TP.HCM- Chị Hương, 38 tuổi, thể trạng béo phì, cân nặng 87kg, vô sinh 9 năm, trong vòng 3 tháng đã giảm 15kg, thành công đậu thai.

Chị Hương cao 1m65, cơ địa thừa cân béo phì từ nhỏ. Sau kết hôn cân nặng liên tục tăng đến 87kg, chỉ số khối cơ thể BMI (lượng mỡ cơ thể dựa trên chiều cao và cân nặng) là 32.1. Chỉ số này được tính bằng cân nặng (kg) chia cho chiều cao (m) bình phương. Các ngưỡng cụ thể để đánh giá tùy theo vùng, dân tộc. Theo quy định của Bộ Y tế Việt Nam, chỉ số này từ 23 là thừa cân, từ 25 là béo phì. Chị còn mắc bệnh đái tháo đường type 2 điều trị thường xuyên bằng thuốc trong nhiều năm nay.

Sau 9 năm không có con, vợ chồng chị đến khám tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (IVF Tâm Anh TP.HCM) vào cuối năm 2024. Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Tú, cho biết, phụ nữ béo phì thường bị rối loạn chức năng của trục dưới đồi, tuyến yên, buồng trứng, gây rối loạn nội tiết, chu kỳ kinh nguyệt thưa thớt.

Các tế bào mỡ cũng hoạt động như một cơ quan nội tiết, giải phóng một số phân tử có hoạt tính sinh học gây kháng insulin, viêm, tăng huyết áp, nguy cơ bệnh tim mạch, đông máu và hạn chế sự trưởng thành của nang trứng giảm khả năng thụ thai.

Nguy cơ vô sinh ở phụ nữ béo phì tăng gấp 3 lần so với bình thường. Những trường hợp này khi điều trị bằng các phương pháp hỗ trợ sinh sản, tỷ lệ thành công thấp do chất lượng trứng kém, lớp niêm mạc tử cung đáp ứng kém, ngăn cản phôi thai làm tổ và phát triển.

Chị Hương lớn tuổi, tình trạng thừa cân béo phì nhiều năm, xét nghiệm dự trữ buồng trứng (AMH) chỉ còn 0.9 ng/mL. Bác sĩ Tú phối hợp cùng các bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường xây dựng phác đồ điều trị an toàn và hiệu quả nhất cho người bệnh.

Chị Hương được dùng thuốc kích thích buồng trứng liều lượng nhẹ, thu được 14 noãn (trứng), thụ tinh và nuôi cấy trong labo siêu sạch, thu được bảy phôi ngày 3. Phôi tiếp tục nuôi cấy đến giai đoạn ngày 5 thu được 5 phôi chất lượng tốt. Toàn bộ phôi được trữ đông, chờ thời điểm chuyển phôi lý tưởng giúp tăng tỷ lệ đậu thai và thai kỳ khỏe mạnh.

Người bệnh quyết tâm giảm cân, được các bác sĩ Trung tâm Giảm cân, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM phối hợp xây dựng phác đồ điều trị đa mô thức kết hợp dùng thuốc, thay đổi chế độ dinh dưỡng và vận động phù hợp với bệnh nền.

Chị Hương được hướng dẫn ăn uống khoa học, đủ chất như ăn nhiều protein nạc, rau xanh, giảm lượng tinh bột, tránh đồ ăn nhiều đường, dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn. Chị không cần bỏ hoàn toàn các món yêu thích nhưng ăn với lượng vừa phải. Phác đồ đơn giản, dễ thực hiện giúp người bệnh tâm lý thoải mái và tăng hiệu quả điều trị.

Chị Hương giao công việc bán hàng thực phẩm chế biến sẵn cho nhân viên, chỉ giữ vai trò quản lý. Để tránh quên uống thuốc, chị đặt báo thức nhắc nhở vào các khung giờ, dành thời gian 30 phút buổi sáng và buổi tối để đi bộ và tập các bài tập nhẹ nhàng tăng cường vận động, giữ tinh thần lạc quan để thực hiện mục tiêu sớm có con. Sự kết hợp nhiều yếu tố giúp chị không còn cảm giác đói hay thèm ăn liên tục như trước. Tháng đầu tiên, chị Hương bất ngờ khi giảm được 5kg. Kiên trì thêm hai tháng, chị giảm được tổng cộng 15kg.

Đầu tháng 3, chị Hương được bác sĩ Tú xây dựng phác đồ chuẩn bị niêm mạc tử cung đủ điều kiện, kiểm soát tốt đường huyết. Bác sĩ chuyển một phôi ngày 5 loại tốt vào lòng tử cung. Sau 14 ngày chuyển phôi, kết quả xét nghiệm nồng độ beta HCG của chị Hương lên đến 500 mIU/ml xác định đậu thai. Người bệnh được các bác sĩ IVF Tâm Anh TP.HCM chăm sóc thai kỳ chặt chẽ đến tuần thứ 12 và tiếp tục chuyển đến theo dõi tại Trung tâm Sản Phụ khoa giúp thai kỳ an toàn.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), toàn cầu có khoảng 1,9 tỷ người thừa cân béo phì. Việt Nam là nước có số người béo phì tăng nhanh nhất Đông Nam Á với tỷ lệ gia tăng hàng năm là 38%, các nước khác gia tăng khoảng 10-20%.

Theo bác sĩ Tú, cả béo phì và thừa cân đều gây những bất lợi đến sức khỏe tổng thể và sức khỏe sinh sản. Các chương trình giảm cân thông qua việc thay đổi lối sống ở phụ nữ béo phì đã được chứng minh là có thể phục hồi chu kỳ kinh nguyệt, cải thiện khả năng thụ thai, đảm bảo tỷ lệ thành công khi điều trị bằng các phương pháp hỗ trợ sinh sản, giảm các nguy cơ biến chứng trong thai kỳ.

Tại IVF Tâm Anh TP.HCM, với sự phối hợp đa chuyên khoa gồm Hỗ trợ sinh sản, Nội tiết – Đái tháo đường, Trung tâm Giảm cân, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận và điều trị thành công cho những người bệnh vô sinh hiếm muộn có thể trạng thừa cân béo phì.

Bác sĩ Tú khuyến cáo, vợ chồng sau kết hôn một năm chưa có thai, thể trạng thừa cân béo phì, mắc các bệnh lý nền đái tháo đường, tăng huyết áp… nên đến khám và điều trị với phác đồ cá thể hóa phù hợp nhất với tình trạng giúp sớm có con, thai kỳ an toàn.

*Tên người bệnh đã được thay đổi