3 tiếng sau chuyến bay dài từ Anh về Việt Nam, ông Thái Hữu Hiền (62 tuổi, Việt Kiều Anh Quốc) cấp cứu trong tình trạng nhồi máu cơ tim cấp và ngừng tim.

Trước đó, khi còn ở Anh, ông Hiền cho biết bản thân hoàn toàn khỏe mạnh, sinh hoạt và chơi thể thao thường xuyên. Ông có tiền sử hút thuốc lá, thỉnh thoảng hút xì gà; bị tăng huyết áp nhiều năm, đang điều trị và theo dõi định kỳ bởi bác sĩ gia đình. Trước chuyến bay về Việt Nam, ông đã khám sức khỏe tổng quát, đo điện tâm đồ, không phát hiện bất thường về tim mạch.

Tuy nhiên, ngay sau khi đáp máy bay xuống Việt Nam, trong lúc vận chuyển hành lý, ông bắt đầu cảm thấy tức ngực thoáng qua. Ngay tối hôm đó, cơn đau bất ngờ bùng phát dữ dội, cảm giác đau ép chặt toàn bộ lồng ngực, ngày càng tăng nặng khiến ông Hiền kiệt sức. Nhận thấy dấu hiệu nguy hiểm, gia đình lập tức đưa ông tới cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

Sau khi được đưa vào khoa Cấp cứu, ông Hiền đột ngột bất tỉnh và rơi vào tình trạng ngừng tuần hoàn trong khoảng 2 phút. Êkíp xử trí gồm Cấp cứu, Tim mạch và Gây mê hồi sức chạy đua với thời gian để giành lại sự sống cho người bệnh. Các bác sĩ nhanh chóng tiến hành hồi sinh tim phổi, đặt ống nội khí quản kiểm soát đường thở, đồng thời sử dụng thuốc vận mạch và thiết lập hệ thống đường truyền nhằm duy trì huyết động, giúp tim và các cơ quan quan trọng tiếp tục được tưới máu.

ThS.BS Dương Công Lĩnh, khoa Tim mạch cho biết, bệnh nhân Hiền bị nhồi máu cơ tim cấp trong bối cảnh tắc nghẽn mạch vành rất nặng, khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào nguy kịch. Vì vậy êkíp vừa hồi sức tích cực, vừa chuẩn bị phương án can thiệp mạch vành khẩn cấp ngay sau khi tuần hoàn người bệnh được tái lập.

Tại phòng can thiệp, kết quả chụp mạch vành cho thấy ông Hiền bị tắc hoàn toàn động mạch liên thất trước – một trong những nhánh mạch quan trọng nhất nuôi tim, trực tiếp gây ra cơn nhồi máu. Bên cạnh đó, động mạch vành phải cũng bị hẹp nặng tới 90%.

Các bác sĩ đã ưu tiên can thiệp nhánh mạch “thủ phạm” để nhanh chóng cứu cơ tim giúp người bệnh thoát khỏi nguy hiểm tính mạng. Nhánh hẹp còn lại sẽ được can thiệp sau để giảm nguy cơ biến chứng trong bối cảnh khẩn cấp.

Êkíp hút huyết khối và đặt stent, khôi phục dòng máu nuôi tim. Sau thủ thuật, tình trạng huyết động của bệnh nhân dần ổn định và được chuyển về khoa Hồi sức tích cực để tiếp tục theo dõi và điều trị.

Theo bác sĩ Lĩnh, nhồi máu cơ tim xảy ra khi mạch máu nuôi tim bị tắc đột ngột, khiến tim không được cấp đủ oxy. Nguyên nhân thường bắt nguồn từ mảng xơ vữa trong lòng mạch đã hình thành từ trước, khi bị nứt vỡ sẽ hình thành cục máu đông, làm bít dòng máu nuôi tim và gây nhồi máu. Quá trình nứt vỡ có thể được kích hoạt bởi nhiều yếu tố như gắng sức đột ngột, căng thẳng, thiếu oxy hoặc những thay đổi sinh lý trong cơ thể. Ở một số trường hợp, các yếu tố này có thể xuất hiện sau chuyến bay dài, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc đã có sẵn nguy cơ tim mạch. Ở trường hợp bệnh nhân Hiền, tăng huyết áp lâu năm, vấn đề xơ vữa động mạch đã âm thầm diễn ra. Khi tham gia chuyến bay dài hơn 12 tiếng, dù không trực tiếp gây nhồi máu cơ tim song tình trạng giảm oxy nhẹ, mất nước, ít vận động, kết hợp với gắng sức sau khi hạ cánh, có thể trở thành yếu tố khởi phát, khiến cơn nhồi máu xảy ra sớm hơn.

Nhồi máu cơ tim cấp kèm ngừng tim luôn đi kèm nguy cơ tử vong rất cao song bệnh nhân Hiền đã được đưa đến viện và xử trí cấp cứu trong “thời gian vàng”. Bên cạnh đó, từ thời điểm tiếp nhận tại khoa Cấp cứu đến khi mạch vành được tái thông chỉ chưa đến 90 phút, giúp hạn chế tối đa tổn thương cơ tim. Việc người bệnh có thể vượt qua được giai đoạn sinh tử ban đầu được xem là bước đầu thành công của can thiệp kịp thời và sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa.

Sau can thiệp, ông Hiền phải đối mặt với tình trạng suy tim, cần tiếp tục hồi sức và điều trị tích cực. Chỉ khoảng 5 ngày điều trị sau đó, tình trạng suy tim được kiểm soát, chức năng tim của bệnh nhân dần cải thiện và trở lại ngưỡng bình thường. Ông Hiền đã có thể đi lại, sinh hoạt gần như bình thường, sức khỏe ổn định.

Do tổn thương hẹp nặng 90% ở động mạch vành phải vẫn còn tồn tại, ông Hiền thỉnh thoảng xuất hiện triệu chứng khó thở, cho thấy chức năng tim chưa hồi phục hoàn toàn. Nhằm giảm nguy cơ tái tắc mạch, các bác sĩ đã lên kế hoạch can thiệp mạch vành thì hai, thực hiện sau khoảng hai tuần. Ca can thiệp diễn ra thuận lợi, giúp cải thiện đáng kể tưới máu cơ tim. Triệu chứng khó thở của ông Hiền hết hẳn, sức khỏe tiến triển tích cực.

Sau khi vượt qua những thời khắc sinh tử, ông Hiền xúc động chia sẻ: “Cảm giác của tôi như được sống lại, như mình có một ngày sinh nhật thứ hai vậy. Nhưng có lẽ niềm vui của tôi còn không lớn bằng gia đình vợ con tôi. Chân thành cảm ơn tất cả các bác sĩ, điều dưỡng”.

Bác sĩ Lĩnh nhấn mạnh, mặc dù ông Hiền đã được đặt stent thoát nguy hiểm cấp tính song quá trình xơ vữa động mạch vẫn có thể tiếp diễn và làm hẹp các đoạn mạch khác nếu người bệnh không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ. Vì vậy, bên cạnh việc tuân thủ điều trị bằng thuốc, người bệnh cần thay đổi lối sống như bỏ hút thuốc, duy trì chế độ ăn lành mạnh cho tim mạch, kiểm soát huyết áp, mỡ máu và đường huyết, đồng thời tập luyện thể lực phù hợp với tình trạng sức khỏe. Việc tái khám tim mạch định kỳ là rất quan trọng để theo dõi chức năng tim, đánh giá tình trạng mạch vành và phát hiện sớm các bất thường nếu có.

Bác sĩ Lĩnh cho biết người mắc bệnh mạch vành vẫn có thể đi máy bay khi tình trạng bệnh đã ổn định, nhưng cần được đánh giá tim mạch kỹ lưỡng trước các chuyến bay dài. Trong quá trình bay, người bệnh nên uống đủ nước, tránh rượu bia, vận động nhẹ nhàng và tuyệt đối không bỏ thuốc tim mạch đang điều trị. Sau khi hạ cánh, cần tránh gắng sức đột ngột và theo dõi sát các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, choáng váng… Nếu xuất hiện bất thường, nên đi khám ngay để phòng ngừa các biến cố tim mạch nguy hiểm.