Khớp vệ là một khớp sụn quan trọng giúp ổn định khung chậu, phân tán lực khi vận động và hỗ trợ quá trình mang thai, sinh nở. Khi khớp gặp tổn thương, người bệnh có thể bị đau vùng chậu, bẹn và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vị trí nằm ở đâu, cấu tạo, chức năng và các vấn đề thường gặp liên quan.
Khớp vệ còn gọi là khớp mu, là một loại khớp sụn sợi nối giữa hai xương mu ở phía trước khung chậu. Không giống các khớp vận động linh hoạt như khớp gối hay khớp vai, khớp vệ chỉ có khả năng di động rất hạn chế, chủ yếu nhằm duy trì sự vững chắc và cân bằng cho toàn bộ khung chậu. Nhờ cấu trúc đặc biệt này, khớp vừa đảm bảo độ ổn định cần thiết, vừa cho phép một mức độ đàn hồi sinh lý nhất định trong những tình huống đặc biệt của cơ thể. (1)
Khớp vệ nằm ở phần trước và thấp của khung chậu, tại vị trí hai xương mu của bên trái và bên phải tiếp giáp với nhau ở đường giữa cơ thể. Về mặt giải phẫu, có thể xác định khớp này nằm phía trước bàng quang, bên trên bộ phận sinh dục và được xem là mốc giải phẫu quan trọng của vùng chậu dưới. Nếu sờ nhẹ vùng hạ vị ở chính giữa xương chậu có thể xác định tương đối vị trí, đặc biệt ở người gầy hoặc phụ nữ sau sinh.
Khớp vệ giúp liên kết và ổn định hai nửa khung chậu, giúp khung xương này hoạt động như một vòng nâng đỡ vững chắc. Thông qua cấu trúc sụn và hệ thống dây chằng bao quanh, góp phần hấp thu và phân tán lực từ phần thân trên truyền xuống chi dưới khi đứng, đi lại hoặc vận động.
Ngoài ra, khớp còn tham gia điều chỉnh thích nghi sinh lý của khung chậu trong một số giai đoạn đặc biệt, điển hình là thai kỳ và sinh nở, tính đàn hồi của khớp tăng nhẹ để hỗ trợ quá trình này. Nhờ đó, không chỉ có ý nghĩa về mặt cơ học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng sinh hoạt và vận động bình thường của cơ thể.
Về mặt giải phẫu, khớp vệ được thiết kế theo dạng khớp sụn sợi đặc biệt, kết hợp giữa độ vững chắc và khả năng đàn hồi sinh lý nhẹ. Cấu tạo bao gồm ba thành phần chính, phối hợp chặt chẽ nhằm đảm bảo chức năng nâng đỡ và ổn định khung chậu:
Để hiểu rõ hơn về cấu tạo khớp, bạn có thể tham khảo thêm thông tin về hệ khớp.
Đau khớp vệ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, liên quan đến viêm nhiễm, thay đổi sinh lý, chấn thương hoặc các tác động cơ học kéo dài lên vùng khung chậu. Dưới đây là những bệnh lý và tình trạng thường gặp nhất ảnh hưởng: (2)
Viêm khớp vệ là tình trạng viêm không do nhiễm trùng xảy ra tại khớp mu, thường gặp ở người vận động nhiều, vận động viên hoặc phụ nữ sau sinh. Tình trạng này xuất hiện khi khớp và các cấu trúc xung quanh bị quá tải kéo dài, dẫn đến phản ứng viêm mạn tính. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ hoặc đau tăng khi đi lại, đứng lâu, chạy nhảy hoặc thay đổi tư thế đột ngột.
Phân tách khớp mu hay còn gọi là giãn khớp mu, là tình trạng hai xương mu tách xa nhau quá mức so với giới hạn sinh lý bình thường. Tình trạng này thường gặp ở phụ nữ mang thai hoặc sau sinh do tác động của hormone relaxin làm giãn dây chằng, khiến khớp trở nên lỏng lẻo hơn. Người bệnh có thể gặp phải hội chứng đau khớp mu gây ra các triệu chứng như: đau rõ vùng mu, đau tăng khi bước đi, xoay người hoặc đứng lên ngồi xuống. Đa số trường hợp, phân tách khớp mu có thể cải thiện dần theo thời gian nếu được nghỉ ngơi và chăm sóc phù hợp.
Nhiễm trùng khớp vệ là một biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, có thể xảy ra sau các can thiệp phẫu thuật vùng chậu, tiết niệu hoặc sản khoa. Vi khuẩn xâm nhập vào khớp gây viêm, sưng đau và làm suy giảm chức năng khớp. Người bệnh thường có biểu hiện đau nhiều vùng mu, kèm theo các dấu hiệu toàn thân như sốt hoặc mệt mỏi.
Các hoạt động thể thao đòi hỏi đổi hướng nhanh, xoay hông mạnh hoặc chịu lực lặp đi lặp lại lên vùng chậu có thể gây tổn thương khớp vệ. Ngoài ra, thói quen vận động sai tư thế, mang vác nặng không đúng cách hoặc tập luyện quá sức cũng làm tăng áp lực lên khớp mu. Hậu quả là khớp bị kích thích, đau nhức hoặc giảm khả năng chịu lực, đặc biệt rõ khi vận động hoặc tập luyện cường độ cao.
Để giảm nguy cơ đau và duy trì chức năng ổn định của khớp vệ, việc chăm sóc đúng cách cần được thực hiện đều đặn thông qua các nguyên tắc sau:
Để được thăm khám với các chuyên gia đầu ngành của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Khớp vệ tuy có biên độ vận động nhỏ nhưng giữ vai trò quan trọng trong việc ổn định khung chậu và hỗ trợ vận động hằng ngày. Khi xuất hiện đau hoặc khó chịu vùng mu – chậu, người bệnh cần theo dõi và xử trí đúng cách. Việc hiểu rõ cấu tạo, chức năng và các vấn đề thường gặp sẽ giúp chủ động bảo vệ sức khỏe và duy trì chất lượng cuộc sống.
