Nhiễm trùng ối là tình trạng nhiễm trùng nguy hiểm trong thai kỳ, không chỉ tác động xấu đến thai nhi mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và khả năng mang thai sau này của mẹ. Vậy dấu hiệu nhiễm trùng ối là gì để có thể sớm phát hiện và can thiệp xử lý kịp thời? Chi tiết có trong bài viết dưới đây.
Nhiễm trùng ối (intra-amniotic infection – IAI) là tình trạng nhiễm trùng nguy hiểm trong thai kỳ được xác định khi có sự nhiễm trùng tại dịch ối, thai, dây rốn, bánh nhau, màng ối, màng đệm hoặc kết hợp. Nhiễm trùng ối xảy ra ở khoảng 1-5% ca sinh nở tại Hoa Kỳ và là một trong những nguyên nhân gây chuyển dạ sớm và sinh non.
ThS.BS Lê Nhất Nguyên, Bác sĩ Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (Cơ sở P.Chánh Hưng – Quận 8 cũ) chia sẻ, trong quá trình trứng đã thụ tinh phát triển thành thai nhi, nước ối cũng được hình thành từ rất sớm và bao bọc quanh thai nhi. Nước ối là môi trường trong suốt và có đặc tính vô khuẩn, bảo vệ thai nhi khỏi sự xâm nhập gây hại của vi trùng từ bên ngoài, giúp thai nhi hình thành và phát triển khỏe mạnh trong cơ thể mẹ. Nước ối có khả năng tái tạo năng lượng, điều này vừa giúp cung cấp dưỡng chất thiết yếu cho thai nhi, vừa ngăn được sự chèn ép quá mức do cơ tử cung ảnh hưởng đến sự cung cấp máu nuôi qua mạch máu rốn. Ngoài ra, nước ối còn giúp duy trì nhiệt độ thân nhiệt ổn định cho thai nhi.
Nước ối được ví như lớp “áo giáp” vững chắc bảo vệ thai nhi trong suốt thai kỳ. Bình thường nước ối có màu trong suốt và không mùi, nếu quan sát thấy nước ối chuyển màu xanh đục, có lẫn mủ và mùi hôi khó chịu, nhiều khả năng mẹ bầu đã bị nhiễm trùng ối trong tử cung.
Hầu hết mẹ bầu khi nghe chẩn đoán nhiễm trùng nước ối đều lo lắng và hoang mang không biết nhiễm trùng ối do đâu. Sự thật là nhiễm trùng ối có thể đã bắt nguồn từ trước hoặc trong quá trình mang thai.
Nếu trước khi mang thai mẹ bị viêm nhiễm âm đạo sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn (phổ biến nhất là E.Coli và liên cầu khuẩn nhóm B) xâm nhập vào cơ thể. Khi bắt đầu thai kỳ, vi khuẩn có điều kiện thuận lợi hơn để xâm nhập và bám dính vào sâu bên trong buồng tử cung, tồn tại lâu dài. Theo thời gian, vi khuẩn nhân lên số lượng nhiều hơn. Nếu không được điều trị đúng cách và hiệu quả, vi khuẩn sẽ xâm nhập sâu gây viêm màng ối. Nước ối bên trong sẽ bị nhiễm trùng gây tác động xấu đến sức khỏe và tính mạng của thai nhi.
Trong thai kỳ, bất kỳ một lý do nào đó khiến rỉ ối, ối vỡ non, ối vỡ lâu, không nhập viện để can thiệp điều trị kháng sinh ngay giai đoạn đầu sẽ tạo điều kiện cho vi trùng từ âm đạo xâm nhập vào buồng ối, gây ra tình trạng nhiễm trùng ối.
Theo một số nghiên cứu, nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây, mẹ bầu có nhiều nguy cơ bị nhiễm trùng ối, bao gồm:
Nhiễm trùng ối là tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng trong thai kỳ, không chỉ tác động xấu đến thai nhi mà còn ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe của mẹ bầu, cũng như khả năng mang thai sau này của mẹ. Cụ thể là:
Nhiễm trùng ối triệu chứng là gì? Bác sĩ Toàn chia sẻ, để sớm phát hiện dấu hiệu bị nhiễm trùng ối, mẹ bầu nên thường xuyên chú ý quan sát vùng kín và các dấu hiệu khác lạ của cơ thể. Khi nhận thấy có chất lỏng chảy ra từ âm đạo, hãy kiểm tra các đặc điểm của chất lỏng như có màu gì, mùi gì… Nếu chất lỏng có màu xanh lục, có lẫn mủ hoặc mùi hôi khó chịu, đó là biểu hiện nhiễm trùng ối điển hình nhất.
Mẹ bầu cần ghi nhớ, trường hợp bị rỉ ối, màng ối mòn dần mẹ sẽ có cảm giác như bị són tiểu. Mẹ cần quan sát chất lỏng để phân biệt giữa nước ối và nước tiểu, tránh nhầm lẫn. Tốt nhất, khi thấy vùng kín thường xuyên bị ẩm ướt, mẹ nên thăm khám ngay để được bác sĩ kiểm tra và chẩn đoán chính xác.
Ngoài ra, mẹ bầu bị nhiễm trùng nước ối triệu chứng có thể gặp phải là:
>>> Xem thêm: Dịch ối và dịch nhầy khác nhau thế nào? Cách phân biệt
Bác sĩ Toàn cho biết, việc nhận biết các dấu hiệu nhiễm trùng ối khá dễ dàng, song việc chẩn đoán bệnh lại khá phức tạp bởi thực tế không có một xét nghiệm nào có thể cho kết quả chắc chắn là mẹ có bị nhiễm trùng ối hay không.
Hầu hết các trường hợp bác sĩ chẩn đoán nhiễm trùng ối dựa trên các triệu chứng ở mẹ như sốt cao, rét run, nhịp tim của cả mẹ và thai nhi đều tăng, dịch đục chảy ra từ lỗ ngoài tử cung khi thăm khám mỏ vịt vô khuẩn, công thức máu có số lượng bạch cầu tăng cao, một số xét nghiệm khác có biểu hiện nhiễm trùng… Trường hợp nhiễm trùng ối nặng hơn, mẹ có thể có các triệu chứng như sờ tử cung thấy đau và mềm, dịch ối chuyển màu xanh, có lẫn mủ, có mùi hôi…
Việc chỉ định các xét nghiệm chẩn đoán nhiễm trùng ối ở phụ nữ mang thai là vô cùng quan trọng và cần thiết, đặc biệt là những trường hợp sắp đến ngày dự sinh. Trong trường hợp mẹ có hiện tượng chuyển dạ sớm, bác sĩ sẽ cân nhắc thực hiện chọc ối để xét nghiệm. Nếu kết quả dịch ối có nồng độ glucose thấp, nồng độ bạch cầu và vi khuẩn cao, kết hợp với các xét nghiệm khác có biểu hiện nhiễm trùng… có thể khẳng định là mẹ đã bị nhiễm trùng ối trong thai kỳ.
Bác sĩ có thể chỉ định cấy dịch ối tìm vi khuẩn gây nhiễm trùng, xét nghiệm máu bạch cầu đa nhân trung tính cao, CRP dương tính.
Bị nhiễm trùng ối phải làm sao? Khi có chẩn đoán nghi ngờ hoặc chắn chắn tình trạng nhiễm trùng ối, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị kháng sinh ngay dựa trên 3 nguyên tắc:
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể tư vấn mẹ sinh sớm để ngăn ngừa các nguy hiểm cho mẹ và thai nhi. Nếu trẻ sơ sinh bị nhiễm trùng sẽ được tiêm kháng sinh trực tiếp qua đường tĩnh mạch. (3)
Trường hợp nhiễm trùng ối nặng và có những dấu hiệu nguy hiểm đe dọa tính mạng người mẹ, bác sĩ sẽ chỉ định chấm dứt thai kỳ ngay lập tức, ưu tiên sinh ngả âm đạo (sinh thường). Tiến hành khởi phát chuyển dạ hoặc có can thiệp phù hợp để rút ngắn thời gian chuyển dạ (nguyên tắc thời gian từ lúc có chẩn đoán nghi ngờ hoặc xác định tình trạng nhiễm trùng ối đến khi sinh không được kéo dài quá 12 giờ). Chỉ định mổ lấy thai khi có các yếu tố bất lợi cho cuộc sinh ngả âm đạo.
Tiếp tục duy trì kháng sinh sau khi sinh đến khi mẹ hết triệu chứng sốt ít nhất 24 giờ. Kiểm tra xác định xem tình trạng nhiễm trùng có lan rộng hay không như nhiễm trùng huyết toàn thân, nhiễm trùng vùng chậu… Nếu có tình trạng nhiễm trùng lan rộng, mẹ sẽ được điều trị tích cực tùy theo mức độ nhiễm trùng.
Bác sĩ Toàn nhắn nhủ, mẹ bầu cũng không nên quá lo lắng hay căng thẳng khi nghe chẩn đoán nhiễm trùng ối bởi nếu được can thiệp điều trị kịp thời và đúng cách, tình trạng này sẽ không có gì đáng lo ngại cho cả hai mẹ con. Đối với mẹ, khả năng mang thai trong tương lai không bị ảnh hưởng. Đối với trẻ sơ sinh, ngay sau khi sinh được theo dõi và chăm sóc sức khỏe đặc biệt nên cũng không có gì nghiêm trọng. Điều quan trọng nhất là cần phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm trùng ối để can thiệp điều trị kịp thời và hiệu quả, tuyệt đối không chủ quan chần chừ thăm khám để tránh biến chứng đáng tiếc.
>>> Xem chi tiết: Cách điều trị nhiễm trùng ối hiệu quả: Mẹ bầu cần lưu ý gì?
Tin vui là nhiễm trùng ối hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu mẹ bầu biết cách chăm sóc sức khỏe tốt trước và trong khi mang thai. Dưới đây là những việc mẹ nên làm để đảm bảo sức khỏe khi mang thai, bảo vệ thai nhi khỏe mạnh và an toàn hơn, gồm:
Khám tiền sản là việc kiểm tra sức khỏe trước khi mang thai nhằm mục đích đánh giá sức khỏe tổng quát, phát hiện sớm những vấn đề hoặc nguy cơ tiềm ẩn có thể đe dọa mẹ và thai nhi trong suốt thai kỳ để có kế hoạch điều trị đúng cách, hiệu quả. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng sẽ tư vấn và giúp mẹ lên kế hoạch để bắt đầu một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh hơn.
Mẹ bầu tuyệt đối không được bỏ qua những mốc khám thai và xét nghiệm tầm soát quan trọng được bác sĩ chỉ định. Đây là việc làm vô cùng quan trọng giúp theo dõi chặt chẽ sức khỏe của mẹ cũng như sự phát triển của thai nhi, phát hiện sớm các bất thường để có can thiệp kịp thời và hiệu quả, bao gồm cả tình trạng nhiễm trùng nước ối.
Viêm nhiễm phụ khoa kéo dài, không được điều trị hiệu quả là một trong những yếu tố nguy cơ cao gây nhiễm trùng ối. Đặc biệt là ở mẹ bầu vốn có sức đề kháng suy giảm nên dễ bị các tác nhân gây viêm nhiễm tấn công hơn.
Do đó, mẹ bầu cần biết cách chăm sóc vùng kín sạch sẽ đúng cách. Mẹ nên rửa sạch vùng kín sau mỗi lần đi vệ sinh, có thể sử dụng dung dịch vệ sinh dịu nhẹ có độ pH phù hợp, dùng giấy hoặc khăn mềm lau khô. Tuyệt đối không thụt rửa sâu trong âm đạo, không đưa bất cứ vật gì vào trong âm đạo. Thay mới quần lót thường xuyên khi mang thai cũng là một cách giúp mẹ bảo vệ sức khỏe vùng kín.
Trường hợp có chẩn đoán viêm nhiễm phụ khoa hoặc tiết niệu trước hoặc trong khi mang thai, mẹ bầu cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ để được kiểm soát bệnh chặt chẽ, ngăn ngừa biến chứng nhiễm trùng ối.
Một trong những việc quan trọng nhưng khá nhiều mẹ bầu bỏ quên là thực hiện tiêm chủng đầy đủ trước và trong khi mang thai. Mẹ nên tiêm đầy đủ các mũi vắc xin được khuyến cáo để tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể trong thai kỳ, phần nào giúp ngăn ngừa các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm.
Sự thay đổi các hormone trong thai kỳ sẽ khiến cơ thể mẹ bầu có nhiều thay đổi sinh lý tự nhiên, tuy nhiên mẹ bầu không được chủ quan trước những dấu hiệu khác lạ của cơ thể. Nếu có những dấu hiệu nghi ngờ như vùng kín thường xuyên ẩm ướt khiến mẹ lo lắng, tốt nhất hãy đến ngay cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ kiểm tra và chẩn đoán chính xác.
Khi có chẩn đoán nghi ngờ hoặc xác định tình trạng nhiễm trùng ối, bác sĩ sẽ chỉ định chấm dứt thai kỳ. Ưu tiên sinh thường bởi việc mổ lấy thai sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng vết thương, huyết khối mạch máu, viêm nội mạc tử cung… Chỉ mổ lấy thai khi có chỉ định sản khoa, nghĩa là cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ của việc sinh thường và sinh mổ mà bác sĩ sẽ có chỉ định phù hợp.
Một trong những biến chứng của nhiễm trùng ối đối với mẹ là tăng nguy cơ bị viêm nội mạc tử cung, điều này có thể ảnh hưởng đến lần mang thai sau, trường hợp nặng hơn là có thể gây vô sinh.
Tin vui là nếu được phát hiện sớm và can thiệp điều trị kịp thời, tình trạng nhiễm trùng nước ối sẽ không có gì đáng lo ngại, khả năng mang thai sau này của mẹ không bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, mẹ bị nhiễm trùng ối ở lần mang thai trước có khả năng bị nhiễm trùng ối ở lần mang thai sau cao gấp 3,43 lần so với mẹ không bị nhiễm trùng ối. Vì thế, ở lần mang thai sau, mẹ cần tuân thủ đầy đủ những hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ để được chăm sóc và theo dõi thai kỳ chặt chẽ, đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những thông tin tổng quan về tình trạng nhiễm trùng ối trong thai kỳ. Hy vọng qua bài viết này mẹ đã nắm được các triệu chứng cảnh báo nhiễm trùng nước ối là gì để đến ngay cơ sở y tế uy tín, được bác sĩ kiểm tra, chẩn đoán chính xác và có hướng dẫn điều trị hiệu quả, đảm bảo an toàn cho cả hai mẹ con!
