Bé An, 14 tuổi, bị lõm ngực gây khó thở, hạn chế vận động, chán ăn, hấp thu kém dẫn đến suy dinh dưỡng, được bác sĩ phẫu thuật nâng ngực.

ThS.BS.CKI Tôn Thị Anh Tú, khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bé An được khám và siêu âm để loại trừ các bệnh lý tim mạch, không phát hiện bất thường. Chỉ số ngực trên CT scan (chỉ số Haller) cho thấy bé bị lõm ngực độ 4 (trên 3.25 là tình trạng nặng), ngực lún sâu gần 5cm – chiếm gần một nửa so với bình thường (từ 10.8 cm chỉ còn lại 6.75 cm).

Tình trạng lõm ngực nặng khiến tim và phổi bệnh nhi không có đủ không gian để hoạt động gây khó thở, tức ngực. Đặc biệt cơ thể không đáp ứng được nhu cầu oxy tăng cao khi vận động, dẫn đến hụt hơi và kiệt sức nhanh chóng, khiến bé không thể chơi thể thao.

Bệnh cũng khiến bé An luôn trong trạng thái mệt mỏi, ăn không ngon, người gầy gò. An cao 1m72 nhưng chỉ nặng 44kg, chỉ số BMI 15 (chỉ số BMI bình thường ở độ tuổi này là 18,5-24,9). Bác sĩ Tú lý giải lồng ngực bị ép sâu, các cơ hô hấp (cơ hoành, cơ liên sườn) phải làm việc vất vả hơn để thực hiện một hơi thở bình thường khiến cơ thể bệnh nhi luôn trong trạng thái “tập thể dục” để duy trì sự sống. Việc này đốt cháy một lượng calo đáng kể ngay cả khi bé đang nghỉ ngơi. Khi cơ thể mệt mỏi, suy nhược sẽ mất cảm giác thèm ăn và không có hứng thú với việc ăn uống. Sự biến dạng của cơ hô hấp còn có thể gây áp lực trực tiếp lên dạ dày gây cảm giác mau no, thậm chí dẫn đến trào ngược, ợ nóng.

“Tình trạng cơ thể suy nhược, teo cơ khiến các cơ hô hấp yếu đi, vết lõm trông sâu hơn dẫn đến tình trạng khó thở và mệt mỏi nặng hơn, tạo nên một vòng lặp kéo dài. Phẫu thuật lõm ngực sẽ giúp bệnh nhi thoát khỏi tình trạng trên”, bác sĩ Tú lý giải.

Ê kíp bác sĩ Ngoại Nhi rạch hai đường nhỏ ở hai bên lồng ngực, đưa camera nội soi vào để quan sát rõ tim, phổi và các mạch máu lớn, sau đó tạo một đường hầm đi ngang qua lồng ngực và đưa hai thanh kim loại vào nâng phần xương ức bị lõm lên khiến lồng ngực hơi nhô ra như bình thường. Sau gần 120 phút, ca mổ thành công, bệnh nhi được xuất viện sau một tuần hậu phẫu.

Việc phẫu thuật giúp tim và phổi có không gian để hoạt động bình thường trở lại, cải thiện hô hấp và tim mạch giúp An thở dễ hơn, tăng sức bền, ăn uống và hấp thu tốt hơn để tăng cân.

Lõm ngực là một dị tật bẩm sinh ở lồng ngực khiến xương ức và các sụn sườn bị lõm vào bên trong, tạo thành một hố sâu ở giữa ngực. Bệnh thường gặp ở bé trai nhiều hơn bé gái. Hiện nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng các yếu tố như di truyền, sự phát triển bất thường của sụn sườn, hội chứng rối loạn mô liên kết như Marfan, Ehlers-Danlos… được cho là có liên quan.

Mức độ lõm và các triệu chứng có thể khác nhau tùy vào tình trạng bệnh. Dễ thấy nhất là về hình thể với biểu hiện là một vùng lõm rõ rệt ở giữa ngực, hai vai thường có xu hướng gù về phía trước, bụng dưới nhô ra. Ở các trường hợp trung bình đến nặng sẽ gây khó thở, đặc biệt khi gắng sức, giảm sức bền, đau ngực, tim đập nhanh, hồi hộp, mệt mỏi không rõ nguyên nhân. Bệnh có thể ảnh hưởng đến tâm lý trẻ ở độ tuổi thanh thiếu niên do cảm giác tự ti, mặc cảm về ngoại hình.

Trường hợp nặng như bé An nếu không được điều trị có thể dẫn đến các biến chứng như chèn ép lên tim, phổi. Từ đó, làm ảnh hưởng đến khả năng bơm máu của tim hay chức năng trao đổi khí của phổi.

Bác sĩ Tú khuyến cáo bệnh lõm ngực ở trẻ nên được can thiệp kịp thời để đảm bảo hiệu quả, độ tuổi phù hợp nhất là dưới 12 tuổi, lúc này xương trẻ mềm mại, đang phát triển nên dễ điều chỉnh hình dáng lồng ngực và lành sẹo tốt hơn. Mùa hè là thời điểm thích hợp để phẫu thuật nâng ngực cho trẻ để có thời gian phục hồi, không ảnh hưởng đến việc học.