Tự bỏ thuốc tiểu đường suốt hai năm để tập luyện và dùng thực phẩm chức năng, anh Dương (43 tuổi, Tây Ninh) nhập viện cấp cứu vì nhồi máu cơ tim do hẹp nặng mạch vành.

Sau trận đánh quần vợt quen thuộc, anh Dương đột nhiên cảm thấy đau thắt ngực, khó thở, người tím tái, nhanh chóng được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ). Các xét nghiệm và chụp CT hơn 100.000 lát cắt cho Anh Dương được chẩn đoán nhồi máu cơ tim do mạch vành xơ vữa, hẹp 70%, lập tức được truyền dịch, dùng thuốc điều trị khẩn cấp.. Cùng với đó, chỉ số đường huyết của người bệnh ở mức rất cao, mặc dù được kiểm soát tại chỗ khi cấp cứu nhưng anh Dương phải điều trị tiểu đường và giảm cân ngay sau khi tình trạng ổn định.

Anh Dương cho biết, anh có thói quen ăn nhiều đồ chiên xào, uống nhiều bia rượu. 2 năm trước, khi khám sức khỏe định kỳ tại công ty, bác sĩ đã chẩn đoán anh Dương bị tiểu đường type 2, chỉ số đường huyết dao động 8-12 mmol/L, HbA1C 8,5% trên nền thừa cân, béo phì với cân nặng 89kg. Mặc dù được bác sĩ kê đơn thuốc điều trị tiểu đường nhưng sợ phải phụ thuộc vào thuốc suốt đời, anh Dương quyết định chỉ thay đổi lối sống và kết hợp bổ sung một số thực phẩm chức năng mua từ nước ngoài.

Thấy cơ thể không có dấu hiệu bất thường, không mệt mỏi, anh Dương tin mình đang đi đúng hướng nên tiếp tục duy trì và tăng cường tập thể dục. Một năm sau, anh thấy mắt nhìn mờ hơn, nghĩ viễn thị do tuổi tác nên không kiểm tra.

BS.CKII Trần Thùy Ngân, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhận định, đây là trường hợp xơ vữa mạch máu do biến chứng mạch máu lớn ở người bệnh tiểu đường không kiểm soát đường huyết. Đường huyết cao làm tăng lượng cholesterol xấu, gia tăng tính kết dính ở thành mạch máu, các tiểu cầu dễ tích tụ lại ở vùng mạch máu đã bị tổn thương. Các sợi fibrin (protein dạng sợi không hòa tan, đóng vai trò then chốt trong quá trình đông máu) cũng tồn tại lâu hơn ở người bệnh tiểu đường, dẫn đến nguy cơ mắc xơ vữa động mạch cao hơn. Người bệnh tiểu đường bị xơ vữa mạch máu có thể biểu hiện đau thắt ngực ổn định hoặc không ổn định, nhồi máu cơ tim hoặc rối loạn nhịp tim.

Xơ vữa mạch vành gây hẹp thiếu máu nuôi, cơ tim sẽ chết gây triệu chứng đau ngực (đau thắt ngực). Nhồi máu cơ tim do xơ vữa mạch máu xảy ra khi mảng bám (cholesterol, chất béo) tích tụ trong động mạch vành nứt vỡ, hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn dòng máu nuôi tim. Để bảo vệ mạch máu không bị tiếp tục tổn thương, hạn chế tối đa tình trạng hẹp tiến triển, anh Dương phải kiểm soát được đường huyết, duy trì cân nặng ổn định. Ngoài xơ vữa mạch máu, người bệnh còn bị tổn thương võng mạc do tiểu đường.

Anh Dương được chỉ định sử dụng thuốc thế hệ mới vừa điều trị tiểu đường vừa hỗ trợ giảm cân. “Thừa cân là yếu tố gây tăng huyết áp, tiểu đường, thoái hóa xương khớp… tất cả đều làm đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch. Giữ cân nặng lý tưởng sẽ giúp giảm quá trình xơ vữa động mạch”, bác sĩ Ngân nói.

Người bệnh đồng thời được tư vấn rất kỹ về chế độ ăn uống khoa học, tốt cho tim mạch và đường huyết: ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế tinh bột tinh chế, giảm chất béo bão hòa, giảm đường, hạn chế tối đa rượu bia. Anh cũng được hướng dẫn các bài tập vận động phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.

Sau 3 tháng điều trị tích cực, anh Dương đã giảm được 12kg, đường huyết được kiểm soát tốt. Tái khám cho thấy tình trạng hẹp mạch vành không tiến triển thêm, được chỉ định tiếp tục theo dõi, chưa cần đặt stent.

Bác sĩ Ngân cho biết, biến chứng mạch máu lớn của bệnh tiểu đường làm tăng gấp 2-4 lần xuất hiện các bệnh động mạch vành, bệnh động mạch ngoại biên và bệnh mạch máu não. Tần suất bệnh mạch vành hoặc đột quỵ ở người bệnh tiểu đường chiếm khoảng 34% ở cả nam và nữ. Duy trì mức đường máu và cân nặng ổn định ở người tiểu đường giúp ngăn ngừa nhiều biến chứng.

*Tên người bệnh đã thay đổi