Biết mình vô sinh, anh Vinh (43 tuổi) sốc, mặc cảm, muốn giải thoát cho vợ, nhưng người vợ tào khang không bỏ cuộc, vực dậy tinh thần giúp chồng vượt qua mặc cảm để “tìm con”.

Kết hôn 6 năm không có con, anh Vinh (43 tuổi, ngụ TP HCM) bối rối khi vợ (chị Hương, 35 tuổi) hoài nghi về khả năng sinh sản. Ngược lại, thấy sinh lý bình thường, quan hệ đều đặn, anh Vinh cho là nguyên nhân muộn con đến từ vợ, muốn chị Hương khám sức khỏe sinh sản trước.

Chị Hương tới hai bệnh viện, kết quả thăm khám bình thường, lúc này anh Vinh mới chấp nhận đến một bệnh viện tại TP HCM để kiểm tra, lặng người khi biết xét nghiệm tinh dịch đồ không có tinh trùng dẫn đến vô sinh.

“Tôi sốc, tự hỏi khả năng sinh lý hoàn toàn bình thường, sao lại vô sinh?”, anh Vinh nói, cho biết vợ anh không trách móc vì bệnh tình không ai mong muốn nhưng tâm lý anh rất mặc cảm. Đặc biệt, sau lần đầu tiên mổ micro-TESE không tìm thấy tinh binh, cảm giác tuyệt vọng bao trùm khiến anh Vinh trở nên kiệm lời, ít chuyện trò với vợ, né tránh khi nhắc đến việc điều trị vô sinh, mối quan hệ vợ chồng dần lạnh nhạt.

Những lúc nhụt chí, anh Vinh đề nghị ly hôn, giải thoát cho vợ. Mặc chồng nói nặng nói nhẹ, chị Hương vẫn kiên trì động viên. Năm 2023, họ đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM (IVF Tâm Anh TP HCM). “Tôi coi đây là cơ hội cuối cùng cho vợ chồng, nếu vẫn thất bại, hoặc là chấp nhận số phận không con, hoặc là vợ chồng giải thoát cho nhau”, anh Vinh chia sẻ.

Tương tự, anh Tân (24 tuổi, ngụ Bà Rịa – Vũng Tàu), không dám đối diện với sự thật khi được chẩn đoán không có tinh trùng, vô sinh ở tuổi đôi mươi. Do tiền sử mắc quai bị dẫn đến teo tinh hoàn, anh theo lời mẹ uống các loại thuốc đông y trong suốt ba năm với quan niệm tráng dương bổ thận nhưng vẫn không có kết quả.

“Nhắc tới uống thuốc, chữa vô sinh là tôi chán nản, căng thẳng, không muốn ở nhà. Vợ khuyên tôi mổ, nếu thất bại sẵn sàng cùng tôi xin con nuôi hoặc chấp nhận không có con”, anh Tân cho hay.

Đó là hai trong nhiều trường hợp nam giới vượt qua mặc cảm đến điều trị hiếm muộn tại IVF Tâm Anh TP HCM. Bác sĩ Ngô Đình Triệu Vỹ cho biết, anh Tân được thực hiện vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng vào cuối năm 2022 thành công tìm được 5 tinh binh hiếm hoi và trữ đông.

Đầu năm 2023, vợ anh được kích thích buồng trứng, chọc hút thu được 7 trứng trưởng thành, thụ tinh ống nghiệm cùng tinh trùng rã đông của chồng tạo được ba phôi. Chị Hồng (32 tuổi, vợ anh Tân) được chuẩn bị nội mạc tử cung đủ điều kiện, chuyển một phôi vào tử cung và đậu thai. Cuối năm 2023, chị sinh được bé gái khỏe mạnh 3,2 kg.

Trường hợp của anh Vinh được ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng Đơn vị Nam học, IVF Tâm Anh TP HCM khám toàn diện, ghi nhận nguyên nhân vô tinh do bệnh lý giãn tĩnh mạch thừng tinh độ nặng, gây tổn thương tinh hoàn, thoái hóa các ống sinh tinh.

Anh Vinh được phẫu thuật thắt tĩnh mạch thừng tinh giãn giúp cải thiện khả năng tưới máu nuôi tinh hoàn tốt hơn. Cuối tháng 4/2024, anh Vinh được bác sĩ Huy cùng ê kíp thực hiện vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng thành công tìm được 15 tinh binh quý giá, toàn bộ được trữ đông sẵn sàng cho chu kỳ thụ tinh ống nghiệm với trứng của người vợ trong thời gian tới.

“Vợ chồng tôi hạnh phúc khôn tả vì ước mơ có con đang rất gần”, anh Vinh xúc động nói.

Theo bác sĩ Huy, tại IVF Tâm Anh TP HCM, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận và điều trị thành công cho những vợ chồng hiếm muộn nguyên nhân từ người chồng, tỷ lệ khoảng 50%, nhiều trường hợp vô sinh lâu năm, điều trị thất bại ở các trung tâm trước đó. Khác với nữ giới thường chấp nhận tình trạng vô sinh khá nhanh, bình thản đối diện và kiên trì chữa trị, thì hầu hết nam giới đều sốc, tâm lý mặc cảm và né tránh điều trị.

Cho đến nay chưa có nghiên cứu sâu và quần thể rộng về ảnh hưởng tâm lý của nam giới khi vô sinh. Một nghiên cứu trên quần thể nhỏ tại Hà Lan về tác động tâm lý xã hội của nam giới khi phát hiện vô sinh đang điều trị thụ tinh ống nghiệm tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (IVF-ICSI) được công bố năm 2024, với mười chín người đàn ông vô sinh, đang hoặc đã trải qua IVF-ICSI cho biết đã trải qua nhiều hậu quả tâm lý xã hội khác nhau do vô sinh, như cảm xúc thay đổi, ít chia sẻ thông tin, một số trường hợp cảm giác đau buồn và tội lỗi, khủng hoảng trong cuộc sống.

Theo các chuyên gia, việc nhận ra tác động của tình trạng vô sinh đối với nam giới giúp tạo điều kiện cho họ điều trị tốt hơn.

Bác sĩ Huy cho biết, tại IVF Tâm Anh TP HCM, khi tư vấn cho nhiều trường hợp, nam giới tự mặc định là phái mạnh, đánh đồng khả năng sinh sản thuộc bản lĩnh đàn ông. Do đó khi phát hiện vô sinh, nam giới thường mặc cảm, tự ti về khả năng sinh lý, ngại trò chuyện về vấn đề này và ngại điều trị. Quá trình thăm khám điều trị cần sự thấu hiểu, đồng hành, kiên nhẫn hỗ trợ tâm lý từ gia đình, đặc biệt là người vợ.

Tại IVF Tâm Anh TP HCM, các bác sĩ cũng chú trọng tư vấn tâm lý, nâng đỡ tinh thần, giải thích cặn kẽ các nguyên nhân vô sinh nam. Trên thực tế, nhiều nam giới có khả năng sinh lý bình thường, thậm chí sung mãn vẫn có thể vô sinh.

“Bác sĩ giải thích cặn kẽ giúp nam giới hiểu rõ tình trạng bệnh, phương pháp điều trị, tỷ lệ điều trị thành công, giải tỏa tâm lý giúp yên tâm bước vào quá trình điều trị, tăng hiệu quả điều trị”, bác sĩ Huy chia sẻ.

Nam giới vô sinh chủ yếu do các nguyên nhân như bệnh lý giãn tĩnh mạch thừng tinh (chiếm 1/3 các trường hợp vô sinh nam), biến chứng sau mắc bệnh quai bị, đột biến gene, di truyền, chấn thương tắc nghẽn ống dẫn tinh, yếu tố lối sống thiếu khoa học…

Nam giới sau kết hôn một năm chưa có con hoặc mọi bất thường ở cơ quan sinh dục nên đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản để được khám, chẩn đoán và điều trị sớm. Với nam giới chưa kết hôn khi phát hiện nguyên nhân vô sinh, nên cân nhắc trữ tinh trùng bảo tồn khả năng sinh sản cho tương lai. Nam giới cũng cần tạo dựng lối sống lành mạnh để góp phần cải thiện khả năng sinh sản.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi