TP.HCM – Từng sinh cực non ở tuần 25, Sơn, 3 tuổi, nhập viện vì sốt cao, lừ đừ, bác sĩ chẩn đoán viêm phổi nặng do đồng nhiễm RSV, phế cầu khuẩn, Haemophilus influenzae và Burkholderia cepacia.

ThS.BSNT.CKI Vương Ngọc Thiên Thanh, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, Sơn nhập viện cấp cứu trong tình trạng suy hô hấp, thở co lõm ngực, lừ đừ và sốt cao 40 độ C. Êkíp nhanh chóng cho Sơn thở oxy, khí dung và truyền thuốc đường tĩnh mạch.

Chỉ số SpO2 lúc nhập viện là 90% và kết quả X-quang phổi thấy viêm phổi lan tỏa 2 bên, xét nghiệm PCR đàm phát hiện đồng thời 4 tác nhân. Bác sĩ chẩn đoán Sơn bị viêm phổi nặng do nhiễm cùng lúc Streptococcus pneumoniae (phế cầu khuẩn), Haemophilus influenzae, virus hợp bào hô hấp (RSV) và Burkholderia cepacia – vi khuẩn thường sống trong đất, nước, hiếm gây bệnh ở trẻ khỏe, chủ yếu gặp ở người có bệnh phổi mạn tính.

Theo bác sĩ Thanh, tình trạng nhiễm đồng thời nhiều tác nhân gây bệnh đường hô hấp có thể khiến phản ứng viêm diễn tiến phức tạp, làm tăng nguy cơ tổn thương phổi và suy hô hấp, nhất là ở trẻ có tiền sử sinh cực non như Sơn.

Bác sĩ chỉ định truyền thuốc kháng sinh và dịch qua đường tĩnh mạch, đồng thời hỗ trợ hô hấp bằng oxy qua gọng mũi và theo dõi sát nhịp thở, độ bão hòa oxy cùng các dấu hiệu sinh tồn. Sau 11 ngày điều trị, tình trạng hô hấp và sức khỏe của Sơn ổn định, được xuất viện.

Viêm phổi là tình trạng phổi bị viêm nhiễm do sự xâm nhập của các tác nhân gây nhiễm trùng, gây nên các phản ứng kích thích, tổn thương nhu mô phổi, khiến các túi phế nang chứa đầy mủ và dịch. Ban đầu, trẻ sốt nhẹ, mệt mỏi, biếng ăn, nghẹt mũi, ho… Khi bệnh chuyển sang giai đoạn nặng hơn, trẻ sốt cao, li bì, khó thở, mất nước, đau tức ngực… thiếu hụt oxy đến các cơ quan.

Nếu không được kiểm soát đúng cách và kịp thời, viêm phổi có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng máu, tràn dịch màng phổi, áp xe phổi, xẹp phổi, viêm phổi hoại tử… thậm chí đe dọa tính mạng của trẻ. Trẻ sinh non, cực non và cân nặng lúc sinh thấp, dưới 1.000g như Sơn là nhóm nguy cơ cao của bệnh viêm phổi.

Bác sĩ Thanh giải thích, trẻ sinh cực non lúc 25 tuần tuổi, giai đoạn phổi còn rất non yếu, các cấu trúc đảm nhiệm chức năng trao đổi khí chưa phát triển hoàn thiện. Trẻ sinh ở tuổi thai này thường thiếu hụt surfactant, chất hoạt động bề mặt giúp các phế nang không bị xẹp khi thở. Nhiều trẻ cần hỗ trợ hô hấp bằng thở máy, áp lực dương liên tục (CPAP) hoặc oxy trong thời gian dài để duy trì sự sống.

Mặc dù Sơn đã được 3 tuổi, những tổn thương do sinh cực non vẫn để lại di chứng ở phổi như bệnh phổi mạn có thể kéo dài nhiều năm, khiến trẻ dễ nhiễm trùng hô hấp và dễ diễn tiến nặng.

“Trẻ sinh cực non cần được theo dõi sức khỏe hô hấp lâu dài, bởi nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng có thể cao hơn so với trẻ sinh đủ tháng”, bác sĩ Thanh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, đồng nhiễm nhiều tác nhân cùng lúc gồm RSV, phế cầu, Haemophilus influenzae và Burkholderia cepacia là yếu tố khiến bệnh diễn tiến nhanh và nặng hơn nhiều so với nhiễm một tác nhân đơn lẻ. RSV làm tổn thương niêm mạc đường thở, tạo điều kiện cho vi khuẩn bám dính và bội nhiễm.

Bác sĩ Thanh cho biết, từ khoảng tháng 10 đến nay, số lượng trẻ đến khám do nhiễm trùng hô hấp tăng, chủ yếu các bệnh như cúm, viêm mũi họng cấp, viêm amidan, viêm phổi, viêm tiểu phế quản, viêm phế quản.

Bác sĩ Thanh khuyến cáo, phụ huynh cần chủ động bảo vệ sức khỏe của trẻ, đặc biệt là trẻ sinh non, sinh cực non, bằng cách tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch theo khuyến cáo của Bộ Y tế, đặc biệt các vaccine bảo vệ hệ hô hấp như vaccine phòng RSV, cúm, phế cầu khuẩn, Haemophilus influenzae type B (Hib); duy trì chế độ dinh dưỡng, vận động phù hợp lứa tuổi; ngủ đủ giấc; hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người có triệu chứng mắc bệnh hô hấp. Trẻ cần tránh khói thuốc lá, khói bụi và môi trường ô nhiễm.

Khi trẻ có dấu hiệu thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực, khò khè, tím tái, bỏ bú hoặc bỏ ăn, li bì, lừ đừ, sốt cao khó hạ, nôn nhiều hoặc có biểu hiện mất nước, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay để bác sĩ khám, xác định nguyên nhân và xử trí phù hợp.

* Tên nhân vật đã được thay đổi.