Quặm mi: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị

Tình trạng quặm mi là bệnh về mắt xảy ra khi lông mi mọc ngược hướng so với bình thường, khiến chúng đâm vào mắt, kích thích nhãn cầu và vùng da xung quanh mắt. Quặm mi khiến nhiều người khó chịu khi bị đỏ mắt, đau mắt, dễ chảy nước mắt, nặng hơn có thể gây tổn thương giác mạc. Tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị tình trạng này qua bài viết dưới đây với sự tư vấn của ThS.BS Phạm Huy Vũ Tùng, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, BVĐK Tâm Anh TP.HCM.

Quặm mi là gì?

Quặm mi (Entropion) là tình trạng lông mi của bạn mọc ngược vào phía trong, hướng về phía nhãn cầu, khiến da mí mắt, lông mi cọ xát vào mắt. Tình trạng này thường xảy ra ở mi mắt dưới, ở một bên hoặc cả hai bên. Nếu không điều trị đúng cách và kịp thời, quặm mi có thể gây tổn thương giác mạc, dẫn đến mất thị lực.

Phân loại tình trạng quặm mi mắt

1. Quặm mi do co thắt

Quặm mi do xuất hiện khi cơ mi mắt co lại quá mức làm mi mắt mọc ngược vào trong. Nguyên nhân của tình trạng này có thể do co thắt mi mắt hoặc các vấn đề liên quan đến thần kinh.

2. Quặm mi do sẹo

Tình trạng mi quặm do sẹo xảy ra khi bạn xuất hiện sẹo do tổn thương mi mắt, dẫn đến thay đổi hình dạng, chức năng khiến mi mắt đâm ngược vào trong.

3. Quặm mi do thoái hóa

Quặm mi do thoái hóa liên quan đến sự lão hóa của các mô có chức năng hỗ trợ mi mắt, làm mi mắt bị mất độ căng và bị quặm vào trong [1].

4. Quặm mi bẩm sinh

Tình trạng quặm mi bẩm sinh xảy ra ngay từ lúc mới sinh ra. Đây được xem là dị tật bẩm sinh hiếm gặp, cần được can thiệp điều trị.

Nguyên nhân quặm mi

Dưới đây là những nguyên nhân quặm mi phổ biến:

1. Phẫu thuật

Một số phương pháp phẫu thuật mắt có thể làm thay đổi cấu trúc, vị trí, hình dạng mi mắt hoặc gây nên sẹo, dẫn đến tình trạng mí quặm. Điển hình như thực hiện phẫu thuật cắt mí mắt thẩm mỹ tại cơ sở thiếu uy tín hay các thủ thuật điều trị bệnh mắt.

2. Chấn thương mắt

Khi bị chấn thương mắt do tai nạn, va đập mạnh có thể làm tổn thương, thay đổi cấu trúc mi mắt. Điều này dẫn đến tình trạng lông mi mọc vào trong, gây nên quặm mi.

3. Nhiễm trùng

Nhiễm trùng tại vùng mắt hoặc vùng da xung quanh mắt có thể gây ra sưng, viêm, làm thay đổi hình dạng mi mắt, dẫn đến lông mi mọc ngược vào trong.

4. Viêm

Người bệnh khi gặp phải các tình trạng viêm bờ mi mắt, viêm kết mạc, viêm mô mềm quanh mắt,… có thể làm mắt bị sưng, thay đổi cấu trúc dẫn đến tình trạng quặm mi.

5. Thuốc nhỏ mắt

Nhiều người có thói quen sử dụng thuốc nhỏ mắt nhưng không đúng cách hoặc thuốc nhỏ mắt có thành phần gây kích ứng làm viêm, thay đổi cấu trúc mí mắt gây nên tình trạng mi mắt cọ xát vào bề mặt mắt.

6. Bệnh về mắt

Các bệnh liên quan đến mắt như đau mắt hột, nhiễm trùng Herpes,… hoặc các tình trạng di truyền khác làm mi mắt bị quặm.

Triệu chứng quặm mi mắt

Quặm mi mắt khiến nhiều người khó chịu, dưới đây là một số triệu chứng phổ biến:

• Đau và kích ứng mắt do lông mi quặm chạm vào bề mặt của mắt, người bệnh sẽ cảm thấy khó chịu, đau, cộm (cảm giác như có dị vật trong mắt) [2].
• Đỏ và viêm khu vực quanh mắt, nhiều người còn có dấu hiệu sưng tấy, viêm nặng,…
• Chảy nước mắt nhiều hơn bình thường do cơ chế mắt cố làm sạch, làm dịu sự kích ứng.
• Mắt nhìn mờ do bị viêm và kích ứng, thị lực ảnh hưởng tạm thời, người bệnh sẽ nhìn mờ, gây khó khăn, ảnh hưởng công việc, cuộc sống.
• Khô mắt dù mắt chảy nước mắt nhiều.
• Lông mi mọc ngược là triệu chứng, dấu hiệu rõ ràng nhất.

>> Tìm hiểu thêm về tình trạng: Quặm mi dưới

Chẩn đoán tình trạng mắt bị quặm mi

Chẩn đoán tình trạng mắt bị quặm mi, bao gồm các bước sau:

• Bác sĩ chuyên khoa Mắt tiến hành khám lâm sàng, hỏi về các triệu chứng, thời gian xuất hiện dấu hiệu. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn nhìn về nhiều hướng khác nhau nhằm quan sát mi mắt, lông mi và bề mặt mắt nhằm xác định mức độ quặm mi, xem người bệnh có các dấu hiệu khác như kích ứng hay viêm không.
• Sau đó, để kiểm tra chuyên sâu hơn, bác sĩ dùng đèn khe khám mắt chuyên dụng để khám chi tiết về tình trạng mi mắt và bề mặt mắt. Song song đó, bác sĩ thực hiện các bài kiểm tra đánh giá thị lực xem bạn có bị ảnh hưởng thị lực do mí quặm không.
• Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể kiểm tra hoạt động của cơ mắt và các mô mềm xung quanh, xác định xem có yếu tố nào dẫn đến tình trạng mi quặm hay không.
• Nếu nghi ngờ quặm mi có liên quan đến bệnh về mắt khác, bác sĩ cần đánh giá chuyên sâu hơn.

Phương pháp điều trị tình trạng quặm mi mắt

Cách chữa lông mi quặm phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ nặng hay nhẹ của người bệnh. Một số phương pháp điều trị có thể bao gồm: sử dụng thuốc, liệu pháp y khoa hoặc phẫu thuật.

Trong trường hợp chỉ có ít, một số lông mi bị mọc ngược, bác sĩ tiến hành loại bỏ lông mi và nang lông để mọc lại đúng hướng. Tuy nhiên, nếu có nhiều lông mi bị quặm do mọc ngược, mọc sai hướng, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp điều trị sau đây:

• Phương pháp triệt lông vĩnh viễn: Lông mi mọc ngược được loại bỏ hoàn toàn bằng phương pháp triệt lông vĩnh viễn.
• Kỹ thuật lạnh (Cryosurgery): Dùng để đóng băng và loại bỏ các lông mi, nang lông bị quặm để chúng không còn lông mọc ngược gây tổn thương cho mắt.
• Phẫu thuật tái định vị (Repositioning Surgery): Nếu tình trạng quặm mi không đáp ứng bằng các phương pháp, kỹ thuật trên do quặm mi xảy ra ở cả vùng mí mắt lớn, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật tái định vị lông mi [3]. Sau phẫu thuật nang lông sẽ hướng ra ngoài, lông mi mới mọc không mọc quặp vào mắt nữa.

Có thể phòng ngừa tình trạng quặm mi mắt không?

Một số cách dưới đây có thể phòng ngừa, giảm nguy cơ quặm mắt nhưng không phải lúc nào cũng có thể ngăn ngừa tình trạng này:

• Kiểm tra mắt 6 tháng/ lần giúp phát hiện sớm các vấn đề về mắt, đặc biệt là những người có tiền sử mắc bệnh về mắt.
• Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, tránh dụi mắt nhằm giảm nguy cơ kích ứng, nhiễm trùng.
• Tình trạng viêm da quanh mắt hay các bệnh về da có thể góp phần gây nên tình trạng quặm mi. Những tình trạng liên quan đến da cần được điều trị kịp thời để giảm nguy cơ quặm mi.
• Dùng kem dưỡng da dịu nhẹ, không gây kích ứng quanh mắt giúp duy trì độ đàn hồi của da, giảm nguy cơ lão hóa.
• Dùng kính bảo vệ mắt khi phải làm việc trong môi trường có nguy cơ ảnh hưởng đến mắt hoặc tham gia các hoạt động thể thao cần vận động mạnh có thể gây chấn thương cho mắt.
• Vận động thể dục thể thao, duy trì lối sống khoa học, lành mạnh.
• Điều trị kịp thời các tình trạng như kích ứng, đau mắt,… dẫn đến nguy cơ quặm mi.

Những biện pháp phòng ngừa quặm mi có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh, làm chậm quá trình tiến triển. Người bệnh cần theo dõi thường xuyên, điều trị kịp thời với bác sĩ chuyên khoa Mắt khi có dấu hiệu bất thường là việc rất quan trọng.

Để đặt lịch khám và tư vấn tại Trung tâm Mắt Công nghệ cao, BVĐK Tâm Anh, bạn có thể liên hệ:

Tuy tình trạng quặm mi không phải là vấn đề nguy hiểm, không ảnh hưởng nhiều đến thị lực hay sức khỏe toàn diện nhưng vẫn còn khắc phục sớm, điều trị kịp thời. Nếu có dấu hiệu bất thường, cho rằng bản thân gặp tình trạng quặm mi, bạn không nên chủ quan, cần phải khám với bác sĩ chuyên khoa Mắt tại bệnh viện uy tín.