Hà Nội_ Anh Việt, 32 tuổi, nặng hơn 100 kg, gan nhiễm mỡ kèm xơ hóa gan. Sau hơn một năm giảm được 20 kg, gan phục hồi.

Bác sĩ CKII Vũ Thùy Thanh, khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết anh Việt có BMI 34,09 (cao 1m78, nặng 108 kg), béo phì độ hai, theo phân loại dành cho người châu Á. Siêu âm ổ bụng ghi nhận gan nhiễm mỡ độ I, độ cứng gan 6,72 kPa, tương ứng với mức xơ hóa F1-F2. Anh còn mắc viêm gan B, rối loạn chuyển hóa lipid máu và tăng axit uric máu.

Theo bác sĩ Thanh, gan nhiễm mỡ độ I là tình trạng mỡ tích tụ trong gan ở mức nhẹ. Tuy nhiên, viêm gan B có thể gây viêm, tổn thương tế bào gan, béo phì và rối loạn mỡ máu làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ, viêm và xơ hóa gan. Vì vậy, dù gan nhiễm mỡ chưa nặng, người bệnh vẫn có thể xuất hiện xơ hóa. Mức F1-F2 thường phản ánh tình trạng xơ hóa từ nhẹ đến trung bình.

Ở anh Việt, nguy cơ tổn thương gan và tình trạng béo phì liên quan tới thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh. Từ nhỏ, anh đã thừa cân, thích ăn thực phẩm giàu năng lượng, nhiều chất béo, thường ăn khuya, thức đêm và ít vận động. Những thói quen này góp phần làm tăng cân, rối loạn chuyển hóa và tích tụ mỡ trong gan.

Bên cạnh thuốc điều trị viêm gan B, anh được bác sĩ tư vấn dùng thuốc giảm cân kết hợp điều chỉnh chế độ ăn, tăng vận động, thay đổi sinh hoạt để giảm cân.

Anh được hướng dẫn duy trì ba bữa chính vào giờ cố định, hạn chế ăn khuya và kiểm soát khẩu phần để giảm tổng năng lượng nạp vào. Thực đơn ưu tiên rau xanh, cá, thịt nạc, trứng, đậu phụ và các nguồn đạm phù hợp; thay một phần cơm trắng bằng gạo lứt hoặc ngũ cốc nguyên hạt. Hạn chế thức ăn nhanh, món chiên rán, thịt chế biến sẵn, bánh kẹo và nước ngọt, thay đồ uống có đường bằng nước lọc.

Do tăng axit uric máu và viêm gan B, gan nhiễm mỡ, anh cần hạn chế bia rượu, nội tạng động vật và thực phẩm giàu purin theo tư vấn dinh dưỡng.

Về vận động, anh bắt đầu đi bộ 15-20 phút mỗi ngày, sau đó tăng dần theo thể lực. Khi đã thích nghi, anh hướng tới đi bộ nhanh hoặc tập thể lực mức vừa ít nhất 150 phút mỗi tuần, kết hợp hai buổi tập sức mạnh nếu sức khỏe cho phép. Bác sĩ cũng khuyến khích anh hạn chế ngồi lâu, ngủ đúng giờ và theo dõi cân nặng định kỳ để duy trì thói quen mới.

Sau một tháng, anh giảm còn 105 kg. Sau hơn một năm, cân nặng còn 88 kg, giảm 20 kg, tương đương khoảng 18% trọng lượng ban đầu. Kết quả tái khám cho thấy men gan ALT, AST trở về giới hạn bình thường, tình trạng gan nhiễm mỡ không còn, độ xơ hóa gan cũng giảm về bình thường F0. Các chỉ số mỡ máu và axit uric cũng giảm. Anh tiếp tục được theo dõi gan để đánh giá đáp ứng lâu dài.

Bác sĩ Thanh cho biết, gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa (MASLD) ngày càng gặp ở người trẻ, thường liên quan đến chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều đồ ngọt, nước có gas nhưng ít rau xanh, cùng lối sống ít vận động, thức khuya và căng thẳng. Bệnh thường ít triệu chứng rõ ràng nhưng có thể âm thầm tiến triển, làm tăng nguy cơ xơ hóa gan, xơ gan và ung thư gan nếu không được kiểm soát.

Hiện chưa có thuốc đặc hiệu điều trị gan nhiễm mỡ do chuyển hóa. Giảm cân và thay đổi lối sống là nền tảng điều trị. Người bệnh cần ăn uống cân bằng, kiểm soát năng lượng nạp vào, tăng rau xanh, hạn chế đồ ngọt và nước có gas, đồng thời tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần. Các rối loạn chuyển hóa đi kèm cũng cần được kiểm soát. Người béo phì, mắc đái tháo đường hoặc rối loạn lipid máu nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường, ngăn bệnh tiến triển.

*Tên người bệnh đã được thay đổi