Sau vài lần thoa loại kem dưỡng ẩm mới mua trên mạng, chị Vy (28 tuổi, TP.HCM) nóng rát, ngứa và bong da nhiều, tình trạng ngày càng nghiêm trọng.

Chị Vy cho biết gần đây, thấy da hơi khô, chị mua một loại kem dưỡng trên mạng về sử dụng, không rõ thành phần. Tuy nhiên, sau vài lần bôi, da bắt đầu ngứa, đỏ và nóng rát. Chị ngừng sử dụng, nhưng tình trạng không cải thiện. Sau khoảng hai tuần, da xuất hiện thêm mụn, trở nên mỏng và dễ đỏ rát hơn.

Thạc sĩ bác sĩ Vũ Thị Thùy Trang, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), cho biết kết quả soi da cho thấy vùng da tổn thương của chị Vy có dấu hiệu suy yếu hàng rào bảo vệ, nhạy cảm hơn bình thường. Dựa vào diễn tiến tổn thương và tiền sử sử dụng sản phẩm, bác sĩ nghi ngờ chị bị tai biến da liên quan đến corticoid, cần điều trị và theo dõi để phục hồi da.

Theo bác sĩ Trang, không thể chỉ dựa vào tình trạng đỏ, ngứa hay nóng rát sau khi sử dụng mỹ phẩm để kết luận người bệnh bị “dị ứng” hoặc tổn thương do corticoid. Những triệu chứng này có thể gặp trong viêm da tiếp xúc kích ứng, viêm da tiếp xúc dị ứng, đợt bùng phát của một bệnh da có sẵn hoặc phản ứng với một số thành phần trong sản phẩm.

Việc xác định nguyên nhân cần dựa vào thời điểm xuất hiện triệu chứng, loại sản phẩm đã sử dụng, thành phần nếu có thể xác định, thời gian và tần suất sử dụng, diễn tiến sau khi ngừng sản phẩm cùng đặc điểm tổn thương khi thăm khám. Trong những trường hợp nghi ngờ viêm da tiếp xúc dị ứng, bác sĩ có thể cân nhắc thực hiện test áp da (patch test) khi phù hợp để tìm tác nhân gây dị ứng.

“Với những trường hợp da thay đổi bất thường hay xuất hiện tình trạng mỏng da, đỏ kéo dài hoặc các mạch máu dưới da rõ hơn, cần đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự xử lý”, bác sĩ nói.

Hàng rào bảo vệ da hoạt động như lớp lá chắn, giúp hạn chế mất nước và ngăn các tác nhân bên ngoài xâm nhập. Khi lớp bảo vệ này suy yếu, da dễ khô, căng, châm chích và phản ứng mạnh hơn với các thành phần tiếp xúc trên bề mặt. Trong trường hợp có sử dụng corticoid không phù hợp, tác động chống viêm có thể làm các biểu hiện viêm giảm nhanh nhưng việc sử dụng kéo dài hoặc không đúng chỉ định, đặc biệt ở vùng da mặt, có thể gây teo da, làm các mạch máu nhỏ trở nên rõ hơn và khiến da nhạy cảm.

Với chị Vy, bác sĩ hướng dẫn ngừng sản phẩm nghi ngờ, sử dụng thuốc bôi theo chỉ định và phục hồi hàng rào bảo vệ da. Đồng thời, chị được kết hợp điều trị thêm laser 6D giúp giảm đỏ da. Công nghệ sử dụng năng lượng laser tác động chọn lọc vào các mạch máu nhỏ dưới da, từ đó giúp giảm giãn mạch và cải thiện tình trạng đỏ da.

Với nền da đang mỏng và nhạy cảm, bác sĩ không sử dụng một mức năng lượng cố định cho mọi trường hợp mà điều chỉnh thông số dựa trên mức độ đỏ, tình trạng da và khả năng đáp ứng. Người bệnh cũng được theo dõi đáp ứng sau từng lần điều trị để hạn chế nguy cơ kích ứng hoặc làm tổn thương nền da đang yếu.

Sau 2 tháng điều trị, vùng da đỏ của chị Vy giảm dần, cảm giác nóng rát và nhạy cảm cũng cải thiện. Tuy nhiên, chị vẫn cần tiếp tục theo dõi, tái khám định kỳ để hạn chế tái kích ứng.

Bác sĩ Trang cho biết khi da xuất hiện phản ứng bất thường sau khi đổi mỹ phẩm, người dùng nên ngừng sản phẩm nghi ngờ và tránh liên tục thử thêm nhiều loại mỹ phẩm hoặc tự mua thuốc bôi, đặc biệt các sản phẩm không rõ thành phần. Việc sử dụng nhiều sản phẩm cùng lúc không chỉ khiến da tiếp xúc thêm với các chất có khả năng gây kích ứng hoặc dị ứng mà còn làm việc truy tìm tác nhân ban đầu trở nên khó khăn hơn.

Người có làn da nhạy cảm nên thử sản phẩm trên một vùng da nhỏ trước khi sử dụng rộng khắp, ưu tiên dùng các loại có nguồn gốc rõ ràng và theo dõi những thay đổi bất thường. Nếu da đỏ rát kéo dài, trở nên mỏng, dễ kích ứng, xuất hiện mạch máu rõ hoặc tổn thương lan rộng, nên đến bệnh viện, có chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da khám, tránh những biến chứng đáng tiếc.

*Tên nhân vật đã được thay đổi