Thời tiết nồm ẩm kéo dài, ông Minh (73 tuổi) bất ngờ khó thở nghiêm trọng do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đột ngột trở nặng. Cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, ông phải thở oxy, điều trị hồi sức tích cực. Sau 4 ngày, người bệnh đã qua cơn nguy kịch.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội vừa tiếp nhận ông Đoàn Văn Minh (73 tuổi, trú tại Hà Nội), nhập viện cấp cứu trong tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng do đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Đợt cấp COPD là tình trạng các triệu chứng hô hấp biến đổi cấp tính từ giai đoạn ổn định của bệnh, trở nên xấu đột ngột, ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng phổi. Trường hợp người bệnh COPD rơi vào tình trạng suy hô hấp cấp dẫn đến thiếu oxy trầm trọng, ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn, gây ra các tổn thương ở não, thậm chí tử vong.

Do đó, sau khi nhập Khoa Cấp cứu Tổng hợp, người bệnh lập tức được chuyển đến Khoa Hồi sức cấp cứu (ICU) để thở oxy hỗ trợ. Sau 4 ngày điều trị tích cực, ông Minh qua cơn nguy kịch, được chuyển về theo dõi tại Khoa Hô hấp.

Khai thác tiền sử của người bệnh, TS.BS Phạm Thị Lệ Quyên, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết ông Minh mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nhiều năm, đồng thời còn có nhiều bệnh nền nguy hiểm như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, bệnh mạch vành (đã đặt stent).

Trường hợp của ông Minh là ví dụ điển hình về việc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đột ngột trở nặng khi thời tiết giao mùa ở miền Bắc. Thời tiết nồm ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho các loại virus, vi khuẩn phát triển, khiến người bệnh dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp.

Bên cạnh đó, các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường và tim mạch cũng làm tăng nguy cơ biến chứng và gây khó khăn trong quá trình điều trị COPD. Cụ thể, tăng huyết áp và bệnh lý mạch vành khi có đợt cấp COPD gây suy hô hấp, thiếu oxy cơ thể sẽ, làm tăng gánh nặng cho tim, dễ dẫn đến suy tim, nhồi máu cơ tim cấp, rối loạn nhịp tim,… Đái tháo đường làm giảm khả năng chống nhiễm khuẩn, khiến người bệnh dễ bị bội nhiễm viêm phổi… Bên cạnh đó, hội chứng ngưng thở khi ngủ chưa được theo dõi và điều trị cũng làm tăng nguy cơ bị suy hô hấp lúc ngủ, tiến triển nặng các bệnh lý tim mạch và đái tháo đường, tạo nên vòng xoắn bệnh lý.

“Dấu hiệu rõ ràng của một cơn đợt cấp COPD sắp xảy ra là khó thở. Người bệnh cảm thấy bị bóp nghẹn lồng ngực, lượng không khí tiếp nhận không đủ. Điều này xảy ra ngay cả khi người bệnh hoạt động thể chất nhẹ hoặc đang nghỉ ngơi. Đặc biệt, ở những người bệnh có nhiều bệnh lý nền, tình trạng suy hô hấp có thể diễn tiến rất nhanh và gây nguy hiểm đến tính mạng”, bác sĩ Quyên cho biết.

Về hướng điều trị cho ông Minh, các bác sĩ áp dụng phác đồ điều trị COPD đợt cấp, bao gồm thở oxy, sử dụng thuốc giãn phế quản, thuốc kháng viêm và kháng sinh (khi có nhiễm trùng)…, đồng thời kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết. Hiện người bệnh đang tiếp tục được điều trị, theo dõi sát tại khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

Từ giữa tháng 1 đến nay, các bác sĩ Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, thường xuyên tiếp nhận điều trị cho nhiều người bệnh COPD bất ngờ trở nặng. Trong số này đa phần là người lớn tuổi, có kèm bệnh lý nền như tim mạch, tăng huyết áp…

Theo bác sĩ Quyên, độ ẩm không khí thường xuyên ở ngưỡng 80-90% khiến virus, vi khuẩn, nấm mốc sinh sôi mạnh, điển hình là phế cầu khuẩn và một loạt các virus gây nhiễm trùng hô hấp khác như rhinovirus, adenovirus, virus cúm (Influenza virus).

Bên cạnh đó, tình trạng thiếu ánh nắng mặt trời, không khí lưu thông kém cũng là một trong những lý do khiến các tác nhân gây bệnh “lơ lửng” trong không khí, tích tụ lại và tấn công đường thở. Nấm mốc và mùi hôi cũng dễ kích thích đường hô hấp, đặc biệt ở người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

“Người bệnh COPD thường lớn tuổi, hệ miễn dịch suy yếu, cùng với bản chất đường thở bị thu hẹp và co thắt, nếu nhiễm thêm cúm hoặc các loại virus, vi khuẩn khác trong môi trường sẽ làm nặng hơn tình trạng viêm. Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng khó thở, tím tái, thậm chí suy hô hấp…”, bác sĩ Quyên cho biết.

Do đó, người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đặc biệt là có kèm nhiều bệnh lý nền phức tạp cần chủ động bảo vệ sức khỏe, hạn chế nguy cơ bệnh đột ngột trở nặng. Cụ thể, tránh tiếp xúc với các tác nhân có thể gây kích ứng phổi như bụi, than, dầu đốt… Hạn chế tiếp xúc ở nơi đông người, đặc biệt trong mùa lạnh để ngăn ngừa nhiễm cúm hoặc các bệnh về đường hô hấp. Uống nhiều nước để thông đường thở và làm chất dịch nhầy không trở nên quá đặc, cản trở hô hấp.

Tiêm phòng cúm hàng năm để ngăn ngừa nhiễm trùng đường hô hấp, một số vắc xin khác như phế cầu cũng được khuyến cáo có hiệu quả tốt với người mắc COPD. Tình trạng mắc bệnh cúm và viêm phổi là yếu tố dễ khởi phát đợt cấp của bệnh. Duy trì các phác đồ điều trị và tái khám định kỳ thường xuyên với các bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo sức khỏe và tình trạng bệnh đang được kiểm soát ổn định.