Hút thuốc lá hơn 20 năm, anh Trung, 44 tuổi, hẹp mạch vành mạn tính, tỷ lệ thành công nếu đặt stent không cao do mảng xơ vữa bít cứng lòng mạch.

Anh Trung phát hiện bệnh mạch vành gần ba năm trước, sau 20 năm hút 1 gói thuốc lá mỗi ngày. Khi đó anh hẹp nặng động mạch vành phải và tắc hoàn toàn động mạch liên thất trước. Bác sĩ ở bệnh viện gần nhà tiến hành thủ thuật đặt stent nong động mạch vành phải cho anh. Động mạch liên thất trước tắc mạn tính do mảng xơ vữa cứng bít kín nên không thể can thiệp.

Cách nhập viện một tháng, anh Trung xuất hiện cơn đau ngực khi gắng sức mức độ trung bình. Anh giảm gắng sức, nghỉ ngơi thì hết nhưng triệu chứng lặp đi lặp lại với tần suất dày hơn. Anh đi khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, chỉ định chụp mạch vành.

Kết quả xác định toàn bộ mạch vành trái (gồm động mạch mũ và động mạch liên thất trước) tắc hoàn toàn. Nguồn cung máu cho tim chỉ đến từ động mạch vành phải nên cơ tim có dấu hiệu thiếu máu nuôi, nguy cơ suy tim rất cao. Ngoài ra nếu không nong mạch sớm, nếu mạch vành phải tái hẹp sẽ chặn toàn bộ dòng máu đến tim, gây nhồi máu cơ tim thậm chí đột tử.

Do đoạn hẹp ở động mạch mũ của bệnh nhân quá nhỏ (1.5 mm), trong khi đường kính stent nhỏ nhất là 2.0 mm nên không thể can thiệp. Bác sĩ quyết định nong lại nhánh liên thất trước cho người bệnh. Ê kíp can thiệp trước đây có cố gắng tái thông nhánh liên thất trước với kỹ thuật chụp mạch máu cản quang nhưng không thành công. Nhược điểm của kỹ thuật này là sự chồng lấp hình ảnh và độ phân giải thấp, khiến việc đánh giá tổn thương gặp một số hạn chế. Điều này gây khó khăn cho quá trình luồn dây dẫn cũng như chọn stent kích thước phù hợp.

Để khắc phục, bác sĩ lựa chọn kỹ thuật chụp cắt lớp kết quang nội mạch (OCT). Với độ phân giải vượt trội (phóng to ảnh mạch máu 10 lần so với kỹ thuật siêu âm trong lòng mạch vành), OCT giúp hiển thị chi tiết lớp mô trong động mạch vành. Nhờ đó, bác sĩ nhìn thấy chi tiết mảng xơ vữa, chọn dây dẫn, bóng nong, stent với kích thước chính xác và kỹ thuật can thiệp phù hợp nhất.

Trong vòng gần ba giờ, ê kíp chọn dây dẫn và bóng nong cứng, xuyên qua mảng xơ vữa để mở đường đưa stent vào, khơi thông dòng chảy qua động mạch liên thất trước. Chụp OCT sau can thiệp thấy stent nở tốt, áp sát thành mạch, không bóc tách. Anh Trung hết đau ngực, hồi phục nhanh và xuất viện ngay hôm sau.

BS.CKII Nguyễn Văn Dương, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thông tin, bệnh mạch vành (tình trạng hẹp một hoặc nhiều nhánh mạch máu nuôi tim) thường gặp ở lứa tuổi trên 50 và đang có xu hướng trẻ hóa, có trường hợp chưa đến 30 tuổi đã mắc bệnh.

Nguyên nhân do người trẻ thường duy trì thói quen không tốt như thức khuya, stress, béo phì, (ít vận động, chế độ ăn nhiều cholesterol xấu, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, sử dụng chất kích thích, không kiểm soát tốt bệnh nền (đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp…).

Ở người lớn tuổi, bệnh mạch vành tiến triển theo thời gian, gây hẹp nhiều nhánh mạch vành, đến khi mảng xơ vữa lấp đầy lòng mạch thì dẫn tới cơn nhồi máu cơ tim cấp. Trong khi đó, phần lớn người trẻ bị nhồi máu cơ tim là do huyết khối gây tắc cấp một nhánh mạch vành. “Trường hợp mới ngoài 40 tuổi mà đã tắc hẹp cả ba mạch máu nuôi tim do mảng xơ vữa như anh Trung là rất ít gặp. Nguyên nhân có thể do anh hút thuốc lá nhiều năm, bị rối loạn mỡ máu không điều trị hiệu quả”, bác sĩ Dương chia sẻ.

Để phòng tránh bệnh mạch vành, cần bỏ thuốc lá, không uống nhiều rượu bia, có chế độ ăn tốt cho tim, tập thể dục thường xuyên, tránh thừa cân béo phì, kiểm soát bệnh nền. Những người có các yếu tố nguy cơ nên đi khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện bệnh sớm, có phương án can thiệp phù hợp.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi

Vào lúc 20h tối nay (20/3), Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tổ chức chương trình tư vấn sức khỏe trực tuyến “Nhồi máu cơ tim ở người trẻ: tầm soát & can thiệp bằng công nghệ hiện đại”. Các chuyên gia Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tham gia tư vấn gồm: TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân – Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp kiêm Phó giám đốc Trung tâm Tim mạch; BS.CKII Nguyễn Văn Dương – Bác sĩ Trung tâm Tim mạch Can thiệp sẽ trực tiếp giải đáp thắc mắc cho độc giả trên fanpage Bệnh viện Tâm Anh và Báo điện tử VnExpress. Độc giả có thể đặt câu hỏi tại đây để được tư vấn trong chương trình.