Đứt rễ thần kinh gây đau nhức dữ dội từ bả vai lan xuống cánh tay, người bệnh không thể thực hiện các động tác nâng tay, giạng vai…

TS.BS Chế Đình Nghĩa, Đơn vị Vi phẫu Tạo hình Thẩm mỹ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM vừa tiếp nhận một trường hợp đứt rễ thần kinh vì đu xà đơn. Người bệnh là anh Lê Mạnh Tài (38 tuổi, TP HCM).

Anh Tài cho biết, 1 tháng trước, khi trở về nhà sau chuyến bay dài 11 tiếng, vì nhức mỏi thân trên nên anh đã thực hiện động tác đu xà đơn và đột ngột cảm thấy đau nhói ở bả vai trái. Sau nhiều ngày uống thuốc nhưng tình trạng không cải thiện, anh Tài đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM thăm khám.

Nhờ được trang bị phương tiện chẩn đoán hiện đại và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, anh Tài được chẩn đoán đứt nhổ rễ thần kinh C5,C6 (vị trí đốt sống cổ thứ 5, thứ 6) ngay trong tuần đầu tiên sau chấn thương, được khuyến cáo phải phẫu thuật điều trị càng sớm càng tốt.

Anh Tài cho biết cảm thấy vô cùng bất ngờ, không tin rằng chỉ với một động tác đơn giản là đu xà lại gây ra tổn thương nghiêm trọng đến thế. Vì vậy, anh quyết định không phẫu thuật mà chuyển sang tập vật lý trị liệu tại một cơ sở y tế khác.

Sau một thời gian tập vật lý trị liệu, tình trạng tay vẫn không tiến triển mà còn nặng thêm, các cơ vùng vai, cánh tay bị teo, bán trật khớp vai nên anh Tài quay lại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM và đề nghị được phẫu thuật. Lúc này, tay trái của anh đã mất chức năng vận động, hoàn toàn không thể giạng vai hoặc nhấc tay lên; đau dữ dội từ bả vai trái lan xuống cánh tay.

Bác sĩ Nghĩa cho biết, khi xảy ra chấn thương hoặc bị kéo căng quá mức, đám rối thần kinh cánh tay có thể bị đứt hoặc nhổ rễ ra khỏi tủy sống với các mức độ khác nhau. Về lâu dài sẽ dẫn đến yếu liệt, mất khả năng vận động.

Ở trường hợp của anh Tài, rất may mắn là khoảng thời gian từ lúc người bệnh cân nhắc cho đến khi quyết định phẫu thuật vẫn nằm trong khung thời gian vàng điều trị (không quá 3 tháng kể từ khi xảy ra chấn thương). Nếu không được điều trị kịp thời, các cơ vùng vai và cánh tay sau khi bị mất chi phối thần kinh sẽ bị teo, xơ hóa nặng, không có khả năng phục hồi kể cả khi được phẫu thuật nối hoặc chuyển thần kinh.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong số ít những cơ sở y tế có đủ năng lực về chuyên môn bác sĩ và thiết bị kỹ thuật cao để thực hiện kỹ thuật vi phẫu nối dây thần kinh siêu khó. Sau hơn 3 giờ phẫu thuật phức tạp, ca mổ đã thành công tốt đẹp.

Những bó dây thần kinh ở các vị trí khác trên cơ thể đã được chuyển cho cơ nhị đầu cánh tay, cơ delta, dây thần kinh trên vai, từ đó khôi phục các chức năng vận động cho người bệnh như gấp duỗi tay, giạng vai. Dự kiến sau 9 – 12 tháng, người bệnh sẽ khôi phục 80-90% chức năng vận động.

Bác sĩ Nghĩa nhấn mạnh, đối với các trường hợp đứt hoặc nhổ rễ dây thần kinh, phẫu thuật là phương pháp điều trị cần thiết. Vì vậy, sau khi được chẩn đoán tổn thương đám rối cánh tay, người bệnh nên phẫu thuật càng sớm càng tốt, tránh chờ đợi làm lỡ thời gian vàng điều trị. Sau khoảng thời gian này, hiệu quả điều trị sẽ giảm đáng kể, có nguy cơ tàn tật suốt đời, không thể nào phục hồi.

Đối với phục hồi chức năng, người bệnh sẽ được chỉ định điều trị bằng các phương pháp phục hồi chức năng chuyên biệt sau phẫu thuật chuyển thần kinh. Điều này giúp làm gia tăng hiệu quả điều trị thay vì chỉ thực hiện các bài tập thông thường.

Bác sĩ Nghĩa khuyến cáo thêm, tập thể dục là một hình thức vận động rất tốt cho sức khỏe, tuy nhiên, cần thực hiện đúng để tránh những chấn thương đáng tiếc. Theo đó, bất kể vận động theo hình thức nào, bạn đều cần khởi động đầy đủ và cẩn thận. Điều này giúp ngăn ngừa chấn thương, củng cố chuyển động khớp và tăng độ linh hoạt cho cơ bắp. Ngoài ra, khi tập luyện cần thực hiện đúng tư thế, tránh vận động quá sức, không tập luyện khi đang cảm thấy mệt mỏi, sử dụng dụng cụ bảo hộ đầy đủ…

(*) Tên người bệnh đã được thay đổi.