Nhiều lần té xỉu giữa đường vì đường huyết hạ đột ngột, chị Kim (46 tuổi) được phát hiện có khối u tụy nội tiết rất hiếm gặp dẫn đến tăng tiết insulin gây hạ đường huyết nhiều lần và kéo dài.

Lần đầu tiên chị Kim ngất xỉu là khoảng hai tháng trước, khi ấy, chị đột nhiên mệt rũ, choáng, bủn rủn chân tay, sau đó mất ý thức, được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện gần nhà. Sau đó, người bệnh thấy mệt, khó thở, thường xuyên đau vùng đỉnh đầu và vùng chẩm. Hơn một tháng sau, chị bị ngất lần hai, triệu chứng tương tự như lần đầu, cùng chẩn đoán tụt đường huyết. Chỉ 1 tuần sau chị bị ngất lần thứ ba kèm co giật, được đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ).

Kết quả xét nghiệm đường máu mao mạch tại giường cho thấy chỉ số đường huyết của người bệnh rất thấp, chỉ 33 mg/dL (chỉ số trung bình 80 – 120 mg/dL), bác sĩ chẩn đoán chị Kim bị hạ glucose máu nặng, huyết áp cao, co giật, theo dõi cơn động kinh. Sau khi được truyền dung dịch glucose ổn định đường huyết, người bệnh được chuyển lên khoa Nội tiết – Đái tháo đường để tiếp tục theo dõi.

Xác định các cơn ngất xỉu do hạ đường huyết và cơn hạ đường huyết có các đặc điểm của tam chứng Whipple (3 dấu hiệu chẩn đoán tình trạng hạ đường huyết), gồm: triệu chứng vã mồ hôi, run tay, chóng mặt, ngất xỉu; nồng độ đường huyết thấp; hết triệu chứng khi đường huyết tăng, bác sĩ CKI Trần Tấn Phát, khoa Nội tiết – Đái tháo đường nghi người bệnh bị u tụy nội tiết insulin (insulinoma) nên đã chỉ định thực hiện nghiệm pháp nhịn ăn (xét nghiệm đường huyết sau nhịn ăn 8-12h) và cho kết quả dương tính. Sau khi xét nghiệm, người bệnh tiếp tục được chẩn đoán hình ảnh để xác định chính xác hơn. Kết quả nội soi siêu âm và chụp CT Scan 1975 lát cắt cho thấy vùng đuôi tụy có khối u kích thước 23x23mm, tăng sinh mạch, chẩn đoán u tụy nội tiết insulin.

Người bệnh được hội chẩn liên chuyên khoa, phẫu thuật nội soi cắt bỏ khối u. Sau mổ, glucose máu của người bệnh về mức bình thường, tiếp tục theo dõi tình trạng tuyến tụy sau mổ.

Theo bác sĩ Phát, u tụy nội tiết (Insulinoma) là u thần kinh nội tiết, xuất phát chủ yếu từ các tế bào đảo tụy, tiết ra insulin. Khối u có thể tiết ra insulin quá mức, làm tăng insulin máu nội sinh dẫn đến hạ đường huyết. Đặc biệt, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, khối u sẽ làm người bệnh hạ đường huyết liên tục, dẫn đến ngất, hôn mê, có thể xảy ra tai nạn trong sinh hoạt hoặc thậm chí tử vong do đường huyết quá thấp.

Insulinomas có thể trở thành một tình trạng ác tính nhưng biểu hiện có thể phát triển rất chậm, khó nhận biết. Insulinomas cũng có thể lan đến các bộ phận khác của cơ thể (di căn), vị trí phổ biến nhất mà u tụy nội tiết có thể lan đến là các hạch bạch huyết và gan.

“Insulinoma là bệnh rất hiếm gặp với tỷ lệ mắc hàng năm từ 1-4/1.000.000 người”, bác sĩ Phát nói. Phần lớn Insulinoma là khối u lành tính và đơn độc, trong một số trường hợp, u tụy nội tiết có thể xảy ra kết hợp với đa u tuyến nội tiết loại 1 (hội chứng MEN-1). Các triệu chứng ban đầu của u tuyến tụy tiết insulin thường khó nhận biết, người bệnh có thể trải qua các đợt hạ đường huyết, đặc trưng bởi các triệu chứng như chóng mặt, đổ mồ hôi, lú lẫn, yếu sức, tim đập nhanh, đau đầu. Trong trường hợp nồng độ insulin ở mức quá cao, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi kéo dài, nhìn mờ, co giật.

“Triệu chứng lâm sàng của bệnh đa dạng và có thể nhầm lẫn với bệnh lý thần kinh. Một trong những biểu hiện lâm sàng của u tụy nội tiết là hạ đường huyết khi đói giống trường hợp chị Kim”, bác sĩ Phát nói.

*Tên người bệnh đã thay đổi