Đột ngột gục xuống tại bàn tiệc, anh Tuấn, 50 tuổi, nhập viện trong tình trạng ngưng tim, ngừng tuần hoàn do nhồi máu cơ tim cấp, được êkíp Bệnh viện Tâm Anh can thiệp khẩn và hồi sức qua cơn nguy kịch.

Ba ngày trước buổi tiệc, anh Tuấn mệt nhiều, thỉnh thoảng nhói ngực trái nhưng nghĩ do áp lực công việc nên không đi khám. Khi tham dự tiệc, sau khi uống một ít rượu vang, anh bất ngờ nôn ói và gục tại bàn. Thấy anh vẫn tỉnh táo, người thân đưa anh về nhà. Tuy nhiên trên đường đi, anh bắt đầu khó thở, giảm ý thức, tay chân co cứng, mắt trợn ngược.

ThS.BS.CKI Phó Thiên Phước, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng ngưng tim, ngưng thở, hôn mê. Các bác sĩ nhanh chóng ép tim ngoài lồng ngực, hồi sức tích cực cho anh. Sau 30 phút, tim anh Tuấn đập trở lại nhưng vẫn hôn mê, không đáp ứng với kích thích đau. Dù huyết động của người bệnh ổn định nhưng phụ thuộc thuốc vận mạch nên được chuyển khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (ICU).

BS.CKII Trang Hồng Thùy Dương, khoa ICU, cho biết sau ngừng tuần hoàn, não và các cơ quan có nguy cơ tổn thương do thiếu oxy. Do đó, bác sĩ đặt ống vào khí quản để duy trì đường thở, hỗ trợ thở bằng máy giúp duy trì nhịp thở, ổn định hô hấp, tuần hoàn và bảo vệ não trong những giờ đầu sau khi tim đập trở lại.

Êkíp liên tục theo dõi sát huyết áp, nhịp tim, nồng độ oxy trong máu và các chỉ số xét nghiệm, sử dụng thuốc hỗ trợ tuần hoàn nhằm duy trì dòng máu đến não và các cơ quan. Người bệnh cũng được cho dùng thuốc an thần, giảm đau, giảm thân nhiệt chủ động bằng thiết bị chuyên dụng tại khoa ICU, với nhiệt độ mục tiêu 35 độ C. Đây là biện pháp được sử dụng sau ngừng tuần hoàn nhằm kiểm soát nhiệt độ cơ thể trong giai đoạn não và các cơ quan vừa trải qua tình trạng thiếu oxy.

Trong thời gian này, anh Tuấn xuất hiện những cơn co cứng tay chân. Các bác sĩ tiếp tục theo dõi thần kinh, hô hấp và tuần hoàn, đồng thời tìm nguyên nhân gây ngừng tim. Kết quả đánh giá cho thấy người bệnh có nhồi máu cơ tim cấp, chức năng tim EF giảm còn 37% (bình thường > 50%).

ThS.BS.CKII Phạm Thị Ngọc Bích, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, kết quả chụp mạch vành ghi nhận động mạch liên thất trước của bệnh nhân hẹp 70%, huyết khối rải rác trong lòng động mạch liên thất trước và động mạch mũ. Hình ảnh này đặt ra khả năng phải can thiệp cả hai nhánh mạch vành. Tuy nhiên, để xác định chính xác tổn thương thực sự gây nhồi máu cơ tim, tránh đặt thêm stent ở đoạn mạch không cần thiết, êkíp quyết định sử dụng kỹ thuật chụp cắt lớp kết quang nội mạch (OCT).

Với độ phân giải cao gấp 10 lần kỹ thuật siêu âm lòng mạch, OCT cho phép “nhìn thấu” vào cấu trúc vi thể bên trong thành mạch. Nhờ đó, ê kíp nhanh chóng xác định huyết khối trong lòng nhánh liên thất trước gây nhồi máu cơ tim. OCT đồng thời hỗ trợ ê kíp đo chính xác kích thước lòng mạch và chiều dài tổn thương, từ đó lựa chọn stent kích thước 3.0×33 mm để tái thông mạch máu tái lập dòng máu nuôi tim. Động mạch mũ không bị hẹp nên không cần can thiệp.

Kết quả kiểm tra OCT sau can thiệp cho thấy stent nở đều và áp sát thành mạch, hai đầu stent không bóc tách.

90 phút kể từ khi nhập viện cấp cứu, anh Tuấn vượt qua cơn nguy kịch nhờ được xử lý tận gốc tình trạng hẹp mạch vành gây nhồi máu cơ tim. Sau thủ thuật, người bệnh tiếp tục được theo dõi tại ICU. Khi chức năng hô hấp và tuần hoàn cải thiện, các bác sĩ rút ống thở và cai oxy. Một ngày sau anh Tuấn tỉnh táo, ăn uống được, tự thở, các dấu hiệu sinh tồn ổn định, được chuyển sang Trung tâm Tim mạch Can thiệp. Tại đây, bác sĩ điều trị suy tim cho anh với thuốc lợi tiểu, kháng đông, kháng kết tập tiểu cầu kép, đưa chức năng tim cải thiện lên 54%. 6 ngày kể từ khi nhập viện cấp cứu, anh Tuấn khỏe mạnh xuất viện, không còn đau ngực hay khó thở.

Theo bác sĩ Bích, nhồi máu cơ tim không phải lúc nào cũng khởi phát bằng cơn đau ngực điển hình. Người bệnh có thể chỉ tức hoặc khó chịu ở ngực, khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn, chóng mặt, mệt bất thường hoặc ngất. Do đó, bệnh nhân thường chủ quan hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý khác.

Người có bệnh nền đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc tiền sử bệnh tim mạch cần lưu ý những triệu chứng mới xuất hiện, ngay cả khi cơn đau ngực không rõ ràng.

Khi một người đột ngột bất tỉnh và không thở bình thường, hoặc chỉ còn những nhịp thở ngáp, người xung quanh cần gọi cấp cứu ngay. Trong lúc chờ nhân viên y tế đến, có thể tiến hành hồi sức tim phổi (CPR) bằng cách đặt người bệnh nằm ngửa trên mặt phẳng cứng, người sơ cứu quỳ bên cạnh, đặt gót một bàn tay vào giữa ngực, bàn tay còn lại chồng lên trên, đan các ngón tay. Giữ hai cánh tay thẳng, dùng trọng lượng cơ thể ép ngực sâu khoảng 5-6 cm với tốc độ 100-120 lần mỗi phút, để lồng ngực nảy trở lại hoàn toàn sau mỗi lần ép.

Nếu chưa được huấn luyện kỹ thuật CPR, có thể dùng máy khử rung tim tự động (AED), càng sớm càng tốt, bật máy và thực hiện theo hướng dẫn bằng giọng nói của thiết bị. Tiếp tục ép tim, hạn chế tối đa thời gian gián đoạn cho đến khi người bệnh có dấu hiệu sống trở lại hoặc nhân viên y tế tiếp nhận.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi