Bé Chi, 2 tuổi, đột ngột sốt cao gần 40 độ C, co giật, nổi hạch ở cổ, bác sĩ xác định viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A.

BS.CKI Bảo Đạt, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8, cho biết bé Chi nhập viện sau một ngày xuất hiện triệu chứng. Ngay khi tiếp nhận, bác sĩ nhanh chóng xử trí cấp cứu, lau mát cơ thể và sử dụng thuốc hạ sốt để kiểm soát thân nhiệt cho bé.

Do trẻ sốt cao kèm nổi hạch vùng cổ, bác sĩ chỉ định xét nghiệm tìm liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes). Kết quả dương tính, bé được chẩn đoán viêm họng do liên cầu nhóm A, kèm co giật do sốt.

Viêm họng do liên cầu ít gặp ở trẻ dưới 3 tuổi. Theo Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Mỹ (IDSA), trong số các trường hợp viêm họng ở trẻ trong độ tuổi đi học, khoảng 37% có kết quả xét nghiệm dương tính với liên cầu khuẩn nhóm A. Trong khi đó, ở nhóm trẻ dưới 3 tuổi, vi khuẩn này chỉ được phát hiện trong khoảng 10-14% trường hợp mắc viêm họng.

Liên cầu khuẩn nhóm A là vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng vùng họng và amidan, khiến trẻ sốt, đau họng, khó nuốt, amidan sưng đỏ, nổi hạch cổ, đôi khi kèm đau bụng, buồn nôn hoặc nôn ói.

Khác với viêm họng do virus thường kèm ho, sổ mũi, khàn tiếng, khi liên cầu khuẩn nhóm A xâm nhập niêm mạc họng có thể gây viêm, sưng amidan và kích hoạt phản ứng miễn dịch khiến cơ thể tăng thân nhiệt. Ở trẻ nhỏ, hệ thần kinh đang phát triển nên thường khởi phát sốt đột ngột kèm đau họng, amidan sưng đỏ, có thể xuất hiện mủ trắng và hạch cổ sưng đau. Tuy nhiên, các triệu chứng ở trẻ dưới 3 tuổi thường không điển hình, dễ nhầm với nhiễm virus đường hô hấp thông thường.

Theo bác sĩ Đạt, nếu không được điều trị phù hợp, vi khuẩn có thể lan sang các vùng lân cận, gây viêm tai giữa, viêm xoang, áp xe quanh amidan hoặc hạch cổ mưng mủ. Khi bệnh diễn tiến nặng hơn, trẻ có thể bị thấp tim cấp, gây tổn thương tim, hoặc viêm cầu thận cấp, ảnh hưởng chức năng thận.

Sau xử trí ban đầu, Chi được nhập viện theo dõi. Bác sĩ chỉ định điều trị kháng sinh nhằm kiểm soát nhiễm khuẩn, kết hợp hạ sốt, bù dịch và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Trong thời gian nằm viện, bé được theo dõi chặt chẽ, đánh giá thân nhiệt, tri giác, khả năng ăn uống và nguy cơ tái diễn co giật.

Sau ba ngày điều trị, Chi hết sốt, giảm ho, hạch cổ không còn sưng, sức khỏe ổn định và được xuất viện. Bác sĩ hướng dẫn gia đình chăm sóc, dùng thuốc theo đơn và đưa trẻ tái khám nếu xuất hiện triệu chứng bất thường.

Bác sĩ Đạt khuyến cáo phụ huynh đưa trẻ đi khám khi sốt cao, đau họng nhiều, ăn uống kém hoặc bỏ ăn, nôn liên tục hoặc nổi hạch cổ sưng đau. Trẻ co giật, khó thở, tím tái, li bì hoặc khó đánh thức cần nhập viện cấp cứu ngay.

Trường hợp trẻ co giật, phụ huynh cần đặt trẻ nằm nghiêng ở vị trí an toàn, tránh va đập và ghi nhận thời gian cơn giật. Không ghì giữ tay chân, đưa vật cứng vào miệng hoặc cố cho trẻ uống thuốc, uống nước. Phụ huynh cần gọi cấp cứu ngay, đặc biệt nếu trẻ co giật lần đầu hoặc cơn giật kéo dài từ 5 phút trở lên.

Để phòng bệnh, phụ huynh hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, hắt hơi và không dùng chung đồ dùng cá nhân với người bệnh. Trẻ mắc viêm họng do liên cầu cần dùng kháng sinh đúng chỉ định, đủ liệu trình, ngay cả khi triệu chứng đã cải thiện.

* Tên người bệnh đã được thay đổi