Chị L. có u ở ngực phải, sưng tấy trồi lên da 7cm, được bác sĩ BVĐK Tâm Anh TP.HCM cắt bỏ tuyến vú và tái tạo bằng vạt cơ da thẳng bụng thành công.
“Ngực tôi được tái tạo vẹn nguyên, không bị mất đi; còn bụng được thon gọn” – chị H.N.L. (48 tuổi, TP.HCM) hài lòng sau ca mổ. Chị không đau nhiều, ăn uống bình thường, được bác sĩ theo dõi sức khỏe và xuất viện sau 2 ngày mổ. Kết quả giải phẫu bệnh khẳng định u diệp thể lành tính.
Trước đó, chị L. đến khoa Ngoại Vú, BVĐK Tâm Anh TP.HCM trong tình trạng ngực phải sưng tấy. “Có cách nào giữ được ngực không bác sĩ?” – chị hỏi. Thạc sĩ bác sĩ Huỳnh Bá Tấn – Khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, kiểm tra hồ sơ, quan sát và khám u ngực cho chị L. Tình trạng u sưng tấy, trồi lên khỏi da chu vi khoảng 7cm, 2/3 vùng da ngực nổi mẩn đỏ. Lúc này, người bệnh không thể siêu âm, chụp nhũ ảnh, MRI hay sinh thiết để xác định u lành hay ác tính vì nguy cơ vỡ u cao, nguy hiểm và có thể khó khăn cho điều trị về sau.
Chị L. cho biết trong ngực có u lành tính kích thước nhỏ vào năm 2016. Đi khám được chẩn đoán là u sợi tuyến. Bác sĩ tư vấn có thể để theo dõi và tái khám định kỳ, không cần thiết phải mổ.
Cuối năm 2023, chị làm việc ở công trình, bị vật nặng đè lên ngực gây chấn thương. U bắt đầu sưng tấy, lớn nhanh trồi lên da, da trên khối u viêm đỏ, lan rộng. Chị đến nhiều bệnh viện khám, được sinh thiết bằng kim lõi, kết quả là u diệp thể (một loại u rất giống với u sợi tuyến nhưng diễn tiến nhanh và có nguy cơ tái phát cao hơn). Các bác sĩ đều tư vấn cắt bỏ tuyến vú vì da trên bướu bị viêm đỏ lan rộng nên nghĩ là bướu diệp thể ác tính. “Bác sĩ khuyên tôi bệnh thì nên lo điều trị, không nên quan tâm đến thẩm mỹ” – chị L. tâm sự và cho biết chị đã từ chối điều trị.
Qua khai thác bệnh sử đầy đủ và thăm khám cẩn thận, bác sĩ Tấn chẩn đoán tình trạng bệnh của chị không quá nghiêm trọng như hình ảnh lâm sàng, mà đây chỉ là tình trạng chấn thương cấp tính kèm theo khối u diệp thể sẵn có. Đứng trước mong muốn của người bệnh là không muốn mất đi bầu ngực của mình, bác sĩ Tấn kê thuốc kháng viêm cho chị L. uống 3 ngày, theo dõi liên tục. U đáp ứng với thuốc, giảm sưng, bớt tấy. Người bệnh được uống thêm 10 ngày thuốc kháng viêm, u gom lại nhưng kích thước vẫn còn rất to và phần da bị viêm đỏ còn khoảng 4cm.
Các bác sĩ khoa Ngoại Vú hội chẩn, quyết định cắt bỏ toàn bộ tuyến vú cùng với khối u, chừa lại phần da lành và tái tạo ngay bằng bằng vạt TRAM. Phương pháp này sử dụng mô da và mỡ ở bụng dưới để tạo lại tuyến vú, nên ngực được tái tạo sẽ mềm mại, tự nhiên.
Bác sĩ Tấn và ê kíp khoa Ngoại Vú phẫu thuật cắt tuyến vú phải và tái tạo ngực cho chị L. Ê kíp đoạn nhũ phải, tiết kiệm da, chừa quầng vú, núm vú. Bác sĩ Tấn tiếp tục bóc tách phần mô da, cơ và mỡ ở bụng dưới, tạo đường hầm từ vùng bụng đến vú phải. Sau đó, ê kíp luồn phần mô được bóc tách này lên tạo thành ngực mới cho người bệnh. Ca phẫu thuật thành công sau 4 tiếng. Kết quả xét nghiệm sau mổ là u diệp thể lành tính. Chị L không cần phải điều trị gì thêm nữa.
U diệp thể là khối u hiếm gặp, được tạo thành từ các mô liên kết (mô xơ, có chức năng hỗ trợ giữ các mô khác ở đúng vị trí), soi dưới kính hiển vi các tế bào xếp thành hình dạng như chiếc lá. 80% u diệp thể lành tính, 20% còn lại là u ác tính có mức độ ác tính thấp và trung bình. Trường hợp u diệp thể ác tính, hiếm khi di căn hạch hay di căn xa đến các cơ quan khác.
U diệp thể thường lớn hơn 3cm, kích thước có thể lên đến 20-30cm. Ngay cả khi lành tính, loại u này có thể phát triển nhanh chóng trong vài tuần, làm căng da, vùng da trên u sáng bóng, màu đỏ, người bệnh có thể đau hoặc không. Trường hợp để lâu ngày, u xuất huyết, vỡ ra… khiến người bệnh mệt mỏi, thiếu máu, đau nhức, nhiễm trùng.
Chưa rõ nguyên nhân gây u diệp thể. Tuy nhiên, phụ nữ mắc hội chứng Li-Fraumeni (bệnh di truyền hiếm gặp) có nguy cơ cao xuất hiện khối u diệp thể.
Phương pháp điều trị u diệp thể thường là phẫu thuật. Tùy vào độ lớn, vị trí của khối u, bác sĩ sẽ chỉ định cắt rộng u (cắt bỏ khối u với một phần mô vú xung quanh khoảng 1cm) hoặc cắt bỏ toàn bộ tuyến vú (đoạn nhũ). Sau đoạn nhũ, người bệnh được tái tạo để đảm bảo thẩm mỹ, không bị “mất oan” một phần cơ thể.
Với u diệp thể ác tính, sau phẫu thuật, người bệnh có thể được xạ trị nhằm giảm nguy cơ tái phát.
Phẫu thuật u diệp thể vú cần bác sĩ có kinh nghiệm để giảm nguy cơ tái phát, đồng thời có thể tái tạo tuyến vú khi bệnh nhân có nhu cầu về mặt thẩm mỹ. Trường hợp tái phát, u thường xuất hiện ngay trên vị trí cũ, đôi khi chuyển từ u diệp thể lành sang u diệp thể giáp biên (ranh giới giữa lành tính và ác tính) hoặc u diệp thể ác.
Bác sĩ Tấn khuyên chị em bị u diệp thể nên tái khám định kỳ hoặc khám ngay khi có bất thường như trường hợp của của chị L., để được chẩn đoán và có hướng xử trí phù hợp. Trường hợp chị em được phẫu thuật cắt rộng u diệp thể mà không cắt bỏ toàn bộ tuyến vú thì nên tái khám định kỳ để theo dõi, điều trị nếu có tái phát thì xử trí kịp thời.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
