Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng lây lan nhanh qua dịch tiết, phân, dịch từ các nốt phỏng cũng như đồ vật, bề mặt nhiễm virus. Vì vậy, thực hiện đúng phòng ngừa tay chân miệng ở trẻ nhỏ từ vệ sinh tay, đồ dùng, môi trường sống đến hạn chế tiếp xúc với nguồn lây có vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc và lây truyền bệnh.
Từ năm 2026, Việt Nam đã có thêm vaccine phòng tay chân miệng do Enterovirus A71 (EV71). Tuy nhiên, vaccine này không phòng được tất cả các loại virus có thể gây tay chân miệng, do đó các biện pháp vệ sinh và kiểm soát nguồn lây vẫn cần được duy trì. (1)
Tay chân miệng có thể lây từ người bệnh sang người khác qua giọt bắn và dịch tiết đường hô hấp, nước bọt, dịch từ các nốt phỏng, phân cũng như đồ vật và bề mặt có virus. Trẻ nhỏ thường xuyên chơi chung đồ chơi, đưa tay hoặc đồ vật lên miệng và cần người lớn hỗ trợ khi đi vệ sinh, thay tã nên dễ tiếp xúc với nguồn lây hơn. (2)
Người đã từng mắc tay chân miệng vẫn có thể mắc lại vì bệnh có thể do nhiều loại enterovirus khác nhau gây ra. Do đó, các cách phòng bệnh tay chân miệng cần được thực hiện thường xuyên, không chỉ trong thời gian có dịch hoặc khi trong gia đình đã xuất hiện người mắc bệnh.
Để giảm nguy cơ mắc và lây lan bệnh, cha mẹ cần kết hợp nhiều biện pháp phòng ngừa trong sinh hoạt hằng ngày. Dưới đây là 7 cách phòng bệnh tay chân miệng ở trẻ nhỏ đơn giản, dễ thực hiện và phù hợp tại gia đình, trường học.
Trẻ em nên tập thói quen thường xuyên rửa tay với xà phòng hoặc dung dịch khử khuẩn đúng cách. Các thời điểm đặc biệt, trẻ cần lưu ý rửa tay kỹ gồm:
Bên cạnh đó, khi chăm sóc, thay tã cho trẻ, bố mẹ cũng nên rửa tay cẩn thận với xà phòng khử khuẩn.
Để ngăn ngừa trẻ mắc bệnh tay chân miệng cũng như bảo vệ sức khỏe một cách toàn diện, mẹ nên chú ý đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ. Ngoài việc thường xuyên rửa tay trước khi nấu ăn, giữ các đồ dùng nấu ăn sách sẽ, được khử trùng đúng cách, mẹ nên chú ý lựa chọn các loại thực phẩm sạch, có nguồn gốc rõ ràng. Đồng thời, mẹ nên đảm bảo cho trẻ ăn chín, uống sôi, không ăn bốc, mút tay, không mớm cơm cho trẻ.
Đồ chơi của trẻ, nhất là những đồ chơi dùng chung, nên được vệ sinh, khử trùng hàng ngày hoặc sau mỗi buổi chơi. Bố mẹ nên rửa đồ chơi với nước, xà bông và khử trùng với các dung dịch tẩy rửa chuyên dụng, sau đó tráng lại với nước và lau khô bằng khăn sát trùng. Lưu ý, với những đồ chơi không thể rửa được với nước, bố mẹ nên dùng cồn khử khuẩn, lau sạch các góc, hốc cạnh, hay các chỗ bị nứt.
Tay chân miệng là một bệnh lý có khả năng lây lan nhanh chóng, do đó, để phòng bệnh tay chân miệng thì bố mẹ nên tránh cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc với người có dấu hiệu mắc bệnh.
Ngoài ra, bố mẹ nên hạn chế cho trẻ chạm tay lên mắt, mũi hoặc miệng của mình virus có thể tồn tại trên tay và gây bệnh khi trẻ thực hiện các hoạt động này. Tốt nhất, bố mẹ không cho trẻ chạm tay lên mắt, mũi, miệng, nhất là khi chưa rửa tay.
Virus gây bệnh tay chân miệng có thể tồn tại lâu ở môi trường bên ngoài. Do đó, việc khử trùng, lau chùi, dọn dẹp không gian sống sạch sẽ là một trong những biện pháp phòng bệnh tay chân miệng quan trọng không chỉ có tác dụng ngăn ngừa tay chân miệng mà còn giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý khác ở trẻ. Bố mẹ nên chú ý thường xuyên khử trùng các bề mặt được chạm vào nhiều như tay nắm cửa, bàn ăn, ghế,… để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh tay chân miệng.
Chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh tay chân miệng giúp trẻ chủ động tạo miễn dịch, giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ trẻ trước nguy cơ bệnh diễn tiến nặng, gây biến chứng.
Khi chăm sóc trẻ tại nhà, bố mẹ nên chú ý tới các biểu hiện của trẻ nhằm phát hiện và đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám sớm khi trẻ có các biểu hiện bệnh như sốt cao, li bì, mệt mỏi,…
>> Tìm hiểu thêm: Nguyên tắc 3 sạch trong phòng bệnh tay chân miệng
Bệnh tay chân miệng ở trẻ em thường diễn ra ở mức độ nhẹ và được chữa khỏi qua chăm sóc và điều trị tại nhà sau 7-10 ngày. Tuy nhiên, khi chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng, bố mẹ cần lưu ý:
Để biết thêm thông tin về sự phát triển và những vấn đề sức khỏe khác của trẻ, bạn có thể liên hệ khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh theo địa chỉ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những thông tin hữu ích về cách phòng ngừa tay chân miệng ở trẻ nhỏ. Tay chân miệng có khả năng lây lan nhanh và có thể tái nhiễm nhiều lần. Vì vậy, bố mẹ không nên chủ quan khi trẻ đã từng mắc bệnh này.
