Khám thai ở tuần 39, chị Thảo, 28 tuổi, được bác sĩ siêu âm phát hiện nhau bong non 20%, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh kích hoạt cấp cứu sản khoa mổ khẩn, cứu thành công hai mẹ con.

Chị Thảo mang thai con đầu lòng, khám thai thường xuyên tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Tuần thai 35, chị phải nhập viện do rỉ ối, được các bác sĩ điều trị ổn định, thai kỳ tiến triển tốt.

Đến tuần 39, chị đi tái khám theo lịch hẹn, một mình từ Đồng Nai đến bệnh viện khám thai. ThS.BS La Hồng Châu, Trưởng đơn vị Chẩn đoán Hình ảnh Sản Phụ khoa, Trung tâm Chẩn đoán Hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết siêu âm thai phát hiện khối bất thường ở mép trái bánh nhau, chẩn đoán nhau bong non 20%.

Nhau bong non là một biến chứng sản khoa nguy hiểm xảy ra khi bánh nhau tách khỏi thành tử cung trước khi em bé chào đời. Tình trạng này không chỉ gây chảy máu nhiều mà còn gián đoạn cung cấp oxy cho thai nhi đe dọa sức khỏe mẹ và bé.

Bác sĩ Châu lập tức hội chẩn khẩn cùng BS.CKII Lê Thanh Hùng, Phó khoa Sản, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kích hoạt cấp cứu sản khoa, nếu chậm trễ có nguy cơ suy thai, băng huyết, rối loạn đông máu và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Êkíp phẫu thuật và gây mê hồi sức chạy đua thời gian sẵn sàng tại phòng mổ trong lúc sản phụ còn ở khu khám bệnh.

BS.CKI Nguyễn Quang Nhật, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trực tiếp phẫu thuật cho hay, êkíp rạch da tiếp cận buồng tử cung phát hiện nước ối nhuộm đỏ kèm 500 ml máu cục, bé gái nặng 3 kg chào đời, hơi thở yếu. Bé được hỗ trợ thở oxy qua mũi trong thời gian ngắn, sau đó có thể tự thở.

Sau khi đưa em bé chào đời, bác sĩ Nhật tập trung kiểm soát nguy cơ băng huyết ở người mẹ. Êkíp sử dụng thuốc tăng co bóp tử cung, kiểm tra khả năng co hồi và tình trạng chảy máu trước khi hoàn tất phẫu thuật. Tử cung co hồi tốt, sản phụ được bảo tồn tử cung, lượng máu mất trong ca mổ khoảng 500 ml.

Sau mổ, chị Thảo tỉnh táo, mạch và huyết áp ổn định, tử cung gò chắc, vết mổ khô. Hai mẹ con được tiếp tục theo dõi sau cấp cứu. Bé khỏe mạnh, còn người mẹ được uống bổ sung sắt, sức khỏe dần hồi phục, xuất viện sau 4 ngày.

Theo bác sĩ Nhật, nhau bong non là một tai biến sản khoa đột ngột và cực kỳ nguy hiểm, thường xuất hiện trong 3 tháng cuối thai kỳ. Mức độ nguy hiểm của nhau bong non phụ thuộc vào mức độ bong nhau (một phần hay toàn phần), tốc độ diễn tiến, và thời điểm xảy ra trong thai kỳ.

Trường hợp chị Thảo, vùng bong nhau được phát hiện khi thai phụ chưa có biểu hiện rầm rộ, cấp cứu kịp thời, nên lượng máu mất ước lượng chỉ khoảng 500 ml. Việc nhận diện bất thường trên siêu âm, hội chẩn và chuyển mổ khẩn giúp êkíp chủ động xử trí trước khi tình trạng tiến triển nặng hơn.

“Ca mổ diễn ra khẩn cấp nên người nhà chưa kịp có mặt, tôi cũng chưa chuẩn bị giỏ đồ đi sinh”, chị Thảo nhớ lại. Chị cho biết ban đầu không khỏi lo lắng, sợ hãi, song được các bác sĩ động viên, trấn an trong quá trình chuẩn bị phẫu thuật, chị dần bình tĩnh. Trước đó chị có biểu hiện đau trằn cứng bụng, nghĩ thai gò ở những tháng cuối thai kỳ, nên đi khám như thường quy.

Theo bác sĩ Nhật, có nhiều nguyên nhân và yếu tố tăng nguy cơ nhau bong non, trong đó phổ biến nhất là tình trạng huyết áp cao trong thai kỳ nhất là mẹ bầu tiền sản giật, cao huyết áp. Ngoài ra, tiền sử nhau bong non ở lần mang thai trước cũng làm tăng nguy cơ biến chứng ở lần mang thai này. Một số yếu tố khác như chấn thương vùng bụng, tai nạn, té ngã, vỡ ối sớm hoặc đa ối hoặc sử dụng chất kích thích có thể tổn thương mạch máu dẫn đến mạch máu bánh nhau.

Nhau bong non có thể nhận biết qua dấu hiệu đau bụng đột ngột, tử cung căng cứng, chảy máu âm đạo, đau lưng, hoa mắt chóng mặt do mất máu nhiều, thai máy giảm. Đáng lưu ý, một số trường hợp máu tụ phía sau bánh nhau nên không có dấu hiệu xuất huyết âm đạo rõ rệt. Việc khám thai đều đặn giúp nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và can thiệp kịp thời, có thể hạn chế tối đa các biến chứng nặng nề.