HÀ NỘI – Bé Nam, 9 tháng tuổi, ho có đờm, sốt 38,5 độ C, nổi nốt dạng phỏng nước ở tay, chân, ngực và quanh miệng, chẩn đoán mắc tay chân miệng kèm viêm phế quản cấp do virus hợp bào hô hấp (RSV).

ThS.BS Hoàng Minh Tiến, Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết trẻ có nốt đỏ rải rác ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, ngực và quanh miệng. Niêm mạc miệng họng có nốt loét, phổi có ran phế quản hai bên. Test nhanh tác nhân gây bệnh hô hấp cho kết quả dương tính với RSV. Phim X-quang ngực ghi nhận hình ảnh dày thành các nhánh phế quản hai bên. Qua quan sát lâm sàng, bác sĩ chẩn đoán trẻ mắc tay chân miệng độ 1 có nguy cơ chuyển độ 2a, viêm phế quản cấp do RSV và viêm mũi họng cấp, chỉ định nhập viện điều trị.

Bệnh nhi được điều trị nội trú bằng kháng sinh uống do xét nghiệm có biểu hiện nhiễm khuẩn nhẹ, kết hợp các thuốc hỗ trợ triệu chứng hô hấp, khí dung và chăm sóc tổn thương da, niêm mạc miệng. Trong ngày đầu, trẻ có thời điểm sốt 38,7 độ C, phổi xuất hiện ran phế quản hai bên nhưng chưa có dấu hiệu suy hô hấp.

Sau 3 ngày nhập viện điều trị, bé hết sốt, tỉnh táo, không ghi nhận dấu hiệu giật mình. Các nốt phỏng nước dần se lại, tổn thương loét ở miệng cải thiện. Tuy nhiên, tình trạng ho đờm, khò khè còn kéo dài, có thời điểm tăng lên, khiến trẻ tiếp tục được theo dõi và điều chỉnh chỉ định điều trị. Những ngày sau, bé ăn khá hơn, các tổn thương da giảm dần, không ghi nhận dấu hiệu suy hô hấp hay bất thường thần kinh trong các lần thăm khám.

Sau 6 ngày điều trị nội trú, trẻ được chỉ định xuất viện trong tình trạng ổn định, tiếp tục dùng thuốc theo đơn tại nhà và theo dõi diễn biến hô hấp.

Theo bác sĩ, tay chân miệng thường biểu hiện bằng các nốt hồng ban hoặc phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, kèm loét miệng. Phần lớn trường hợp diễn tiến nhẹ, song một số trẻ có thể xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp.

Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ và có thể lây qua tiếp xúc với dịch tiết, dịch từ các nốt phỏng, phân hoặc đồ vật nhiễm virus. Trẻ có thể đau miệng, ăn uống kém do loét niêm mạc, vì vậy gia đình cần theo dõi khả năng ăn uống, lượng nước tiểu và tình trạng toàn thân trong thời gian mắc bệnh.

Giật mình bất thường, run tay chân, đi đứng loạng choạng, lừ đừ hoặc co giật là những dấu hiệu cảnh báo cần được đánh giá y tế kịp thời. Sốt cao kéo dài, nôn nhiều, quấy khóc bất thường hoặc mệt lả cũng là những biểu hiện phụ huynh không nên chủ quan. Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ bệnh nặng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế, không chờ các triệu chứng tự thuyên giảm.

Trong khi đó, virus hợp bào hô hấp (RSV) có thể gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như ho, nghẹt mũi, chảy mũi, sốt; một số trẻ có thể tiến triển thành viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi, xuất hiện thở nhanh, khò khè, khó thở và bú kém. Ở trẻ nhỏ, các triệu chứng ban đầu đôi khi không đặc hiệu, dễ nhầm với cảm lạnh thông thường. Phụ huynh nên chú ý diễn biến hô hấp, nhất là khi trẻ ho tăng, thở nhanh hoặc ăn, bú giảm rõ rệt.

Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh theo dõi sát trẻ mắc tay chân miệng, đưa con đến cơ sở y tế khi xuất hiện giật mình bất thường, nôn ói nhiều, lừ đừ, run tay chân hoặc co giật. Với trẻ nhiễm RSV, các dấu hiệu như thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, tím tái hoặc bỏ bú cũng cần được kiểm tra ngay.

Để hạn chế lây lan, người chăm sóc cần rửa tay bằng xà phòng, đặc biệt sau khi thay tã hoặc vệ sinh cho trẻ; thường xuyên làm sạch đồ chơi và các bề mặt trẻ tiếp xúc. Khi trẻ mắc bệnh, nên hạn chế tiếp xúc gần với trẻ khác và thực hiện hướng dẫn chăm sóc, phòng lây nhiễm của nhân viên y tế.

*Tên người bệnh đã được thay đổi.