Khám sức khỏe tổng quát, bà Hương, 50 tuổi phát hiện khối u tuyến thượng thận trái kích thước 4 cm không hoạt động nội tiết, được phẫu thuật nội soi cắt bỏ khối u.

ThS.BS Nguyễn Trường Hoan, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết, bà Hương có tiền sử tăng huyết áp từ trước. Sau khi phát hiện tổn thương, bà được chuyển đến chuyên khoa Nội tiết để đánh giá chức năng, kết quả xét nghiệm cho thấy khối u không hoạt động nội tiết.

Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy khối u tuyến thượng thận trái của bà Hương có đặc điểm hướng đến adenoma (u tuyến). Theo bác sĩ Hoan, tuyến thượng thận nằm phía trên hai quả thận, có chức năng sản xuất hormone điều hòa huyết áp, chuyển hóa và phản ứng của cơ thể trước căng thẳng. Khi tuyến này sản xuất quá mức một số hormone, người bệnh có thể bị tăng huyết áp.

Nếu khối u không tiết hormone sẽ không gây triệu chứng và diễn tiến âm thầm, nên thường được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc chụp chiếu vì nguyên nhân khác. Vì vậy bệnh còn được gọi là u không triệu chứng, hay u “tàng hình”.

Trường hợp bà Hương, xét nghiệm cho thấy khối u không hoạt động nội tiết, nhưng vẫn cần đánh giá nguy cơ ác tính dựa trên kích thước và đặc điểm hình ảnh. Bác sĩ Hoan chỉ định phẫu thuật nội soi cắt bỏ khối u, sau đó gửi bệnh phẩm làm giải phẫu bệnh để xác định bản chất tổn thương.

Ê kíp quyết định phẫu thuật nội soi sau phúc mạc, không đi qua ổ bụng, để tiếp cận khối u tuyến thượng thận trái. Bà Hương được đặt nằm nghiêng phải 90 độ, tạo điều kiện để bác sĩ tiếp cận vùng cực trên thận trái.

Sau khi tạo khoang thao tác phía sau phúc mạc, bác sĩ Hoan bóc tách vùng cực trên thận để tìm khối u. Tổn thương nằm khá sâu ở mặt trước trong, khuất phía sau thận nên bác sĩ phải vén thận sang bên để bộc lộ rõ khối u mà không ảnh hưởng đến các cấu trúc lân cận. Sau đó, sử dụng dao cắt siêu âm để bóc tách mô xung quanh, từng bước cô lập tổn thương. Các nhánh mạch máu lớn nuôi u được kẹp bằng clip trước khi cắt, giúp kiểm soát mạch máu trong quá trình phẫu tích. Sau khi tách rời hoàn toàn, êkíp cắt trọn khối u gửi giải phẫu bệnh, kết quả sau đó xác định lành tính.

Ca mổ hoàn thành sau 90 phút, bà Hương được theo dõi hậu phẫu và xuất viện sau ba ngày. Bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn chăm sóc vết mổ, vận động tăng dần theo sức khỏe và tái khám đúng lịch. Bà cần tiếp tục theo dõi huyết áp và dùng thuốc theo chỉ định, không tự ý ngưng thuốc.

U tuyến thượng thận là bệnh lý tiến triển âm thầm, có thể không gây triệu chứng trong thời gian dài và thường được phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe hoặc qua chẩn đoán hình ảnh khi khám bệnh khác. Một số khối u có thể sản xuất quá mức hormone, gây tăng huyết áp khó kiểm soát, tăng cân bất thường, yếu cơ hoặc những cơn hồi hộp, đau đầu, vã mồ hôi. Tuy nhiên, người bệnh không có triệu chứng cũng không đồng nghĩa khối u chắc chắn lành tính.

Bác sĩ Hoan khuyến cáo khi phát hiện khối u tuyến thượng thận, người bệnh nên khám chuyên khoa để đánh giá hoạt động nội tiết, kích thước và đặc điểm hình ảnh của tổn thương. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ hoặc phẫu thuật nếu khối u có hoạt động nội tiết, hình ảnh nghi ngờ ác tính hay có những yếu tố khác cần can thiệp.

*Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi