Anh Quang, 39 tuổi, đi khám sau 6 năm kết hôn không có con bất ngờ phát hiện khối u ở não gây suy sinh dục, vô sinh.

Sau kết hôn, anh Quang bị rối loạn cương kéo dài, tự điều trị bằng đông tây y hơn 4 năm không cải thiện. Một năm trở lại đây, chức năng tình dục của anh suy giảm hoàn toàn, không quan hệ vợ chồng. Đầu tháng 3, vợ chồng anh đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (IVF Tâm Anh TP.HCM) với mong muốn điều trị thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để có con.

Bác sĩ Nguyễn Công Danh, Đơn vị Nam học, Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM cho biết, khám lâm sàng thể tích tinh hoàn của người bệnh bình thường, xét nghiệm tinh dịch đồ ghi nhận mật độ và độ di động của tinh trùng tốt. Tuy nhiên, xét nghiệm nội tiết hormone LH (hormone sinh dục được tiết ra từ tuyến yên) ở mức chạm đáy chỉ 1.1 mIU/mL, trong khi chỉ số này ở nam giới khỏe mạnh thường trên 12 mIU/mL.

Nồng độ testosterone thấp, chỉ 4.0 nmol/L, thấp hơn một nửa so với chỉ số trung bình. Đặc biệt, chỉ số prolactin (hormone được tiết ra từ tuyến yên đóng vai trò quan trọng trong nhiều hoạt động sinh lý của cơ thể) tăng rất cao đến 200 ng/mL, chỉ số này ở nam giới dưới 13 ng/mL được xem là bình thường.

Các kết quả cho thấy tinh hoàn của người bệnh vẫn hoạt động sản xuất tinh trùng tốt, tuy nhiên gợi ý một bất thường trong não gây tăng tiết prolactin, não bộ ngừng dẫn truyền tín hiệu đến tinh hoàn để sản xuất tinh trùng và nội tiết tố nam, dẫn đến tình trạng suy sinh dục thứ phát.

“Nếu chỉ tập trung thu tinh trùng để thụ tinh trong ống nghiệm, người bệnh có thể bị bỏ sót bệnh lý nguy hiểm, chất lượng cuộc sống ngày càng suy giảm nặng hơn”, bác sĩ Danh nói, cho biết thêm với lợi thế đa chuyên khoa, IVF Tâm Anh không chỉ giúp người bệnh giải quyết vấn đề có con mà còn kết hợp khám, điều trị điều trị toàn diện các bệnh lý kèm theo.

Anh Quang được chuyển đến khoa Nội tiết – Đái tháo đường, ThS.BS Trần Nguyễn Quỳnh Trâm, Phó khoa, chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI). Kết quả ghi nhận người bệnh có tổn thương tuyến yên lệch trái gây khuyết thành dưới hố yên, lồi vào xoang bướm trái, kích thước khối u lớn 10x9x14 mm. Đây là nguyên nhân khiến người bệnh suy sinh dục thứ phát, vô sinh.

Nếu không phát hiện sớm, khối u tiếp tục gia tăng kích thước, nguy cơ gây chèn ép, ảnh hưởng đến thần kinh thị giác, xuất hiện các dấu hiệu đau đầu dữ dội, buồn nôn, chất lượng cuộc sống suy giảm nặng.

Theo các bác sĩ, người bệnh có thể điều trị nội khoa (bằng thuốc), theo dõi định kỳ khoảng 3-6 tháng sẽ kiểm tra mức độ đáp ứng, thường tỷ lệ hồi phục khoảng 80-90%, có thể cải thiện khả năng tình dục, trong quá trình điều trị chỉ số nội tiết có thể thay đổi, ảnh hưởng khả năng sản xuất tinh trùng. Mặt khác, thời gian điều trị kéo dài, trong khi người vợ lớn tuổi nguy cơ suy giảm số lượng và chất lượng trứng. Nếu người bệnh không đáp ứng với thuốc cần phẫu thuật có thể khiến quá trình điều trị IVF bị trì hoãn, ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công.

Các bác sĩ đa chuyên khoa phối hợp xây dựng phác đồ điều trị toàn diện nhất cho người bệnh. Theo đó, anh Quang được thu tối thiểu hai mẫu tinh trùng, trong đó một mẫu được sử dụng để thụ tinh ống nghiệm cùng noãn của người vợ, mẫu còn lại được trữ đông bảo tồn khả năng sinh sản trong tương lai. Trong lúc người vợ được kích thích buồng trứng để thụ tinh ống nghiệm, người chồng sẽ được điều trị khối u theo chỉ định của các bác sĩ Nội tiết.

“Sự kết hợp đa chuyên khoa gồm Hiếm muộn, Nội tiết, Chẩn đoán hình ảnh, Ngoại thần kinh… giúp người bệnh được điều trị toàn diện nhất, sớm có con và sức khỏe tổng thể cũng như sức khỏe sinh lý sớm trở lại bình thường”, bác sĩ Danh chia sẻ.

Theo bác sĩ Danh, nam giới suy sinh dục với các biểu hiện như rối loạn cương, suy giảm ham muốn có thể do nguyên phát (nguyên nhân do bất thường tại tinh hoàn) hoặc thứ phát (các bất thường ở vùng dưới đồi, trong não hoặc tuyến yên).

Tùy nguyên nhân và tình trạng, người bệnh sẽ được điều trị với phác đồ phù hợp. Thăm khám lâm sàng kỹ lưỡng, chỉ định các xét nghiệm cần thiết, các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại giúp tầm soát chính xác nguyên nhân và giúp bác sĩ xây dựng được phác đồ điều trị toàn diện nhất, tăng tỷ lệ thành công, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người bệnh.

*Tên người bệnh đã được thay đổi