Anh Danh, 48 tuổi, đau ngực sau tai nạn giao thông được đưa đi cấp cứu, bác sĩ chẩn đoán gãy xương ức và 3 xương sườn.

Trước đó, anh Danh va chạm với ôtô, ngực đập vào vật cứng, đau ngực tăng nhiều kèm đau bụng thượng vị, được đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

ThS.BS.CKI Phạm Ngọc Minh Thủy, Trung tâm Tim mạch, cho biết bệnh nhân bị chấn thương ngực, chưa loại trừ tổn thương tim, phổi và các mạch máu lớn trong tim. Êkíp bác sĩ ngay lập tức đo điện tâm đồ, siêu âm tim nhanh tại giường kết hợp chụp chiếu và làm các xét nghiệm khác để loại trừ rủi ro nguy hiểm tính mạng cho người bệnh. Kết quả chụp MSCT lồng ngực ghi nhận gãy ngang thân xương ức và ba xương sườn.

Gãy xương ức là tình trạng xương ức (một xương dẹt nằm ở giữa ngực, ngay phía trước tim và phổi) bị nứt, gãy hoặc vỡ do tác động của lực mạnh. Xương ức đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các cơ quan trong lồng ngực.

Bác sĩ Thủy nhận định, anh Danh bị chấn thương nặng, nếu không điều trị kịp thời thì phần xương gãy có thể di lệch nhiều, nguy cơ tổn thương các cơ quan quan trọng bên trong lồng ngực như gây tràn dịch màng ngoài tim, xẹp phổi, rách các mạch máu lớn, gãy xương chèn ép cột sống… Trước khi phẫu thuật, bệnh nhân được giảm đau tích cực, hạn chế di chuyển tối đa nhằm phòng ngừa các biến chứng.

ThS.BS Nguyễn Hồng Vinh, Trung tâm Tim mạch, cùng êkíp mở một đường mổ khoảng 5 cm ngay trên vị trí gãy, phát hiện xương ức gãy rời mất vững. Các bác sĩ làm sạch ổ gãy, kết hợp xương ức bằng vít chữ X và cố định bằng 8 vít 12 mm.

Thiết kế vít chữ X cho phép cố định các mảnh gãy ở xương ức theo nhiều hướng, ổn định phần thân xương bị tổn thương. Hình dạng chữ X cũng giúp phân tán lực tác động, ngăn ngừa sự di lệch của xương ức và tạo điều kiện tối ưu cho quá trình liền xương. Êkíp bắt vít xuyên qua nẹp chữ X, vào xương ức, không can thiệp ba xương sườn bị gãy vì có thể tự lành. Sau đó, bác sĩ rửa sạch ổ gãy, không phát hiện điểm chảy máu, kết thúc ca phẫu thuật sau khoảng 3 giờ.

Hậu phẫu, bệnh nhân thở tốt, không còn đau ngực khi nghỉ ngơi hoặc đi lại. Vết mổ nhỏ, khô, nhanh lành, anh Danh xuất viện hai ngày sau. Bác sĩ hướng dẫn anh hạn chế vận động mạnh, nếu có các dấu hiệu bất thường như đau ngực, khó thở, sốt… cần đến ngay bệnh viện. Tái khám một tuần sau đó, sức khỏe của anh Danh hồi phục tốt.

Các bác sĩ nhận định thành công của ca mổ là xử trí nhanh chóng ngay từ lúc bệnh nhân nhập viện đến khi phẫu thuật, đầy đủ cơ sở vật chất, các dụng cụ đặc biệt trong kết hợp xương, êkíp gây mê – phẫu thuật phối hợp, kiểm soát tốt sinh hiệu của bệnh nhân trước, trong và sau mổ.

Xương ức và xương sườn là cột thứ tư hỗ trợ cấu trúc cho cột sống ngực. Gãy xương ức có thể gây ra chấn thương uốn cong – kéo giãn ở cột sống, làm tăng nguy cơ biến dạng, theo bác sĩ Thủy.

Gãy xương ức chủ yếu do chấn thương kín thành ngực trước và chấn thương giảm tốc, xảy ra khi va chạm xe cơ giới (68% bệnh nhân). Các nguyên nhân khác bao gồm chấn thương khi chơi thể thao, ngã…

Gãy xương ức thường gây đau ở vùng xương ức. Một số trường hợp có biểu hiện sưng mô mềm, bầm tím hoặc biến dạng có thể sờ thấy, tiếng lạo xạo liên quan đến gãy xương khi sờ nắn.

Đánh giá các chấn thương liên quan khác là rất quan trọng, bao gồm gãy xương sườn, trật khớp ức đòn, tràn khí màng phổi, tràn máu màng phổi, chèn ép tim, tổn thương cơ tim, dập phổi, chấn thương trong ổ bụng, gãy xương chèn ép cột sống và các chấn thương khác.

Bác sĩ khuyến nghị người bị tai nạn hoặc va chạm khi tham gia giao thông, cần thăm khám toàn diện ngay cả khi không có dấu hiệu bất thường. Bởi vì nhiều tổn thương nguy hiểm (như chấn thương sọ não kín, dập tạng, gãy xương kín, chấn thương cột sống) có thể không biểu hiện ngay lập tức sau va chạm, cảm giác đau có thể xuất hiện muộn hơn.

Nếu có bất kỳ triệu chứng nào dù nhỏ nhất như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, đau cổ, đau lưng, đau ngực, khó thở, tê bì chân tay… cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để chẩn đoán và điều trị kịp thời.

*Tên người bệnh đã được thay đổi