Chị Thảo (30 tuổi, TP.HCM) nhiều lần khổ sở vì các đợt bùng phát lupus, sau điều trị bằng thuốc sinh học, tổn thương da và đau khớp cải thiện rõ rệt.

Chị Thảo cho biết hơn 10 năm qua các đợt bệnh bùng phát liên tiếp gần như mỗi quý khiến chị kiệt quệ về thể chất, liên tục nghỉ làm, mất nguồn kinh tế, phụ thuộc sinh hoạt vào người thân và rối loạn lo âu, stress. Mỗi lần tái phát, các sang thương xuất hiện dày đặc ở vùng kẽ ngón tay, bàn tay và nhiều vị trí trên cơ thể, kèm đau khớp khiến chị gặp khó khăn trong những sinh hoạt đơn giản như mở nắp chai nước hay cầm nắm đồ vật. Thậm chí, người phụ nữ từng bỏ điều trị, định chấp nhận số phận bệnh tật.

Khoảng 10 năm trước, các tổn thương ban đầu chỉ là vài đốm nhỏ trên mặt và tay. Trong nhiều năm, chị được chẩn đoán và điều trị theo hướng viêm da, vảy nến nhưng bệnh không được kiểm soát. Sau đó, sang thương lan dần xuống tai, cổ, hai tay rồi vùng lưng. Từ đầu năm 2024, bệnh diễn tiến nặng hơn, xuất hiện những đợt đau nhức toàn thân kéo dài. Chỉ cần đi xa hoặc ngồi liên tục 1-2 tiếng, sau đó chị gần như không thể đi lại bình thường vì đau cứng khớp.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), sau khi đánh giá đặc điểm sang thương kết hợp khai thác bệnh sử và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ chuyên khoa I Trần Thị Thanh Tuyền, khoa Miễn dịch Lâm sàng, chẩn đoán chị Thảo mắc lupus ban đỏ hệ thống. Đây là bệnh tự miễn mạn tính với đặc điểm diễn tiến xen kẽ giữa các giai đoạn ổn định và bùng phát. Mục tiêu điều trị không chỉ giúp kiểm soát các tổn thương trên da mà còn hạn chế phản ứng miễn dịch quá mức, ngăn ngừa tổn thương các cơ quan như thận, tim, phổi hoặc hệ thần kinh.

Trong giai đoạn đầu, bác sĩ lên phác đồ điều trị bằng corticoid phối hợp thuốc ức chế miễn dịch, nhằm kiểm soát phản ứng tự miễn và giảm tình trạng viêm. Mặc dù các sang thương da và triệu chứng đau khớp cải thiện rõ rệt nhưng bệnh vẫn tái phát khi giảm thuốc.

Sau khi đánh giá lại toàn diện, bác sĩ ghi nhận bệnh của chị đang ở giai đoạn hoạt động mạnh, đáp ứng chưa bền vững với phác đồ điều trị thông thường, nhưng may mắn chưa có biến chứng tổn thương thận và hệ thần kinh. Chị Thảo được chỉ định thuốc sinh học với liệu trình khoảng 13 lần, mỗi tháng 1 lần, nhằm kiểm soát tốt hơn hoạt động của hệ miễn dịch, giảm nguy cơ bùng phát và hạn chế tổn thương các cơ quan trong tương lai.

Khác với các thuốc ức chế miễn dịch truyền thống tác động trên diện rộng, thuốc sinh học hướng đến các phân tử đích tham gia vào cơ chế gây bệnh. Nhờ đó có thể mang lại hiệu quả tốt hơn ở một số người bệnh lupus đáp ứng kém hoặc tái phát nhiều lần dù đã điều trị theo phác đồ chuẩn.

Tuy nhiên, bác sĩ Tuyền cho biết không phải tất cả người bệnh lupus đều cần sử dụng thuốc sinh học. Việc chỉ định phụ thuộc vào mức độ hoạt động của bệnh, khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị trước đó, nguy cơ tổn thương cơ quan và tình trạng sức khỏe tổng thể. Người bệnh cần được theo dõi sát để đánh giá hiệu quả điều trị cũng như phát hiện sớm các tác dụng không mong muốn nếu có.

Sau đợt truyền thuốc đầu tiên, các tổn thương da và triệu chứng đau khớp của chị Thảo bắt đầu cải thiện. Đến đợt truyền thuốc thứ tư, các đợt bùng phát được kiểm soát, sang thương da hoàn toàn bình phục, chị có thể trở lại làm việc, đi lại và tham gia các hoạt động thường ngày mà không còn phụ thuộc nhiều vào người thân như trước.

Bác sĩ lưu ý lupus là bệnh mạn tính cần được theo dõi lâu dài. Ngay cả khi các triệu chứng đã thuyên giảm, người bệnh vẫn cần tuân thủ phác đồ điều trị và tái khám định kỳ để kiểm soát hoạt động của bệnh, hạn chế nguy cơ tái phát. Việc tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều hoặc chỉ điều trị khi xuất hiện triệu chứng có thể khiến bệnh bùng phát trở lại và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng.

Khi có các biểu hiện như tổn thương da kéo dài hay sốt không rõ nguyên nhân, đau hoặc sưng nhiều khớp, mệt mỏi kéo dài, loét miệng tái diễn hoặc rụng tóc bất thường nên đến bệnh viện để khám. Phát hiện sớm và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp không chỉ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn, mà còn giảm các đợt bùng phát và bảo tồn chức năng của các cơ quan trong cơ thể về lâu dài.

*Tên nhân vật đã được thay đổi