Sau 5 lần phẫu thuật nội soi cắt u bàng quang, ông Nam tiếp tục phát hiện khối u mới, phải cắt toàn bộ bàng quang và tạo hình bàng quang mới từ ruột bằng robot Da Vinci Xi.

Ông Nam, 71 tuổi, phát hiện u bàng quang cách đây khoảng 5 năm, trải qua 5 lần phẫu thuật nội soi cắt u qua niệu đạo. Sau mỗi lần điều trị, người bệnh tiếp tục được theo dõi nhưng tổn thương mới lại xuất hiện, buộc phải can thiệp để loại bỏ khối u.

Một tháng trước, ông Nam tiếp tục tiểu ra máu nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thăm khám. Kết quả chụp CT có thuốc cản quang ghi nhận khối u bàng quang tái phát. Qua đánh giá các kết quả thăm khám, bác sĩ nhận định tổn thương có nguy cơ ác tính cao, chỉ định phẫu thuật cắt toàn bộ bàng quang với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi nhằm kiểm soát bệnh.

PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, cho biết ca mổ có nhiều thách thức do người bệnh lớn tuổi, từng trải qua nhiều lần can thiệp tại vùng bàng quang. Các mô xung quanh có thể bị xơ hóa, viêm dính, làm thay đổi ranh giới giải phẫu, khiến việc bóc tách khối u khỏi những cơ quan lân cận trở nên khó khăn hơn.

Người bệnh còn mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), vừa trải qua đợt viêm phổi cấp. Trước khi phẫu thuật, bác sĩ điều trị viêm phổi cho ông Nam trong 10 ngày để kiểm soát tình trạng hô hấp, chuẩn bị cho cuộc mổ lớn.

PGS Chuyên tư vấn kỹ cho người bệnh và gia đình về mức độ phức tạp của phẫu thuật, các nguy cơ có thể gặp và quá trình chăm sóc, phục hồi sau mổ. Sau khi được giải thích, ông Nam cùng gia đình quyết tâm điều trị, phối hợp với êkíp bác sĩ trong quá trình chuẩn bị và hồi phục.

BS.CKI Phan Huỳnh Tiến Đạt, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, giải thích thêm, bàng quang nằm sâu trong vùng chậu, không gian phẫu thuật hẹp, đặc biệt khó thao tác khi các mô xung quanh bị viêm xơ, dính. Hệ thống robot Da Vinci Xi cung cấp hình ảnh ba chiều phóng đại, 10-15 lần, hỗ trợ phẫu thuật viên quan sát rõ các cấu trúc giải phẫu, gỡ dính và bóc tách nhanh chóng, chính xác các mô viêm xơ quanh bàng quang, hạn chế tổn thương mạch máu, thần kinh và các cơ quan lân cận. Phương pháp ít xâm lấn còn giúp giảm tổn thương thành bụng, tạo điều kiện để người bệnh lớn tuổi sớm vận động và hồi phục nhanh sau phẫu thuật.

Êkíp cắt bỏ bàng quang chứa khối u, sau đó sử dụng một đoạn ruột để tạo hình bàng quang mới, khâu nối với niệu đạo nhằm khôi phục đường tiểu. Theo PGS Chuyên, thách thức lớn của ca mổ không chỉ là cắt bỏ toàn bộ bàng quang mà còn ở việc tái tạo bàng quang mới từ ruột, khôi phục đường lưu thông của cả hệ tiêu hóa và tiết niệu. Trong một cuộc mổ, êkíp phải thực hiện bốn mối nối quan trọng: nối hai đầu ruột để tạo hình bàng quang mới; nối lại đoạn ruột còn lại để khôi phục lưu thông tiêu hóa; nối hai niệu quản với đoạn ruột được dùng tạo hình bàng quang; cuối cùng nối bàng quang mới với niệu đạo để người bệnh có thể đi tiểu bình thường theo đường tự nhiên.

Từng thao tác được êkíp thực hiện cẩn trọng, tỉ mỉ để bảo đảm các mối nối kín và lưu thông tốt, đòi hỏi kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm xử trí tình huống phức tạp của PGS Chuyên và sự phối hợp chặt chẽ giữa êkíp phẫu thuật.

“Hai mối nối cuối cùng có yêu cầu kỹ thuật đặc biệt cao, niệu quản có đường kính nhỏ, thành mỏng nên thao tác khâu nối phải chính xác để hạn chế nguy cơ rò nước tiểu hoặc hẹp miệng nối, gây cản trở dòng nước tiểu từ thận xuống bàng quang mới, chúng tôi phải tính toán kỹ lưỡng kỹ thuật cắm niệu quản nhằm hạn chế nước tiểu trào ngược từ bàng quang mới lên thận”, PGS Chuyên nói, cho biết thêm toàn bộ quá trình được thực hiện hoàn toàn trong ổ bụng, càng đòi hỏi phẫu thuật viên phải kiểm soát tốt trong không gian mổ hạn chế.

Sau 3 ngày phẫu thuật, sức khỏe ông Nam ổn định, có thể tự đứng dậy, đi lại nhẹ nhàng, ăn uống và sinh hoạt cơ bản. Trong giai đoạn hậu phẫu đặc biệt quan trọng, đội ngũ điều dưỡng theo dõi sát tình trạng người bệnh, chăm sóc hệ thống dẫn lưu và bơm rửa bàng quang mới theo chỉ định nhằm loại bỏ chất nhầy, dịch tiết từ đoạn ruột được sử dụng tạo hình. Sức khỏe ổn định, ông Nam được xuất viện, bác sĩ lưu ý người bệnh tái khám định kỳ để kịp thời phát hiện biến chứng.

Để giảm nguy cơ mắc u bàng quang, bác sĩ Đạt khuyến nghị nam giới nên hạn chế thuốc lá và tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại, tuân thủ các biện pháp an toàn lao động, nhất là trong các ngành nhuộm, cao su, da thuộc, sơn và hóa chất công nghiệp; uống đủ 2-2.5 lít nước mỗi ngày, duy trì lối sống lành mạnh, tập luyện thể thao để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể.

Nam giới trên 50 tuổi, người hút thuốc lá lâu năm, thường xuyên tiếp xúc hóa chất độc hại, có tiền sử ung thư bàng quang hoặc từng xạ trị vùng chậu cần thăm khám và trao đổi với bác sĩ chuyên khoa Tiết niệu về kế hoạch theo dõi phù hợp.

*Tên người bệnh đã được thay đổi