trúc, một số bệnh lý thần kinh và chuyển hóa cũng có thể gây biểu hiện tương tự.

Anh Dũng có mẹ mắc bệnh mạch vành, từng phẫu thuật bắc cầu. Bản thân anh hút nửa gói thuốc lá một ngày trong nhiều năm. Đây là những yếu tố góp phần đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch, khiến lòng mạch bị thu hẹp và gây thiếu máu cơ tim nghiêm trọng.

Kết quả chụp MRI não, xét nghiệm máu của bệnh nhân không phát hiện bất thường. Siêu âm tim ghi nhận chức năng co bóp thất trái giảm rất nặng, phân suất tống máu (EF) chỉ còn 22% (bình thường trên 50%). Do nghi ngờ bệnh tim thiếu máu cục bộ là nguyên nhân gây suy giảm chức năng tim, bác sĩ tiến hành khảo sát động mạch vành, xác định tắc hoàn toàn nhánh liên thất trước và động mạch vành phải, hẹp nặng động mạch mũ.

Bác sĩ Khang cho biết, triệu chứng bệnh mạch vành thường gặp gồm đau hoặc cảm giác nặng, bóp nghẹt vùng ngực, khó thở. Một số người cảm thấy mệt, hồi hộp, choáng váng, đau vùng thượng vị, buồn nôn. Anh Dũng là trường hợp ít gặp vì bệnh mạch vành đã tiến triển nặng nhưng gần như không có triệu chứng điển hình. “Khi chức năng thất trái giảm sâu, nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp thất và các biến cố tim mạch nghiêm trọng sẽ tăng lên”, bác sĩ Khang nhận định.

Ê kíp hội chẩn, xác định các tổn thương ở mạch vành rất phức tạp và lan tỏa, cộng thêm chức năng tim kém. Bác sĩ lựa chọn phương pháp phẫu thuật bắc cầu mạch vành không dùng tuần hoàn ngoài cơ thể nhằm tái lập dòng máu đến những vùng cơ tim thiếu máu nuôi. Phương pháp này giúp giảm chảy máu và biến chứng sau phẫu thuật (nhiễm trùng, suy hô hấp, lâu hồi phục), đặc biệt ở những nhóm bệnh nhân nguy cơ cao.

Trong ca phẫu thuật kéo dài ba giờ, các bác sĩ phẫu tích hai động mạch ngực trong và tĩnh mạch hiển để bắc 4 cầu nối tái thông dòng máu nuôi tim. Tim vẫn đập tự nhiên trong suốt ca mổ. Ê kíp sử dụng dụng cụ chuyên biệt để cố định vùng cần thao tác, giúp các vùng khác của tim hoạt động bình thường, đảm bảo chức năng bơm máu ổn định.

Anh Dũng được rút nội khí quản 4 giờ sau phẫu thuật, rời phòng hồi sức và sinh hoạt bình thường sau một ngày. Một tuần sau anh khỏe mạnh xuất viện.

Một số nguy cơ gây bệnh mạch vành không thể thay đổi như tiền sử gia đình, tuổi tác. Các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát bao gồm hút thuốc lá, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, thừa cân – béo phì, ít vận động và chế độ ăn không lành mạnh. Để phòng ngừa bệnh và hạn chế bệnh tiến triển, người dân nên bỏ thuốc lá, kiểm soát huyết áp, đường huyết và cholesterol; duy trì chế độ ăn tốt cho tim mạch, vận động thể lực đều đặn, hạn chế rượu bia, giữ cân nặng ổn định. Những người có nhiều khả năng mắc bệnh nên được bác sĩ đánh giá nguy cơ tim mạch để có kế hoạch theo dõi và dự phòng phù hợp.