Người đàn ông 49 tuổi đau ngực suốt hai năm do hệ mạch vành hẹp nặng, được can thiệp đặt stent dưới hỗ trợ của kỹ thuật chụp cắt lớp kết quang nội mạch (OCT).

Ngày 15/1, Thầy thuốc nhân dân, GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết chụp cắt lớp kết quang nội mạch (chụp cắt lớp kết quang – OCT) là kỹ thuật mới nhất trong can thiệp mạch vành. Phương pháp này có ưu điểm là khảo sát được lòng và thành mạch. Nhờ đó, bác sĩ có được kết quả chuẩn xác của chiều dài đoạn mạch hẹp, đường kính lòng và thành mạch chỗ bình thường để xác định chính xác kích thước stent cần thiết.

Đồng thời, kiểm tra sau đặt stent xem có bị bóc tách hai đầu stent, stent có nở hết và áp sát thành mạch máu không. Bóc tách hai đầu stent dễ dẫn tới tắc cấp mạch máu sau đặt stent, còn stent không nở hết hoặc không áp sát thành mạch dễ dẫn đến tái hẹp chỉ một thời gian ngắn sau đặt stent.

Giáo sư Nhân lý giải chụp CT mạch vành có cản quang hoặc chụp mạch vành cản quang (Coronary angiography) không cho biết chính xác chiều dài đoạn hẹp, không xác định được đường kính mạch máu Nếu thành mạch có xơ vữa thì thành sẽ rất dày, khiến đường kính thực của mạch máu to hơn con số thu được từ đường kính lòng mạch. Vì thế, stent được chọn từ đường kính lòng mạch nhỏ hơn đường kính thực của mạch máu, làm tăng nguy cơ tái hẹp về sau. Kỹ thuật OCT có thể khắc phục được điều này.

Anh Phi hút thuốc lá hơn 20 năm. Hai năm trước, anh được chẩn đoán bệnh mạch vành. Thỉnh thoảng anh thấy đau nhói ngực nhưng tình trạng không nghiêm trọng nên chủ quan không tái khám, không uống thuốc đầy đủ. Cách nhập viện ba ngày, anh Phi đau ngực từng cơn, lúc đầu âm ỉ nhưng mức độ và tần suất tăng dần.

Khám, chụp CT mạch vành tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy người bệnh bị hẹp nhiều đoạn động mạch liên thất trước và động mạch vành phải (50-80%), mạch vành mũ có đoạn tắc hoàn toàn. Ngoài ra, mảng xơ vữa rải rác trong lòng mạch rất nhiều. Đây là nguyên nhân khiến thiếu máu cơ tim ngày càng nặng, gây ra những cơn đau ngực từ âm ỉ đến nghiêm trọng cho người bệnh trong hai năm qua.

Anh Phi được tính toán phương án can thiệp để giảm đau ngực, tái thông dòng máu nuôi tim, ngăn ngừa cơn nhồi máu cơ tim cấp. Giáo sư Nhân nhận định hệ mạch vành của bệnh nhân hẹp nhiều đoạn dài kèm xơ vữa. Để ca thủ thuật đạt hiệu quả cao nhất, êkíp quyết định chụp cắt lớp kết quang nội mạch cho anh Phi.

Chụp cắt lớp kết quang nội mạch sử dụng ánh sáng cận hồng ngoại để tạo ra hình ảnh bên trong lòng động mạch vành, nhờ đó thu được hình ảnh của các mạch máu rất rõ nét, gần giống như khi nhìn dưới kính hiển vi. “OCT cho phép các bác sĩ nhìn thấy bên trong động mạch chi tiết hơn gấp 10 lần so với kỹ thuật siêu âm trong lòng mạch vành”, Giáo sư Nhân nói.

Dưới sự hỗ trợ của chụp cắt lớp kết quang nội mạch, bác sĩ xác định chuẩn xác chiều dài đoạn hẹp cũng như đường kính mạch máu để chọn stent phù hợp. Bệnh nhân được gây tê tại chỗ, hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình làm thủ thuật. Êkíp lần lượt đưa bóng vào nong các nhánh mạch vành, đặt 2 stent tái thông động mạch liên thất trước và 1 stent vào động mạch mũ. Thủ thuật kết thúc sau 90 phút.

Anh Phi giảm đau ngực, hồi phục nhanh sau can thiệp. 5 ngày sau, sức khỏe bệnh nhân ổn định, ca thủ thuật thứ hai diễn ra. Giáo sư Nhân cùng êkíp dựa trên thông số thu được từ OCT, đặt tiếp một stent vào nhánh mạch vành phải. Anh Phi hết hẳn cơn đau ngực dai dẳng suốt hai năm, xuất viện một ngày sau, kiên quyết bỏ hẳn thuốc lá.

Với những trường hợp ứng dụng OCT như anh Phi, sau can thiệp không thấy tình trạng bóc tách mạch máu ở 2 đầu stent, stent nở tốt và áp sát thành mạch nguy cơ tái hẹp mạch vành được giảm tối đa.

Tuy nhiên về lâu dài, bên cạnh việc uống thuốc, bệnh nhân cần lưu ý kết hợp chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh (bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, chế độ ăn tốt cho tim mạch, tập thể dục đều đặn, tránh căng thẳng, kiểm soát bệnh nền). Việc uống thuốc phải đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ, tuân thủ lịch tái khám định kỳ để phát hiện sớm các bất thường mới.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi