Bé trai 4 tuổi bị chảy máu cam thường xuyên, đi khám được chẩn đoán viêm mũi, đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh bác sĩ phát hiện bị ung thư máu.

Gia đình cho biết bé vẫn khám sức khỏe định kỳ hàng năm không ghi nhận bất thường. Bé cũng chưa từng có biểu hiện của bệnh ung thư máu như da xanh, sốt kéo dài, chảy máu, bầm da, sụt cân không rõ nguyên nhân… Gần đây, bé thường bị chảy máu cam nên gia đình đưa đến khám tại bệnh viện gần nhà, được bác sĩ chẩn đoán viêm mũi, kê toa thuốc và đồng thời hướng dẫn người nhà hạn chế cho bé ngủ máy lạnh.

Sau hai tuần, bệnh nhi bị chảy máu cam trở lại kèm biểu hiện mệt mỏi, nhợt nhạt, khó thở, đau ngực… Gia đình lo lắng đưa bé khám chuyên sâu tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.

Qua thăm khám lâm sàng, BS.CKII Nguyễn Thị Hạnh Lê, trưởng đơn vị Nhi ghi nhận bệnh nhi có biểu hiện thiếu máu. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy bạch cầu lên đến 480.000 tế bào/µl (bình thường dao động 5.500 – 15.500 tế bào/µl), chẩn đoán bé bị mắc bệnh bạch cầu cấp dòng lympho – một bệnh lý ác tính, cần nhanh chóng chuyển đến bệnh viện chuyên khoa về huyết học để tiếp tục điều trị chuyên sâu.

Bệnh bạch cầu cấp, hay còn gọi là bệnh máu trắng, là loại ung thư thường gặp nhất ở trẻ em. Trong đó, phổ biến nhất là bệnh bạch cầu cấp dòng lympho (ALL), còn lại hầu hết là bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML). Thống kê của Hiệp hội Ung thư Mỹ năm 2025 cho thấy ở Mỹ, mỗi năm có khoảng 6.100 trường hợp mắc bệnh bạch cầu cấp dòng lympho (số liệu thống kê ở cả trẻ em và người lớn), trong đó có khoảng 1.400 trường hợp tử vong. Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất ở trẻ dưới 5 tuổi, nhưng phần lớn trường hợp tử vong lại xảy ra ở người lớn.​

Hiện tại, chưa có số liệu cụ thể về số ca mắc và tử vong do bệnh bạch cầu cấp ở trẻ em tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, bệnh bạch cầu cấp là một trong những loại ung thư phổ biến ở trẻ em tại Việt Nam, đặc biệt là bạch cầu cấp dòng lympho (ALL). Tỷ lệ mắc bệnh này có xu hướng tăng trong những năm gần đây.

Bạch cầu cấp dòng lympho là một bệnh lý ác tính xảy ra sau nhiều đột biến của một tế bào đầu dòng lympho ở giai đoạn phát triển nhất định. “Trường hợp bé Tài, bệnh đã diễn tiến nặng với số lượng bạch cầu tăng rất cao. Các tế bào ung thư đã xâm nhập ra bên ngoài và biểu hiện cấp tính với triệu chứng thiếu máu và xuất huyết”, bác sĩ Hạnh Lê nói, thêm rằng một số trường hợp sẽ có biểu hiện nhiễm trùng, xuất huyết do giảm tiểu cầu với các vết bầm tím ở da, niêm mạc, đôi khi đi kèm xuất huyết não.

Bệnh có thể diễn tiến kéo dài với các triệu chứng mơ hồ như mệt mỏi, chán ăn, sốt không do nhiễm trùng, sụt cân, da xanh, đau khớp, đau đầu, chóng mặt, chảy máu mũi, nôn ra máu, tiểu máu, đi ngoài phân đen… nên rất khó phát hiện. Để chẩn đoán bệnh, cần xét nghiệm máu, xét nghiệm tủy xương (chọc hút hoặc sinh thiết), chụp X-quang, siêu âm và sinh thiết hạch.

Hiện nay, vẫn chưa tìm được nguyên nhân chính gây ra bệnh, song một số nghiên cứu cho thấy những trẻ sinh ra với tình trạng rối loạn di truyền hoặc hệ thống miễn dịch như hội chứng Down, Bloom, chứng thất điều giãn mạch có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Tùy vào thể trạng bệnh, trẻ sẽ được điều trị bằng cách truyền máu và sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng. Sau đó, phụ thuộc vào loại bệnh bạch cầu và các yếu tố khác, trẻ có thể được điều trị hóa trị liệu (dùng thuốc hóa chất để tiêu diệt tế bào ung thư) và chia thành nhiều giai đoạn khác nhau. Song song đó, bác sĩ có thể kê thêm thuốc điều trị dự phòng. Nếu các tế bào bệnh đã thâm nhập vào thần kinh trung ương, bệnh nhi sẽ được tiêm tủy sống hàng tuần cho đến khi hết bạch cầu non trong dịch não tủy, kết hợp tia xạ sọ não trước khi điều trị giai đoạn duy trì.

Một số trường hợp bệnh nhi bị bạch cầu cấp dòng tủy sẽ được điều trị hóa trị liệu liều cao kèm các phương pháp hỗ trợ như truyền máu, điều trị nhiễm khuẩn, dinh dưỡng và tâm lý…

Bác sĩ Hạnh Lê cho biết, hiện nay chưa có phương pháp phòng ngừa bệnh bạch cầu cấp dòng lympho do nguyên nhân gây bệnh chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể cải thiện kết quả điều trị. Vì vậy phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ có các biểu hiện như chảy máu, sụt cân, mệt mỏi, đau khớp, có vết bầm bất thường… nên đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ bệnh.

Hiện nay, tỷ lệ điều trị thành công của bệnh đang ngày càng cải thiện, phụ huynh cần đảm bảo tâm lý và sức khỏe để đồng hành cùng trẻ. Trong và sau quá trình điều trị, bệnh nhi có thể gặp một số vấn đề như khó ăn, mệt mỏi, thay đổi vị giác và khứu giác, viêm miệng, thay đổi thói quen tiêu hóa, rụng tóc và ảnh hưởng tâm lý… Việc tái khám đúng lịch hẹn, liên hệ bác sĩ điều trị nếu trẻ có biểu hiện sốt, các triệu chứng của bệnh diễn tiến nặng hơn hay gặp bất cứ tác dụng phụ nào khi điều trị là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị và sức khỏe của trẻ.