Người đàn ông 71 tuổi khám sức khỏe phát hiện hẹp nhiều nhánh mạch máu, bác sĩ chẩn đoán do ông mắc bệnh viêm động mạch Takayasu.

Ngày 22/5, ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Trung Tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, viêm động mạch Takayasu là bệnh lý hiếm gặp với tỷ lệ từ 1-2 trên 1.000.000, phần lớn gặp ở nữ giới (9 trong 10 bệnh nhân viêm động mạch Takayasu là phụ nữ). Đây được coi là căn bệnh của người trẻ, hầu hết ở độ tuổi 40-50. Trường hợp bệnh nhân nam ngoài 70 tuổi như ông Toàn là rất hiếm.

Trước đó ông Toàn không có triệu chứng bất thường, tình cờ đi khám sức khỏe thì phát hiện huyết áp tay chân không đều. Bác sĩ Kiều nghi ngờ nguyên nhân do hẹp mạch máu, chỉ định siêu âm mạch máu, đo ABI (chỉ số huyết áp cổ chân/cánh tay), chụp MSCT động mạch cảnh và động mạch vành.

Kết quả ghi nhận cả ba nhánh mạch máu tim của ông hẹp nặng (>90%), hẹp động mạch cảnh hai bên, động mạch cột sống phải và động mạch dưới đòn hai bên hẹp trung bình đến nặng. “Tình trạng hẹp nhiều động mạch gợi ý bệnh lý viêm động mạch Takayasu”, bác sĩ Kiều nói, thêm rằng kết quả xét nghiệm máu khẳng định nghi ngờ này là chính xác.

Viêm động mạch Takayasu ảnh hưởng đến mạch máu lớn nhất trong cơ thể (động mạch chủ) và các nhánh của nó. Bệnh xảy ra khi thành mạch máu bị viêm đưa đến hẹp hoặc phình động mạch. Nếu không phát hiện và điều trị sớm, các mạch máu này sẽ hẹp tiến triển dẫn tới tắc hoàn toàn, gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim.

ThS.BS Trần Thúc Khang, Phó khoa Ngoại tim mạch, Trung Tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhận định, ông Toàn hẹp nặng ba nhánh mạch máu tim (bệnh ba nhánh mạch vành). Tình trạng hẹp diễn tiến từ từ trong nhiều năm, không biểu hiện triệu chứng. Nhờ khám sức khỏe, bệnh nhân phát hiện được các tổn thương nặng của mạch vành trước khi biến chứng nhồi máu cơ tim.

Bác sĩ Khang cùng êkíp tiến hành phẫu thuật bắc cầu mạch vành cho ông Toàn. Điều đặc biệt ở bệnh nhân này là các động mạch dưới đòn hai bên đều hẹp nặng. Vì thế, động mạch vú trong (xuất phát từ động mạch dưới đòn) hay động mạch quay thường được sử dụng làm cầu nối mạch vành, đều không sử dụng được. Bác sĩ dùng tĩnh mạch hiển của bệnh nhân để làm cầu nối, tạo một đường tưới máu mới đi vòng qua những vị trí tắc hẹp để tưới máu cho cơ tim. Phẫu thuật được thực hiện với tim đập và không cần máy tuần hoàn ngoài cơ thể.

Hậu phẫu thuận lợi, bệnh nhân được rút nội khí quản sau mổ 8 giờ và về lại phòng nội trú sau 48 giờ. Ba ngày sau mổ, ông Toàn sinh hoạt và vận động bình thường, tiếp tục uống thuốc để kiểm soát tình trạng viêm ở động mạch, ngăn ngừa biến chứng. Ông xuất viện bốn ngày sau đó.

Theo bác sĩ Khang, ở những bệnh nhân viêm động mạch Takayasu, các triệu chứng có thể xuất hiện trở lại ngay cả khi đã điều trị hiệu quả. Để sống chung với bệnh, cần có chế độ ăn uống lành mạnh nhằm ngăn ngừa các vấn đề tiềm ẩn như tăng huyết áp, loãng xương, đái tháo đường.

Tập ​​thể dục thường xuyên, điều trị bệnh đi kèm như tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu, đồng thời duy trì chế độ ăn có lợi cho sức khỏe tim phổi. Tránh xa thuốc lá để giảm nguy cơ tổn thương mạch máu và mô. Ngoài ra, nên tiêm phòng vắc-xin phòng cúm, viêm phổi, zona và các bệnh khác.

Bác sĩ Kiều nhấn mạnh, việc phát hiện sớm bệnh viêm động mạch Takayasu là chìa khóa để điều trị hiệu quả. Nếu xuất hiện triệu chứng khó thở, đau ngực, đau tứ chi hoặc các dấu hiệu đột quỵ, chẳng hạn như mắt nhìn mờ, yếu liệt nửa người, khó nói…, cần đến bệnh viện Tâm Anh ngay.