Anh Michael, 34 tuổi, triệt sản tại Mỹ từ 14 năm trước; sau khi sang Việt Nam định cư mới kết hôn, muốn thông nối lại ống dẫn tinh để có con nhưng lần thứ hai mới thành công.

Thời điểm thắt ống dẫn tinh, anh Michael chỉ mới 20 tuổi, chưa kết hôn, mong muốn giúp bạn gái tránh thai tuyệt đối vì lo lắng việc sử dụng bao cao su không thường xuyên. Bốn năm trước, anh sang Việt Nam định cư, đến khám tại một bệnh viện ở TP.HCM, phẫu thuật thông nối lại ống dẫn tinh nhưng không thành công.

Biết bạn trai vô sinh do triệt sản, chị Lan, 30 tuổi, vẫn đồng ý kết hôn. Sau hai năm không có con, đầu tháng 4, họ đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (IVF Tâm Anh TP.HCM) để tìm thêm phương pháp điều trị. Bác sĩ Nguyễn Quang Vinh, Đơn vị Nam học, cho biết, thắt ống dẫn tinh là phương pháp làm tắc nghẽn, ngăn chặn không cho tinh trùng xuất ra ngoài, giúp nam giới triệt sản khi đã có đủ con, không muốn có thêm con.

“Anh Michael là trường hợp thắt ống dẫn tinh ở độ tuổi trẻ nhất mà các bác sĩ IVF Tâm Anh TP.HCM tiếp nhận điều trị”, bác sĩ Vinh nói, cho biết thêm, tỷ lệ thông nối lại ống dẫn tinh thành công phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là thời gian triệt sản, tình trạng của người bệnh và kỹ thuật điều trị.

Nam giới có thời gian triệt sản hơn 10 năm tỷ lệ thông nối ống dẫn tinh thành công giảm xuống còn một nửa. Trường hợp triệt sản trên 15 năm, tỷ lệ thành công càng giảm thấp hơn. Khi điều trị, bác sĩ thông nối bằng kính lúp hoặc mắt thường thì giảm độ chính xác.

Anh Michael triệt sản 14 năm, tiền sử một lần thông nối thất bại có thể tăng các khó khăn do nguy cơ nhiều mô sẹo xơ hóa và ống dẫn tinh ngắn không đủ để thông nối.

Bác sĩ Vinh cùng êkíp thận trọng bóc tách các mô sẹo xơ dính, trích mẫu tinh dịch ở đầu các ống dẫn tinh chuyển vào lab để phân tích tìm kiếm tinh trùng, giúp tìm kiếm chính xác vị trí tắc nghẽn để thông nối. Số tinh trùng thu được trong cuộc phẫu thuật được trữ đông dự phòng đủ cho hai chu kỳ thụ tinh trong ống nghiệm. Bác bác sĩ áp dụng hệ thống kính vi phẫu với độ phóng đại lên đến 30 lần tăng tỷ lệ thông nối thành công. Vết mổ nhỏ, khâu bằng chỉ tự tiêu và phủ một lớp keo sinh học tránh tối đa nguy cơ viêm nhiễm.

Anh Michael xuất viện vào ngày hôm sau, có thể tắm rửa, vệ sinh bình thường. Người bệnh được hướng dẫn kiêng quan hệ tình dục trong tuần đầu sau mổ, dùng thuốc trong hai tuần, duy trì xuất tinh nhiều lần để đường ống dẫn tinh thông thoáng.

Tái khám sau 10 ngày phẫu thuật, kết quả tinh dịch đồ của anh Michael ghi nhận có 64 triệu tinh trùng trong mẫu xuất tinh, vượt ngưỡng trung bình ở nam giới là 39 triệu tinh trùng. Tuy nhiên lượng tinh trùng di động khoảng 10%, tình trạng này có thể do nguyên nhân ứ đọng lâu ngày. Anh Michael được hướng dẫn chế độ dinh dưỡng và vận động khoa học. Vợ chồng duy trì quan hệ tình dục tăng khả năng có thai tự nhiên.

Trường hợp sau 6 tháng đến một năm không có thai, người vợ nên khám toàn diện sức khỏe sinh sản, có thể sử dụng mẫu tinh trùng trữ đông để thụ tinh trong ống nghiệm giúp sớm có con.

Theo bác sĩ Vinh, ưu điểm của phương pháp phẫu thuật thắt ống dẫn tinh là nhanh chóng, đơn giản, độ hiệu quả cao, không ảnh hưởng đến việc sản xuất hormone sinh dục nam và khả năng sinh lý. Tuy nhiên, hạn chế là nguy cơ gây viêm, nhiễm trùng ở vết mổ nếu không được chăm sóc đúng cách; có thể gặp một số biến chứng như tụ máu, tràn dịch màng tinh hay đau âm ỉ kéo dài ở vùng tinh hoàn.

Nam giới sau triệt sản vẫn có thể nối lại để tiếp tục có con nhưng tỷ lệ thành công không tối đa. Do đó phương pháp này chỉ nên áp dụng ở những nam giới đã kết hôn, có đủ con, không muốn có thêm con. Nam giới chưa kết hôn, khi mong muốn tránh thai nên lựa chọn phương pháp phổ biến như sử dụng bao cao su.

Trường hợp muốn triệt sản để kiểm soát khả năng thụ thai ngoài ý muốn có thể cân nhắc trữ đông tinh trùng bảo tồn khả năng có con trước khi can thiệp, giúp tránh nguy cơ trải qua một cuộc phẫu thuật tái thông. Người bệnh muốn phẫu thuật tái thông ống dẫn tinh sau triệt sản nên đến khám và điều trị sớm tăng tỷ lệ thành công.

*Tên người bệnh đã được thay đổi