Bà Trịnh, 43 tuổi, có khối u bẩm sinh 5 cm nằm sâu trong trung thất, phía sau tim, được phẫu thuật nội soi bóc trọn, xuất viện sau ba ngày.

Một năm trước, bà Trịnh tình cờ phát hiện bất thường vùng trung thất trên phim chụp X-quang khi khám sức khỏe định kỳ. Kết quả chụp CT ghi nhận khối u kích thước 3×5 cm nằm ở trung thất sau, vị trí đằng sau tim và cạnh đường khí quản. Do không đau ngực, khó thở hay có triệu chứng bất thường, bà lựa chọn tiếp tục theo dõi.

Một năm sau, kết quả tái khám cho thấy khối u chưa tăng kích thước và vẫn sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, sau khi được tư vấn về đặc điểm tổn thương và những nguy cơ có thể xuất hiện khi khối u phát triển, bà quyết định phẫu thuật.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết hình ảnh CT cho thấy khối u có ranh giới rõ, cấu trúc dạng nang chứa dịch, gợi ý tổn thương lành tính. Khối u có ranh giới rõ, đậm độ dạng dịch tương tự cấu trúc nang. Dù chưa chèn ép các cấu trúc quan trọng, nhưng nếu u tiếp tục tăng kích thước hoặc xuất hiện viêm nhiễm, tổn thương có thể gây triệu chứng và khiến việc bóc tách về sau phức tạp hơn.

Sau khi đánh giá đặc điểm khối u và tình trạng sức khỏe người bệnh, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi lồng ngực để lấy trọn tổn thương.

“Việc chủ động phẫu thuật ở giai đoạn u kích thước dưới 4-5 cm cho phép thực hiện bằng phương pháp nội soi lồng ngực ít xâm lấn. Nếu để u phát triển lên 7-8 cm, khoang thao tác bị hạn chế, phẫu thuật viên khó áp dụng nội soi mà phải mổ mở phanh lồng ngực, tăng mức độ tổn thương và thời gian phục hồi cho người bệnh”, bác sĩ Dũng nói.

Theo bác sĩ Dũng, trung thất là khoang nằm giữa hai phổi, chứa tim, các mạch máu lớn, khí quản, thực quản và nhiều cấu trúc quan trọng khác. Những khối u nằm sâu trong khu vực này đòi hỏi phẫu thuật viên thao tác chính xác để hạn chế tổn thương các cơ quan lân cận.

Với sự hỗ trợ của hệ thống camera nội soi phóng đại và dụng cụ chuyên dụng, êkíp tiếp cận vùng trung thất sau, lần lượt bóc tách lấy trọn vẹn khối u mà không làm tổn thương mạch máu lớn, khí quản và tim. Ghi nhận trong mổ cho thấy đây là khối nang chứa dịch màu vàng đục, không phát hiện đường rò liên thông với khí quản hay thực quản.

Sau mổ, bà Trịnh hồi phục tốt, các chỉ số sinh tồn ổn định, xuất viện sau 3 ngày. Kết quả giải phẫu bệnh xác định nang phế quản lành tính, một dị tật bẩm sinh của đường hô hấp, hình thành do sự phát triển bất thường của khí – phế quản từ giai đoạn phôi thai.

Bác sĩ Dũng giải thích, nang phế quản có thể tồn tại nhiều năm mà không gây triệu chứng. Một số trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi chụp X-quang hoặc CT ngực vì lý do khác, như trường hợp bà Trịnh.

Phần lớn nang phế quản lành tính, song vẫn có thể gây biến chứng nếu tăng kích thước, nhiễm trùng hoặc chèn ép các cấu trúc lân cận. Tùy vị trí, người bệnh có thể xuất hiện ho kéo dài, đau ngực, khó thở, nuốt vướng hoặc nhiễm trùng hô hấp tái diễn.

Với nang phế quản, phẫu thuật lấy trọn tổn thương thường được cân nhắc ở người bệnh phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ xuất hiện triệu chứng, nhiễm trùng, chèn ép hoặc tái phát. Phương pháp nội soi lồng ngực có ưu điểm ít xâm lấn hơn mổ mở trong những trường hợp có thể thực hiện an toàn, giúp giảm sang chấn thành ngực và hỗ trợ hồi phục sớm.

Bác sĩ Dũng nhấn mạnh, các khối u nang trung thất dù bản chất lành tính vẫn tiềm ẩn nguy cơ tăng dần kích thước do tích tụ dịch. Trường hợp bỏ qua can thiệp, tổn thương có thể thoái hóa ác tính, diễn tiến rò vào đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa, hoặc phát triển kích thước lớn chèn ép các mạch máu và cơ quan lân cận.

Bác sĩ khuyến cáo người dân nên duy trì thói quen khám sức khỏe mỗi năm một lần. Khi phát hiện bất thường vùng lồng ngực, người bệnh cần tham vấn bác sĩ chuyên khoa lồng ngực để được hướng dẫn theo dõi hoặc can thiệp phù hợp, tránh để khối u tiến triển gây biến chứng và khó khăn điều trị sau này.

* Tên người bệnh đã được thay đổi