Ba kỹ thuật mổ thoát vị bẹn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng được thực hiện trong một cuộc phẫu thuật, giúp nam giới vô sinh sớm có con và phục hồi khả năng sinh sản.
Anh Khải (32 tuổi, ngụ Tiền Giang), mắc quai bị từ năm 2018. Năm 2020 anh kết hôn, đến nay đã bốn năm chưa có con. Đi khám ở một bệnh viện tại TP HCM, kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ không có tinh trùng, bác sĩ khuyên xin tinh trùng để thụ tinh ống nghiệm. Anh Khải từ chối, tiếp tục cùng vợ chạy chữa với hy vọng có con của chính mình.

Tháng 4/2024, họ đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM (IVF Tâm Anh TP HCM) khám toàn diện.
ThS.BS Dương Quang Huy, Trưởng Đơn vị Nam học cho biết, anh Khải không có tinh trùng trong tinh dịch. Tinh hoàn teo nhỏ, kích thước chỉ 3 ml tương đương một đốt ngón tay út (nam giới châu Á có kích thước tinh hoàn trung bình 12-15 ml). Chỉ số nội tiết FSH, LH tăng cao trong khi testosterone thấp, cho thấy chức năng của tinh hoàn ngừng hoạt động.
Anh Khải còn phát hiện mắc bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh giai đoạn nặng (độ 3) và tình trạng thoát vị ở bẹn bên phải, gây chèn ép lên mạch máu nuôi tinh hoàn.
Theo bác sĩ Huy, giãn tĩnh mạch thừng tinh (GTMTT) chiếm khoảng gần 1/3 các ca vô sinh nam tại IVF Tâm Anh. Đây là tình trạng tĩnh mạch tinh hoàn trong bó thừng tinh bị giãn, xoắn bất thường, ảnh hưởng đến chức năng sinh tinh của tinh hoàn và chất lượng tinh trùng, gây vô sinh. Còn thoát vị bẹn là tình trạng mà các tạng như ruột, mạc nối, bàng quang … thay vì nằm yên bên trong ổ bụng thì lại di chuyển và sa xuống vùng bẹn hay bìu, thông qua một điểm yếu ở thành bụng hay do khiếm khuyết giải phẫu của cơ thể.
Các tạng nằm trong khối thoát vị này có thể gây ra tình trạng chèn ép cuống mạch máu, dẫn đến thiếu máu nuôi tinh hoàn. Ngoài ra các tạng có thể bị kẹt lại và hoại tử bên trong khối thoát vị và gây ra tình trạng cấp cứu cho người bệnh.
“Thường xuyên tiếp nhận và điều trị cho nam giới vô sinh do một hoặc hai bệnh lý chồng chéo, nhưng đây là trường hợp bệnh nhân đầu tiên mắc đến 3 bệnh lý khiến tình trạng nặng và khó can thiệp hơn”, bác sĩ Huy cho biết.

Thông thường, anh Khải cần trải qua 3 cuộc phẫu thuật riêng lẻ mới có thể điều trị toàn diện, khiến thời gian điều trị và phục hồi kéo dài, nguy cơ nhiều biến chứng và đau đớn. Bác sĩ Huy cùng ê kíp xây dựng phác đồ phẫu thuật “3 trong 1”, tối ưu hóa giảm số lượng cuộc mổ, rút ngắn thời gian điều trị, tăng hiệu quả, giúp bệnh nhân sớm có con và phục hồi các toàn diện các tổn thương ở hệ thống cơ quan sinh sản.
Vị trí thoát vị bẹn liên quan đến ổ bụng, cần đảm bảo độ sạch và an toàn do đó được can thiệp đầu tiên. Bác sĩ Huy cùng ê kíp tiến hành rạch da vị trí thoát vị bẹn, đẩy khối bợm mỡ trở lại vào bên trong. Các bác sĩ thận trọng áp dụng phương pháp Bassini dùng cơ tự thân để đóng chặt sàn bẹn, đảm bảo khối mỡ và tạng ruột không đi xuống, đồng thời bảo tồn tốt ống dẫn tinh và hệ thống mạch máu nuôi, đảm bảo sự phục hồi các chức năng của tinh hoàn.
Ngay sau đó, ê kíp tiếp tục mổ giãn tĩnh mạch thừng tinh giúp cải thiện khả năng tưới máu nuôi tinh hoàn tốt hơn.
Cuối cùng, ê kíp tiến về vùng bìu, mở tinh hoàn, thực hiện kỹ thuật vi phẫu micro-TESE với sự hỗ trợ của hệ thống kính vi phẫu độ phóng đại gấp 30 lần để tìm kiếm tinh trùng. Ở tinh hoàn trái, toàn bộ ống sinh tinh đã thoái hóa, không có tinh binh. Cuộc phẫu thuật “3 trong 1” kéo dài gần 3 giờ đồng hồ, đến những phút cuối cùng của cuộc mổ, bác sĩ Huy thành công tìm kiếm được một ống sinh tinh tiềm năng ở tinh hoàn phải. Chuyên viên phôi học xé mô tìm thấy 15 tinh binh đủ điều kiện.


Cùng lúc đó, ở phòng mổ bên cạnh, BS.CKII Vũ Nhật Khang thực hiện chọc hút trứng cho chị Liên (26 tuổi, vợ của anh Khải) thu được 16 trứng trưởng thành. Chuyên viên phôi học lọc rửa trứng và tinh trùng, chọn từng tinh binh khỏe mạnh tiêm vào bào tương trứng, nuôi cấy phôi thu được bốn phôi ngày 5 và một phôi ngày 5. Chị Liên đang được chuẩn bị nội mạc tử cung đủ điều kiện, dự kiến chuyển phôi vào cuối tháng này.
“Tôi biết bản thân mắc quai bị nhưng chỉ uống thuốc tự mua. Nhiều khi đau ở vùng kín và sờ thấy khối sưng ở vùng bẹn nhưng tâm lý ngại ngần không đi khám”, anh Khải cho biết và nói thêm “may mắn vì cuối cùng vợ chồng cũng có cơ hội có con”.
Bác sĩ Huy cho biết, nam giới vô sinh có thể do nhiều nguyên nhân như biến chứng teo tinh hoàn sau mắc quai bị, bệnh lý giãn tĩnh mạch thừng tinh, di truyền, đột biến gene, tắc nghẽn ống dẫn tinh sau chấn thương hoặc bệnh lý, thoát vị bẹn chèn ép hệ thống mạch máu nuôi tinh hoàn, ảnh hưởng từ môi trường sống như tiếp xúc hóa chất, tia xạ… Nguyên nhân có thể đơn lẻ hoặc nhiều yếu tố chồng chéo.
Nam giới nên chủ động đến bệnh viện thăm khám sau khi mắc quai bị để đánh giá mức độ tổn thương của tinh hoàn, trữ tinh trùng bảo tồn khả năng sinh sản khi cần thiết. Khi có bất kỳ biểu hiện nào ở cơ quan sinh sản như đau tức khó chịu, có khối phồng ở bẹn… nên đến bệnh viện để khám và điều trị kịp thời.
Vợ chồng kết hôn sau một năm chưa có con (6 tháng với phụ nữ ngoài 35 tuổi) nên đến bệnh viện có Trung tâm Hỗ trợ sinh sản để được khám và điều trị toàn diện, tránh bỏ sót bệnh lý, giúp hiệu quả điều trị cao hơn, tránh được các cuộc phẫu thuật không cần thiết về sau.
*Tên bệnh nhân đã được thay đổi
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH