Nốt ruồi son ở lưng bỗng phát triển nhanh thành khối u dị dạng tĩnh mạch, bé gái 12 tuổi được bác sĩ bệnh viện Tâm Anh phẫu thuật thành công, tránh nguy cơ vỡ, sốc mất máu.

Gia đình cho biết nốt ruồi có từ khi em còn nhỏ, kích thước chỉ khoảng 3mm (bằng hạt tiêu). Cách đây một tháng nốt ruồi ngày càng phát triển, lan rộng, kích thước bề mặt lên đến 3cm. Kết quả chụp MRI tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, phát hiện dị dạng tĩnh mạch, huyết khối nằm bên trong có kích thước khoảng 10cm được nuôi bởi mạch máu rất lớn từ động mạch chủ, có nguy cơ vỡ bất cứ lúc nào.

BS.CKII Nguyễn Đức Tuấn lý giải khối dị dạng của bệnh nhi như một túi máu, đã tồn tại từ lúc sinh ra nhưng ở dạng tiềm ẩn, chỉ biểu hiện bằng một nốt ruồi son nhỏ. Khi bé đến tuổi dậy thì, sự thay đổi nội tiết tố có thể làm tăng lưu lượng máu qua đường nối tắt động – tĩnh mạch, khiến khối dị dạng phát triển nhanh trong thời gian ngắn.

“Dòng máu áp lực cao từ động mạch chủ đổ thẳng vào túi tĩnh mạch làm thành mạch bị căng giãn, có nguy cơ vỡ bất cứ lúc nào, gây chảy máu ồ ạt, sốc mất máu và tử vong. Đây là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa khẩn cấp”, bác sĩ Tuấn nói, thêm rằng bệnh nhi được chỉ định can thiệp phẫu thuật…

Ca mổ kéo dài 120 phút, ê kíp bác sĩ tiếp cận để thắt động mạch nuôi trước, sau đó cẩn thận bóc tách toàn bộ khối dị dạng để tránh làm vỡ. Bé được xuất viện sau 2 ngày. Khối u được gửi đi xét nghiệm giải phẫu bệnh để xác định bản chất là u lành hay ác.

Dị dạng tĩnh mạch là một bất thường mạch máu bẩm sinh, xuất hiện do các tĩnh mạch (mạch máu đưa máu về tim) ở một vùng nào đó trên cơ thể không phát triển bình thường mà bị giãn ra và kết nối với nhau thành một khối u nang mềm (hay còn gọi là bướu). Đây là bệnh thường gặp ở trẻ, song trường hợp khối u phát triển lớn nhanh trong một tháng như bệnh nhi này rất ít gặp, theo bác sĩ Tuấn.

Đa phần các khối u này lành tính và được hình thành từ lúc trẻ mới sinh, có thể biểu hiện lên bề mặt da hoặc không nhìn thấy rõ ngay lập tức mà lớn lên tương ứng với sự phát triển của trẻ.

Triệu chứng của bệnh phụ thuộc vào vị trí và kích thước của khối dị dạng. Có thể là một khối hoặc mảng mềm, trông như nốt ruồi, cục thịt thừa, vết bớt… có màu xanh nhạt hoặc tím dưới da. Khối dị dạng có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu trên cơ thể như lưng, cổ, tay, chân… Nếu không được điều trị khối u sẽ lan rộng sẽ gây mất thẩm mỹ, ảnh hưởng đến tâm lý trẻ. Đồng thời dẫn đến những cơn đau mạn tính, hình thành cục máu đông. Một số trường hợp khối dị dạng nằm ở gần khớp (khuỷu tay, đầu gối) gây đau, hạn chế vận động. Nếu nằm ở đường thở hoặc đường tiêu hóa sẽ gây khó thở, khó nuốt.

Bệnh không thể nhìn thấy bằng mắt thường và rất khó phân biệt với các sang thương nhỏ nổi trên da mà được phát hiện qua siêu âm hoặc chụp MRI để đánh giá chính xác phạm vi, kích thước và mức độ xâm lấn vào các mô xung quanh. Từ đó lên kế hoạch điều trị phù hợp.

Bệnh thường được điều trị bằng phương pháp phẫu thuật bóc tách u. Với các vị trí khó tiếp cận hơn, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm xơ để làm viêm, dính và xơ hóa các lòng mạch, khiến khối dị dạng teo nhỏ lại. Theo đó luồn catheter (ống thông tĩnh mạch) để tìm mạch máu nuôi u, bơm chất đông lòng mạch để làm nhỏ lại, hạn chế chảy máu. Với các tổn thương nông trên bề mặt da hoặc niêm mạc sẽ được loại bỏ bằng laser.

Khi trẻ có biểu hiện nghi ngờ bệnh cần đi khám tại các bệnh viện, tuyệt đối không chọc, nặn hay bôi đắp bất cứ thứ gì lên khối dị dạng mà không có chỉ định của bác sĩ.