Cấp cứu vì đau ngực dữ dội, bà Mai được chẩn đoán viêm cơ tim, đồng thời phát hiện u tủy tuyến thượng thận tiết quá mức hormone gây những cơn tăng huyết áp bất thường.

Bà Mai (54 tuổi, Bắc Ninh) trước đó chưa đi khám điều trị song thỉnh thoảng tự đo tại nhà thấy huyết áp cao.

Ngày nhập viện, bà Mai xuất hiện cơn đau ngực dồn dập, đau lan lên vai trái kèm khó thở. Các kiểm tra cho thấy huyết áp tăng cao (lên tới 172/103 mmHg), điện tim ghi nhận ST chênh xuống ở các chuyển đạo V2-V4, trong khi xét nghiệm troponin tim tăng từ 552 lên 2.700 pg/mL.

ThS.BS Phùng Văn Thao, khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết với cơn đau ngực điển hình, những thay đổi trên điện tim cùng nồng độ troponin tăng cao là những biểu hiện gợi ý tổn thương cơ tim có thể liên quan đến nhồi máu cơ tim hay viêm cơ tim.

Tiếp tục kiểm tra chuyên sâu, kết quả chụp cắt lớp vi tính động mạch vành chỉ ghi nhận xơ vữa nhẹ, không tương xứng với tình trạng tổn thương cơ tim. Cộng hưởng từ tim sau đó phát hiện hình ảnh phù cơ tim và ngấm thuốc bất thường, phù hợp với viêm cơ tim cấp (theo tiêu chuẩn Lake Louise 2018).

Sau khi xác định viêm cơ tim, các bác sĩ tiếp tục tìm nguyên nhân gây tổn thương cơ tim, đồng thời làm rõ những cơn tăng huyết áp bất thường. Theo bác sĩ Thao, tình trạng huyết áp tăng đột ngột, dao động khó lý giải, nhất là khi đi kèm các biểu hiện tim mạch, cần nghĩ đến tăng huyết áp thứ phát và tìm nguyên nhân thay vì chỉ kiểm soát huyết áp.

Người bệnh được tầm soát các nguyên nhân gây tăng huyết áp thứ phát, trong đó có bệnh lý mạch thận. Kết quả chụp cộng hưởng từ không ghi nhận bất thường tại động mạch thận, nhưng tình cờ phát hiện một nốt ở tuyến thượng thận trái. Các bác sĩ tiếp tục kiểm tra hormone, trong đó có catecholamine máu và metanephrine niệu 24 giờ, ghi nhận nồng độ noradrenaline (thuộc nhóm catecholamine) tăng, củng cố nghi ngờ u tủy tuyến thượng thận. Đây là loại u có thể tiết quá mức catecholamine, gây những cơn tăng huyết áp đột ngột và tác động trực tiếp lên tim. Nồng độ catecholamine tăng cao có thể làm tăng nhu cầu oxy cơ tim, gây co mạch, rối loạn chức năng và tổn thương tế bào cơ tim.

Bà Mai được điều trị và theo dõi chuyên khoa, huyết áp dần ổn định, các triệu chứng tim mạch cải thiện. Sau đó, người bệnh được chuyển sang khoa Tiết niệu – Nam học để phẫu thuật cắt khối u tủy tuyến thượng thận trái. Sau phẫu thuật, xét nghiệm hormone tủy thượng thận trở về bình thường, chức năng tim cũng hồi phục, người bệnh ổn định và được xuất viện.

Theo bác sĩ Thao, phần lớn người bệnh mắc tăng huyết áp nguyên phát không do một bệnh cụ thể gây ra mà liên quan nhiều yếu tố kéo dài như tuổi tác cao, di truyền, ăn mặn, thừa cân béo phì, ít vận động, căng thẳng hoặc hút thuốc lá. Chiếm số lượng ít hơn là tăng huyết áp thứ phát xảy ra do bệnh lý rõ ràng như u tuyến thượng thận, rối loạn nội tiết, ngưng thở khi ngủ,… Nếu xử lý được nguyên nhân nền, huyết áp có thể cải thiện đáng kể.

Bác sĩ Thao khuyến cáo người bệnh có những cơn tăng huyết áp đột ngột, dao động bất thường hoặc khó kiểm soát, đặc biệt khi kèm đau ngực, hồi hộp, tim đập nhanh, đau đầu, vã mồ hôi hoặc khó thở, nên đi khám để tìm nguyên nhân, thay vì chỉ tự sử dụng thuốc hạ huyết áp. Người bệnh cũng nên đo huyết áp đúng cách, ghi lại thời điểm, mức huyết áp và các triệu chứng đi kèm để cung cấp cho bác sĩ khi thăm khám. Việc xác định và điều trị đúng nguyên nhân nếu có, giúp kiểm soát huyết áp và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến tim mạch.